Thế Nào Là Chân Nhân
PHÁP ĐÀM NIKĀYA
THẾ NÀO LÀ CHÂN NHÂN?
–Thích Minh Thành–
Kính bạch chư tôn giả, các bậc hiền trí Tăng Ni và quý Phật tử. Trong khi hành lễ, đọc tụng pháp bảo thì Minh Thành thấy điện thoại có tin nhắn đến rất nhiều, trong lúc đọc kinh cũng tập an tịnh, lắng dịu, ý hành sanh khởi lên là "không biết có gì mà tin nhắn đến nhiều vậy". Khi làm lễ cúng dường Trai Tăng xong thì có các vị đem bánh sinh nhật và lẵng hoa tươi thắm vào thì Minh Thành mới chợt nhớ đến sinh nhật mình. Trong điện thoại không tính được ngày âm lịch, ngày Minh Thành bị sanh ra trên cuộc đời này là ngày mà tất cả thế giới hân hoan đón chờ năm mới, đó là 12h đêm 30 tết, như vậy ngày sinh của mình không còn là ngày riêng cho bản thân mình mà là ngày chung, đó là giờ giao thừa, chuẩn bị đón năm mới nhưng dương lịch là 30/12, thế là trong Zalo hiện lên những lời chúc sinh nhật.
Khi đem bánh và lẵng hoa vào thì Minh Thành chợt nhớ trưa nay giờ học bình thường không chủ định tổ chức gì cả, đây là nhân duyên của các Phật tử có lòng thành quý mến chánh pháp, tam bảo, bằng tất cả tấm lòng quý Phật tử gửi về thì mình tùy duyên thuận pháp, "lộng giả thành chân", nghĩa là từ cái giả biến thành cái thật, sẵn duyên như vậy nên mình có buổi pháp đàm chia sẻ ý nghĩa đời sống.
Khi mình đã học trong tạng kinh Nikāya thì mỗi một ngày như vậy có biết bao con người có mặt trên cuộc đời này, mình đã sanh ra trong biết bao hình dáng, vóc dáng trong sáu nẻo luân hồi này, cho nên giả cũng là thật mà thật cũng là giả. Giả cũng là thật nghĩa là hôm nay không phải ngày sinh nhật nhưng trong dòng luân hồi này cũng có rất nhiều lần mình sanh ra vào ngày này cho nên giả là thật. Thật là giả nghĩa là tuy rằng vào ngày 30 tết, lúc giao thừa mới thật sự là lúc mình sanh ra nhưng cái thật đó cũng không phải là thật, đời sau mình lại sanh ra vào ngày khác, giờ khác, hình tướng khác, dáng vóc khác, sắc pháp khác cho nên thật cũng là giả. Trừ khi nào mình Nhập Lưu, diệt tận các lậu hoặc thì lúc đó mới thật sự là thật, còn chưa tới đó thì thật giả cũng chỉ là tương đối, tạm bợ thôi, chính vì vậy tùy duyên thuận pháp nên hôm nay cũng là ngày sinh trong sự tương đối.
Chúng ta mượn duyên này để mình chiêm nghiệm ý nghĩa của đời sống, tại sao mình có mặt trong cuộc đời này, sống như thế nào để đừng làm khổ mình, đừng làm khổ người, đem lại lợi ích, đem lại an lạc, hạnh phúc cho mình, cho ông bà cha mẹ, cô bác, dòng họ, cho thân quyến gia tộc, cho những người tiếp xúc với mình, sống cho có ý nghĩa, giá trị, lợi ích. Chúng ta trân trọng tấm lòng của các Phật tử, thắp lên ngọn lửa, địa vị của một bậc chân nhân biết ơn và nhớ ơn, chúng ta niệm ơn Đức Phật, niệm ơn chánh pháp, niệm ơn chúng Tăng, niệm ơn bậc đạo sư, niệm ơn cha mẹ, cửu huyền thất tổ, niệm ơn những bậc thầy, từ bậc thầy tế độ cạo tóc, bậc thầy y chỉ sư để mình nương dựa tu hành cho đến các bậc giáo thọ sư dạy dỗ, truyền trao, truyền pháp cho mình, những bậc A-xà-lê đào tạo, tác thành, những bậc Đàn-na tín thí là những người ân nghĩa, nghĩa tình với mình, bằng cả một tấm lòng hướng về niệm ơn, niệm ân đức. Hôm nay là ngày niệm ơn, cảm ơn, nhớ ơn, tri ơn và cố gắng để báo ơn, đây là cả một tấm lòng, cả một trái tim.
Minh Thành trào dâng cảm thọ xúc động nhớ ơn thầy của mình, những bậc tôn trưởng, đạo sư đã dìu dắt, dạy dỗ, huấn luyện, chỉ dạy cho mình, mở con mắt pháp cho mình, mở con mắt tâm, con mắt trí cho mình. Tuy nhiên không phải chỉ biết ơn thầy mà còn phải biết ơn cha mẹ, mọi người hãy tự dùng thọ; tưởng; hành làm sanh khởi lên cảm xúc nhớ ơn, cảm ơn.
Trước khi chúng ta đốt đèn, cắt bánh, thổi nến thì chúng ta nghe đọc bài kinh Chân nhân.
"- Bậc Chân nhân, này các Tỳ-kheo, sinh ra trong gia đình, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho mẹ cha; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho vợ con; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các người hầu hạ, làm công; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho bạn bè, thân hữu; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các Sa-môn, Bà-la-môn.
Này các Tỳ-kheo, ví như trận mưa lớn đem lại các mùa gặt được nhiều chín muồi, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người.
Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, bậc Chân nhân sanh ra trong gia đình, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người:
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho mẹ cha;
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho vợ con;
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các người hầu hạ, làm công;
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho bạn bè, thân hữu;
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các Sa-môn, Bà-la-môn.
Vì hạnh phúc nhiều người,
Hãy gầy dựng tài sản,
Chư Thiên bảo vệ người
Biết bảo vệ đúng pháp
Tiếng tốt không từ bỏ,
Người được học, nghe nhiều,
Đầy đủ các cấm giới,
An trú trên Chánh pháp.
Ai có thể chỉ trích,
Bậc trú pháp, trì giới,
Bậc nói thật, tàm quý,
Như trang sức vàng ròng
Chư Thiên khen người ấy,
Phạm Thiên cũng tán thán". (Tăng Chi Bộ, Chương V – Năm Pháp, V. Phẩm Vua Munda, (II). Người Chân Nhân)
Phải nhớ rằng khi được sanh ra trong cuộc đời này phải đem lại hạnh phúc, lợi ích cho mẹ cha, đừng để mẹ cha phải xấu hổ và nhục nhã. Mình sanh ra trong cuộc đời này phải đem lại hạnh phúc, lợi ích, an lạc cho người thân trong gia đình mình. Đem lại lợi ích cho những người cùng làm việc với mình, cùng cộng tác với mình, cùng giúp đỡ trong công việc với mình. Đem lại lợi ích cho những bậc tu hành Sa-môn, tu sĩ, đem lại lợi ích cho Đàn-na tín thí, chúng sanh, bạn bè thân hữu, tất cả mọi người đều có lợi ích.
"- Này các Tỳ-kheo, bậc chân nhân sinh ra trong gia đình nào, thì đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người:
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho cha mẹ.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vợ con.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho người phục vụ, người làm công.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho bạn bè thân hữu.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho các hương linh đã mất.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vua chúa.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho Sa-môn, Bà-la-môn.
Ví như, này các Tỳ-kheo, một cơn mưa lớn làm cho các loại mùa màng thành tựu đầy đủ, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, bậc Chân nhân sinh ra trong gia đình nào, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho cha mẹ; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vợ con; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho người phục vụ, người làm công; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho bạn bè thân hữu; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho các hương linh đã mất; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vua chúa; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho Sa-môn, Bà-la-môn". (Tăng Chi Bộ, Chương VIII – Tám Pháp, IV. Phẩm Bố Thí, Người Chân Nhân (2))
Biết ơn và nhớ ơn đã là báu vật hiếm có trên cuộc đời này, đừng bao giờ quên những người có ơn với mình, đừng bao giờ có những lời nói, hành vi phản phúc, phản trắc những bậc ân sư, ân nhân, ân nghĩa với mình dù trong bất cứ hoàn cảnh nào. Người nào có được đức tính đó đã là hiếm có hy hữu, báu vật ở trên đời. Xin đại chúng hướng tâm về Đức Thế Tôn, bậc đạo sư vĩ đại của chúng ta, hướng tâm về bậc đạo sư truyền chánh pháp cho chúng ta, hướng tâm về các bậc Thánh Tăng.
Kính thưa đại chúng, sau khi Đức Thế Tôn nói bài kinh Chân nhân số 2 thì ngài đọc lại bài kệ trùng tiên:
"Vì lợi ích nhiều người
Bậc trí sống gia đình
Không mệt mỏi ngày đêm
Cúng dường thật đúng pháp
Mẹ cha và tổ tiên
Nhớ ngày trước đã làm
Đối xuất gia, không nhà
Kính lễ bậc Phạm hạnh
Tin vững trú, cúng dường
Biến pháp, khéo xử sự
Là người đem lợi ích
Cho vua, cho chư Thiên
Là người đem lợi ích
Cho bà con, bè bạn
Là người đem lợi ích
Cho tất cả mọi người
Khéo an trú diệu pháp
Nhiếp xan tham cấu uế
Hưởng cuộc đời hạnh phúc". (Tăng Chi Bộ, Chương VIII – Tám Pháp, IV. Phẩm Bố Thí, Người Chân Nhân (2))
Vì lợi ích cho nhiều người, bậc có trí tuệ tuy sống trong gia đình nhưng ngày đêm không biết mỏi mệt để cúng dường, đem lợi lạc, hạnh phúc cho cha mẹ, cho ông bà, cho kẻ còn người mất, đối với những vị xuất gia thì bậc chân nhân này kính lễ, lễ lạy, cung kính, có lòng tin vững chắc trong sự cúng dường tam bảo. Bậc chân nhân này nhận biết sâu sắc chánh pháp cho nên biết khéo léo xử sự trong mọi việc, tùy điều kiện, tùy hoàn cảnh mà bậc trí này khéo léo ứng xử thích hợp và đem lại lợi ích cho tất cả. Vị này khéo léo an trú trong diệu pháp, từ bỏ sự tham lam, ích kỷ, hưởng cuộc đời hạnh phúc, rộng mở, chia sẻ.
Trên đây là hai bài kinh Đức Phật giải thích thế nào là bậc chân nhân, nhân buổi pháp đàm sinh nhật này chúng ta nghe lại lời dạy của Đức Phật để nhắc nhở lại đức tính của một con người chân chánh, sống có ý nghĩa, có lợi ích, đem lại an lạc cho mọi người xung quanh.
"Pháp thí, thắng mọi thí!
Pháp vị, thắng mọi vị!
Pháp hỷ, thắng mọi hỷ!
Ái diệt, dứt mọi khổ!"
(Kinh Pháp Cú 24 – Phẩm Tham Ái, kệ 354)
Hương vị của giáo pháp vượt xa tất cả mọi hương vị của thế gian này, sự bố thí, cúng dường pháp vượt xa tất cả mọi sự bố thí, cúng dường mọi thứ trên đời, niềm hoan hỉ, hạnh phúc trong giáo pháp vượt xa tất cả niềm hỷ lạc, hạnh phúc trên cuộc đời này. Chỉ có diệt tận tham ái mới vượt ra tất cả khổ đau.
Ngài đã mở con đường Tám Chánh,
Mở con đường đưa đến bình an
Mở con đường ra khỏi luân hồi,
Mở cánh cửa bước vào Bất tử.
Ngài đi trước trên đường Tám Chánh
Theo dấu chân các Đức Như Lai.
Con bước sau, theo dấu chân Ngài,
Lòng hoan hỉ, trào dâng hạnh phúc.
Ngài đi trước trên đường Tám Chánh
Theo dấu chân các Đức Như Lai.
Nay chúng con theo dấu chân Ngài
Nguyện tu tập con đường Tám Chánh.
./.
THẾ NÀO LÀ CHÂN NHÂN?
–Thích Minh Thành–
Kính bạch chư tôn giả, các bậc hiền trí Tăng Ni và quý Phật tử. Trong khi hành lễ, đọc tụng pháp bảo thì Minh Thành thấy điện thoại có tin nhắn đến rất nhiều, trong lúc đọc kinh cũng tập an tịnh, lắng dịu, ý hành sanh khởi lên là "không biết có gì mà tin nhắn đến nhiều vậy". Khi làm lễ cúng dường Trai Tăng xong thì có các vị đem bánh sinh nhật và lẵng hoa tươi thắm vào thì Minh Thành mới chợt nhớ đến sinh nhật mình. Trong điện thoại không tính được ngày âm lịch, ngày Minh Thành bị sanh ra trên cuộc đời này là ngày mà tất cả thế giới hân hoan đón chờ năm mới, đó là 12h đêm 30 tết, như vậy ngày sinh của mình không còn là ngày riêng cho bản thân mình mà là ngày chung, đó là giờ giao thừa, chuẩn bị đón năm mới nhưng dương lịch là 30/12, thế là trong Zalo hiện lên những lời chúc sinh nhật.
Khi đem bánh và lẵng hoa vào thì Minh Thành chợt nhớ trưa nay giờ học bình thường không chủ định tổ chức gì cả, đây là nhân duyên của các Phật tử có lòng thành quý mến chánh pháp, tam bảo, bằng tất cả tấm lòng quý Phật tử gửi về thì mình tùy duyên thuận pháp, "lộng giả thành chân", nghĩa là từ cái giả biến thành cái thật, sẵn duyên như vậy nên mình có buổi pháp đàm chia sẻ ý nghĩa đời sống.
Khi mình đã học trong tạng kinh Nikāya thì mỗi một ngày như vậy có biết bao con người có mặt trên cuộc đời này, mình đã sanh ra trong biết bao hình dáng, vóc dáng trong sáu nẻo luân hồi này, cho nên giả cũng là thật mà thật cũng là giả. Giả cũng là thật nghĩa là hôm nay không phải ngày sinh nhật nhưng trong dòng luân hồi này cũng có rất nhiều lần mình sanh ra vào ngày này cho nên giả là thật. Thật là giả nghĩa là tuy rằng vào ngày 30 tết, lúc giao thừa mới thật sự là lúc mình sanh ra nhưng cái thật đó cũng không phải là thật, đời sau mình lại sanh ra vào ngày khác, giờ khác, hình tướng khác, dáng vóc khác, sắc pháp khác cho nên thật cũng là giả. Trừ khi nào mình Nhập Lưu, diệt tận các lậu hoặc thì lúc đó mới thật sự là thật, còn chưa tới đó thì thật giả cũng chỉ là tương đối, tạm bợ thôi, chính vì vậy tùy duyên thuận pháp nên hôm nay cũng là ngày sinh trong sự tương đối.
Chúng ta mượn duyên này để mình chiêm nghiệm ý nghĩa của đời sống, tại sao mình có mặt trong cuộc đời này, sống như thế nào để đừng làm khổ mình, đừng làm khổ người, đem lại lợi ích, đem lại an lạc, hạnh phúc cho mình, cho ông bà cha mẹ, cô bác, dòng họ, cho thân quyến gia tộc, cho những người tiếp xúc với mình, sống cho có ý nghĩa, giá trị, lợi ích. Chúng ta trân trọng tấm lòng của các Phật tử, thắp lên ngọn lửa, địa vị của một bậc chân nhân biết ơn và nhớ ơn, chúng ta niệm ơn Đức Phật, niệm ơn chánh pháp, niệm ơn chúng Tăng, niệm ơn bậc đạo sư, niệm ơn cha mẹ, cửu huyền thất tổ, niệm ơn những bậc thầy, từ bậc thầy tế độ cạo tóc, bậc thầy y chỉ sư để mình nương dựa tu hành cho đến các bậc giáo thọ sư dạy dỗ, truyền trao, truyền pháp cho mình, những bậc A-xà-lê đào tạo, tác thành, những bậc Đàn-na tín thí là những người ân nghĩa, nghĩa tình với mình, bằng cả một tấm lòng hướng về niệm ơn, niệm ân đức. Hôm nay là ngày niệm ơn, cảm ơn, nhớ ơn, tri ơn và cố gắng để báo ơn, đây là cả một tấm lòng, cả một trái tim.
Minh Thành trào dâng cảm thọ xúc động nhớ ơn thầy của mình, những bậc tôn trưởng, đạo sư đã dìu dắt, dạy dỗ, huấn luyện, chỉ dạy cho mình, mở con mắt pháp cho mình, mở con mắt tâm, con mắt trí cho mình. Tuy nhiên không phải chỉ biết ơn thầy mà còn phải biết ơn cha mẹ, mọi người hãy tự dùng thọ; tưởng; hành làm sanh khởi lên cảm xúc nhớ ơn, cảm ơn.
Trước khi chúng ta đốt đèn, cắt bánh, thổi nến thì chúng ta nghe đọc bài kinh Chân nhân.
"- Bậc Chân nhân, này các Tỳ-kheo, sinh ra trong gia đình, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho mẹ cha; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho vợ con; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các người hầu hạ, làm công; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho bạn bè, thân hữu; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các Sa-môn, Bà-la-môn.
Này các Tỳ-kheo, ví như trận mưa lớn đem lại các mùa gặt được nhiều chín muồi, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người.
Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, bậc Chân nhân sanh ra trong gia đình, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người:
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho mẹ cha;
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho vợ con;
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các người hầu hạ, làm công;
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho bạn bè, thân hữu;
Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các Sa-môn, Bà-la-môn.
Vì hạnh phúc nhiều người,
Hãy gầy dựng tài sản,
Chư Thiên bảo vệ người
Biết bảo vệ đúng pháp
Tiếng tốt không từ bỏ,
Người được học, nghe nhiều,
Đầy đủ các cấm giới,
An trú trên Chánh pháp.
Ai có thể chỉ trích,
Bậc trú pháp, trì giới,
Bậc nói thật, tàm quý,
Như trang sức vàng ròng
Chư Thiên khen người ấy,
Phạm Thiên cũng tán thán". (Tăng Chi Bộ, Chương V – Năm Pháp, V. Phẩm Vua Munda, (II). Người Chân Nhân)
Phải nhớ rằng khi được sanh ra trong cuộc đời này phải đem lại hạnh phúc, lợi ích cho mẹ cha, đừng để mẹ cha phải xấu hổ và nhục nhã. Mình sanh ra trong cuộc đời này phải đem lại hạnh phúc, lợi ích, an lạc cho người thân trong gia đình mình. Đem lại lợi ích cho những người cùng làm việc với mình, cùng cộng tác với mình, cùng giúp đỡ trong công việc với mình. Đem lại lợi ích cho những bậc tu hành Sa-môn, tu sĩ, đem lại lợi ích cho Đàn-na tín thí, chúng sanh, bạn bè thân hữu, tất cả mọi người đều có lợi ích.
"- Này các Tỳ-kheo, bậc chân nhân sinh ra trong gia đình nào, thì đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người:
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho cha mẹ.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vợ con.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho người phục vụ, người làm công.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho bạn bè thân hữu.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho các hương linh đã mất.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vua chúa.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên.
Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho Sa-môn, Bà-la-môn.
Ví như, này các Tỳ-kheo, một cơn mưa lớn làm cho các loại mùa màng thành tựu đầy đủ, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, bậc Chân nhân sinh ra trong gia đình nào, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho cha mẹ; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vợ con; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho người phục vụ, người làm công; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho bạn bè thân hữu; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho các hương linh đã mất; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vua chúa; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho Sa-môn, Bà-la-môn". (Tăng Chi Bộ, Chương VIII – Tám Pháp, IV. Phẩm Bố Thí, Người Chân Nhân (2))
Biết ơn và nhớ ơn đã là báu vật hiếm có trên cuộc đời này, đừng bao giờ quên những người có ơn với mình, đừng bao giờ có những lời nói, hành vi phản phúc, phản trắc những bậc ân sư, ân nhân, ân nghĩa với mình dù trong bất cứ hoàn cảnh nào. Người nào có được đức tính đó đã là hiếm có hy hữu, báu vật ở trên đời. Xin đại chúng hướng tâm về Đức Thế Tôn, bậc đạo sư vĩ đại của chúng ta, hướng tâm về bậc đạo sư truyền chánh pháp cho chúng ta, hướng tâm về các bậc Thánh Tăng.
Kính thưa đại chúng, sau khi Đức Thế Tôn nói bài kinh Chân nhân số 2 thì ngài đọc lại bài kệ trùng tiên:
"Vì lợi ích nhiều người
Bậc trí sống gia đình
Không mệt mỏi ngày đêm
Cúng dường thật đúng pháp
Mẹ cha và tổ tiên
Nhớ ngày trước đã làm
Đối xuất gia, không nhà
Kính lễ bậc Phạm hạnh
Tin vững trú, cúng dường
Biến pháp, khéo xử sự
Là người đem lợi ích
Cho vua, cho chư Thiên
Là người đem lợi ích
Cho bà con, bè bạn
Là người đem lợi ích
Cho tất cả mọi người
Khéo an trú diệu pháp
Nhiếp xan tham cấu uế
Hưởng cuộc đời hạnh phúc". (Tăng Chi Bộ, Chương VIII – Tám Pháp, IV. Phẩm Bố Thí, Người Chân Nhân (2))
Vì lợi ích cho nhiều người, bậc có trí tuệ tuy sống trong gia đình nhưng ngày đêm không biết mỏi mệt để cúng dường, đem lợi lạc, hạnh phúc cho cha mẹ, cho ông bà, cho kẻ còn người mất, đối với những vị xuất gia thì bậc chân nhân này kính lễ, lễ lạy, cung kính, có lòng tin vững chắc trong sự cúng dường tam bảo. Bậc chân nhân này nhận biết sâu sắc chánh pháp cho nên biết khéo léo xử sự trong mọi việc, tùy điều kiện, tùy hoàn cảnh mà bậc trí này khéo léo ứng xử thích hợp và đem lại lợi ích cho tất cả. Vị này khéo léo an trú trong diệu pháp, từ bỏ sự tham lam, ích kỷ, hưởng cuộc đời hạnh phúc, rộng mở, chia sẻ.
Trên đây là hai bài kinh Đức Phật giải thích thế nào là bậc chân nhân, nhân buổi pháp đàm sinh nhật này chúng ta nghe lại lời dạy của Đức Phật để nhắc nhở lại đức tính của một con người chân chánh, sống có ý nghĩa, có lợi ích, đem lại an lạc cho mọi người xung quanh.
"Pháp thí, thắng mọi thí!
Pháp vị, thắng mọi vị!
Pháp hỷ, thắng mọi hỷ!
Ái diệt, dứt mọi khổ!"
(Kinh Pháp Cú 24 – Phẩm Tham Ái, kệ 354)
Hương vị của giáo pháp vượt xa tất cả mọi hương vị của thế gian này, sự bố thí, cúng dường pháp vượt xa tất cả mọi sự bố thí, cúng dường mọi thứ trên đời, niềm hoan hỉ, hạnh phúc trong giáo pháp vượt xa tất cả niềm hỷ lạc, hạnh phúc trên cuộc đời này. Chỉ có diệt tận tham ái mới vượt ra tất cả khổ đau.
Ngài đã mở con đường Tám Chánh,
Mở con đường đưa đến bình an
Mở con đường ra khỏi luân hồi,
Mở cánh cửa bước vào Bất tử.
Ngài đi trước trên đường Tám Chánh
Theo dấu chân các Đức Như Lai.
Con bước sau, theo dấu chân Ngài,
Lòng hoan hỉ, trào dâng hạnh phúc.
Ngài đi trước trên đường Tám Chánh
Theo dấu chân các Đức Như Lai.
Nay chúng con theo dấu chân Ngài
Nguyện tu tập con đường Tám Chánh.
./.