Thư Viện Linh Quy
← Danh sách

TRẢI TÂM TỪ RỘNG LỚN

2026-03-03 00:54:50
TRẢI TÂM TỪ RỘNG LỚN

Thích Minh Thành

MỤC LỤC

TOC \o "1-3" \h \z \u I.Thiền quán tâm từ PAGEREF _Toc75590849 \h 1

II.Thực hành trải tâm từ PAGEREF _Toc75590850 \h 12

III.Trình pháp PAGEREF _Toc75590851 \h 16

Thiền quán tâm từ

Hãy mở tầm nhìn rộng lớn bao la tận chân trời để cảm nhận hơi thở, cảm giác toàn bộ cơ thể cũng như của toàn thân. Cảm nhận sâu sắc khoảnh khắc này, cảm nhận không gian vùng trời đất bao la, sự thênh thang của đại ngàn, sự mênh mông của trời đất. Mở rộng cảm giác của tình thương, trải rộng cảm giác từ tâm tình thương.

Thật là thương cho chính mình – đang bị tham dục, sân hận, si mê hành hạ; bị cái tôi, bản ngã, ngã mạn, được mất hơn thua làm khổ; bị những đúng sai thương ghét làm sầu, bi, khổ, ưu, não. Tâm từ này cần phải được tu tập để khai mở tình thương cho chính mình, biết thương mình mới có thể thương người. Phải diệt trừ tâm nóng giận, cáu gắt, quạu quọ. Những cảm giác bực bội, bức xúc, khó chịu phải được tâm từ làm cho lắng dịu, tâm thương hiểu làm cho dễ chịu và tâm thông cảm, cởi mở xóa bỏ những sự không hài lòng về nhau. Tâm từ này sẽ chuyển hóa làm cảm giác chúng ta được dễ chịu, mát mẻ, dễ thương, từ ái, thông cảm với nhau.

Chúng ta hít vào và thở ra sâu dài.

Nhẹ nhàng ơi!

An lạc ơi!

Tình thương ơi!

Cảm thông ơi!

Ta khơi dậy trong ta

Tình thương và từ tâm,

Ta khơi dậy trong ta

Từ tâm và tình thương.

Tình thương sống trong ta,

Từ tâm sống trong ta.

Tình thương có trong ta,

Từ tâm có trong ta.

Ta có nhiều tình thương

Tình thương cảm thân này

Tình thương cảm thọ này

Thọ này ta hiểu thương.

Thương lâu rồi ta sống

Trong sự quên lãng mình

Ta bỏ quên cảm thọ

Nên để mình khổ đau.

Thương lâu rồi ta thiếu

Thương hiểu cảm thọ mình

Để tham, sân hành hạ

Ta để mình khổ đau.

Nay hiểu rồi thọ ạ

Ta nhớ đến thọ rồi

Thôi thọ đừng sân giận

Thọ thương mình nhiều nha.

Cảm thọ ơi, cảm giác ơi, ta nhớ đến cảm giác rồi! Thôi, cảm giác này đừng sân giận nữa. Hãy thương mình nhiều hơn, đừng đi theo những cảm xúc bực bội, hơn thua, ganh tị, thù hận.

Ta đừng tìm đau khổ

Vì trái ý, nghịch lòng

Ta đừng làm ác nghiệp

Ta thương mình nhiều nha.

Đừng để mình đau khổ

Này thọ giận, thọ hờn

Đừng để mình tạo nghiệp

Rồi chẳng kịp ăn năn.

Đừng để mình đau khổ với những cảm giác giận hờn, đừng để tạo nghiệp rồi chẳng kịp ăn năn.

Trôi trong dòng sanh tử

Có khi nổi, khi chìm

Khổ đau nhiều vô lượng

Nước mắt đầy đại dương.

Vô thường là đời sống

Nay còn rồi mai không

Giận hờn là thuốc độc

Đổ vào dòng tái sanh.

Thật vô thường cho đời sống này, nay còn mai mất, giận hờn chính là thuốc độc hủy hoại thân tâm.

Thôi mình đừng sân giận

Đừng làm hại chính mình

Thôi mình đừng làm khổ

Đừng làm hại mình nha.

Thương thọ nhiều, nha thọ

Thương mình quá khổ rồi

Thương tham, sân hành hạ

Thôi, thương mình nhiều nha.

Thương thay cảm thọ, cảm xúc, cảm giác sân hận, ganh tị, đố kỵ này, thương tham sân đang hành hạ mình. Chúng ta khổ quá rồi nên hãy thương mình nhiều hơn.

Thương thân già, bệnh, chết,

Thương tức giận quên mình.

Thương các nghiệp rập rình,

Thương mình sanh tử mãi.

Tình thương này rộng trải

Đến các loài hữu tình,

Tình thương này rộng mở

Đến hữu tình gần xa.

Chúng ta cùng nhau đi vào tâm từ.

Bằng tình thương hữu tình,

Bằng từ tâm chân thật,

Bằng tấm lòng thương tưởng,

Đến tất cả hữu tình,

Và thương cả chính mình,

Hiện đang còn lặn hụp

Trong sanh tử khổ đau,

Trong những tâm nóng giận

Tâm bực bội, cọc cằn,

Tâm bức xúc, khó chịu,

Chưa thấu hiểu cho nhau.

Vì sự đau khổ này

Của ta và hữu tình

Ta thành tâm, tha thiết

Tu tập trải Từ tâm.

Tâm từ là tâm hiểu

Nỗi khổ của chúng sanh

Bị các nghiệp chi phối,

Chìm nổi trong tái sanh,

Nô lệ trong tham muốn,

Nóng bỏng trong hận sân,

U mê trong tâm trí,

Lùng nhùng trong khổ đau.

Chúng ta đang làm nô lệ cho tham muốn, tôi đòi cho tham dục, đầy tớ cho tham ái. Chúng ta đang bị thiêu đốt, đốt cháy trong những tâm giận dữ bực tức, bức rứt, bực bội, sân hận.

Vì nhìn ra đau khổ

Trong cảnh tái sanh này

Nên tâm đầy thương cảm

Cho hữu tình chúng sanh.

Mong tất cả tâm an,

Mong tất cả thân lạc,

Tâm an và thân lạc,

Tâm chân thành cầu mong,

Mong tất cả thấu hiểu,

Vạn vật là vô thường,

Chúng chỉ là năm uẩn,

Tạo ra mọi vở tuồng.

Mong tất cả tâm an, thân lạc, hiểu được vạn vật là vô thường, biến hoại, tan nát, hủy hoại, đổ vỡ, hoại diệt. Chúng chỉ là năm uẩn, chỉ là những cảm giác nghĩ tưởng tạo ra mọi vở tuồng trên thế giới này. Sắc, thọ, tưởng, hành, thức dựng lên mọi vở tuồng, chính nó là nguồn của khổ đau.

Thương hữu tình chẳng rõ

Năm thứ vô thường này

Cột với dây tham ái,

Tạo ra nhiều xác thân.

Tạo ra bao nhiêu hình dáng mèo, chó, trâu, bò, gà, vịt, trùng, kiến, rắn, rết, muỗi mòng.

Thương hữu tình chẳng hiểu,

Năm thứ vô thường này

Tâm đầy tham muốn chúng,

Đầy phiền não, sân si.

Thương hữu tình bị đốt

Bị cháy bởi lửa tham

Bị thiêu trong lửa hận

Bị dìm trong lửa si.

Thương hữu tình bị trói,

Bị cột bởi lòng tham,

Bị giam vì lòng hận,

Bị mù vì lòng si.

Thương hữu tình lệ thuộc,

Bị các nghiệp buộc ràng,

Mang các thân tạm bợ,

Vừa trả nợ, vừa vay.

Thương hữu tình chìm nổi,

Trong sanh tử đắng cay,

Trong các thân vô thường,

Trong các đường tái sanh.

Thương thay trò sanh tử,

Thương thay nẻo tái sanh,

Thương thay cảnh nhân quả,

Chúng sanh đáng thương thay.

Thương thay tâm mờ tối,

Chẳng rõ khổ của nhau,

Còn bày thêm đau khổ,

Thêm khổ buồn cho nhau.

Vì không rõ được cái khổ của chính mình và người chung quanh, cho nên cùng làm khổ cho nhau. Chúng ta gây sự, sanh sự, kiếm chuyện để hành hạ nhau, hành xác, hành tội nhau. Thương thay cho tâm mờ tối, bất hiếu, bất kính, bội nghĩa, ngu si, mê muội, vô minh, làm đau khổ cho mình và người.

Mong tất cả chúng sanh thấu hiểu và cảm thông những nổi khổ của nhau, đừng tạo thêm đau khổ, oan trái, đắng cay, khổ ải cho kiếp người của nhau, cùng vượt qua khỏi dòng sống chết khổ đau trong cõi sanh tử này.

Biết bao là đau khổ

Trong cõi sanh tử này

Đừng bày thêm đau khổ

Cho mọi loài chúng sanh.

Mỗi người một nỗi khổ, mỗi loài một niềm đau, xin cùng thấu hiểu những đau khổ trong nhau. Biết bao nhiêu là đau khổ, bên ngoài thì dịch bệnh, đói thiếu, nghèo nàn, đạo đức suy đồi; bên trong là tham lam, sân hận, ác độc, ích kỷ, đố kỵ, ganh tị. Thấy người ta làm được mình không làm được thì ganh ghét; thấy người ta thành công thì đố kỵ; thấy người ta cúng dường cũng ganh ghét; thấy người ta có hiếu, mình bất hiếu cũng ghétl thấy người ta hiền lành được mọi người thương, mình hung dữ cũng ghét. Thật đáng thương, đau khổ cho những tâm thức vô minh và ngu si, mê muội!

Mỗi người một nỗi khổ,

Mỗi loài một niềm đau,

Xin cùng nhau thấu hiểu

Những đau khổ trong nhau.

Hãy hiểu đi quý vị, mình đang khổ lắm, bên trong thân thể này là bệnh hoạn ốm đau, đủ thứ phải lo lắng, sợ hãi, suy nghĩ. Trong tâm thức này đầy rẫy những tham muốn, cảm giác thúc giục, hơn thua, ganh tị, đố kỵ, thị phi, phải quấy. Chất đầy bên trong là tâm cấu nhiễm lậu hoặc, thân đầy rẫy những bệnh tật, bên ngoài đầy rẫy những tai nạn rập rình. Bao nhiêu cái khổ chồng chất như vậy còn chưa đủ hay sao mà gây sự, sanh sự kiếm chuyện với nhau? Một câu nói cũng bắt bẻ, một ánh nhìn cũng có chuyện, một hành động hơn thua, gay gắt, cau có để làm chi? Để hành hạ, hành xác, hành tội với nhau sao? Khổ như vậy còn chưa đủ hay sao? Thật đáng thương cho tâm thức vô minh sân hận này, đáng thương cho tâm ngủ mê mấy chục ngàn năm nay, đáng thương cho tâm tham sân si bản ngã này. Nó kiếm chuyện, gây sự, tàn phá thân tâm của chính nó.

Đây là giờ phút thiêng liêng, quý báu, thần thánh nên hãy cảm nhận cho thật sâu sắc. Có khi suốt cuộc đời quý vị cũng chưa cảm nhận được những cảm xúc vi diệu và màu nhiệm này. Hãy cảm nhận đi, đừng sợ trời đang mưa. Chúng ta hồi trẻ đã tắm mưa rất nhiều, hôm nay tắm cam lồ pháp vũ, Thánh trí nhiệm màu. Đừng sợ, mưa không đáng sợ, tâm sân hận và bản ngã, tâm thúc giục, tham muốn mới đáng sợ. Những giọt mưa này tô điểm thêm cho pháp hội thần thánh này. Đây là cảm xúc trí huệ của quý vị, là cảm xúc thiêng liêng của chúng ta, là những cảm giác vi diệu nhất của kiếp người trong cuộc đời. Hãy nâng niu những cảm giác này, trân quý những cảm xúc này, gìn giữ những cảm thọ của giác ngộ ngày hôm nay.

Tất cả sự trải tâm từ của chúng ta lan tỏa khắp đất trời Linh Quy, khắp bốn phương tám hướng, trên dưới, thượng hạ cùng khắp. Quý vị sẽ nhớ mãi mãi giây phút này trong suốt cuộc đời. Không có ngôi chùa nào lạnh lẽo, không gian thênh thang, bao la đại ngàn trời đất như thế này. Chưa có nơi nào ngủ lạnh như vậy, thức khuya dậy sớm như vậy, phải chảy những dòng nước mắt từ hôm qua tới hôm nay liên tục không ngừng với những cảm xúc thần thánh thiêng liêng vi diệu màu nhiệm này. Đây là hạt giống của Thánh Trí Tuệ, những cảm xúc này là những cảm xúc tối thượng trong dòng sanh tử vô lượng vô biên kiếp này.

Tâm hiểu này hiền thiện,

Tâm hiểu này hiền hòa,

Tâm hiểu mang yên ổn,

Tâm hiểu mang yên vui.

Yên vui là tâm hiểu,

Nỗi khổ của chúng sanh.

Nghiệp lành là tâm cảm

Nỗi khổ của chúng sanh.

Từ đâu mà có nghiệp lành? Đó là do tâm mình thông cảm được sự đau khổ của chính mình và chúng sanh. Tâm thông hiểu và thông cảm đó là suối nguồn bất tận của công đức, là công đức chi vương – chúa tể của tất cả các công đức, là sự thấu hiểu, cảm thông sự đau khổ của chính mình, của khắp tất cả chúng sanh. Thượng thủ của thiện pháp, dẫn đạo thống soái của tất cả phước báu, phước huệ và công đức là tâm thấu hiểu nỗi khổ của chúng sanh.

Mong manh là sự sống,

An ổn là từ tâm,

Như hư không rộng lớn,

Tâm từ này bao la

Thực hành trải tâm từ

Chúng ta cùng nhau trải rộng tâm từ. Mời tất cả đại chúng mở tầm mắt tới tận chân trời. Quý vị hãy đứng lên nhìn về phía trước, thả lỏng hai tay, trải tình thương, cảm giác thương yêu của mình lan tỏa khắp núi đồi, trời đất đại ngàn, nhìn về phía trước trải tâm mình rộng lớn, thênh thang, bao la.

Đây là phương trước mặt

Rộng lớn và bao la

Hòa lẫn khắp phương này

Là tâm từ của ta

Tâm đầy niềm thương cảm

Tâm đầy nỗi xót thương

Tâm đầy lòng thương tưởng

Tâm đầy tràn tình thương.

Mời đại chúng quay về bên phải, mở rộng cảm giác từ tâm, lan tỏa khắp núi đồi trời đất.

Đây là phương bên phải

Rộng lớn và bao la

Hòa lẫn khắp phương này

Là tâm từ của ta

Tâm từ này rộng lớn

Vô lượng và vô biên.

Kính mời đại chúng quay về bên trái, trải rộng cảm giác tình thương từ tâm ra khắp đất trời về phương này.

Đây là phương bên trái

Rộng lớn và bao la

Hòa lẫn khắp phương này

Là tâm từ của ta

Tâm từ này rộng lớn

Vô lượng và vô biên.

Kính mời đại chúng quay về phía Quán Chiếu Đường, chúng ta sẽ trải tình thương, quán chiếu tình thương của mình lan tỏa xuyên qua ngôi nhà, qua núi đồi rộng cùng khắp trời đất phía sau này.

Đây là phương phía sau

Rộng lớn và bao la

Hòa lẫn khắp phương này

Là tâm từ của ta

Tâm từ này rộng lớn

Vô lượng và vô biên.

Kính mời đại chúng quay mặt lại, nhìn xuống phía dưới chân mình mà quán chiếu. Tâm từ của mình sẽ xuyên qua những khối bê tông, xuyên qua mặt đất, tận cùng xuống phía dưới để trải tâm từ.

Đây là phương phía dưới

Rộng lớn và bao la

Hòa lẫn khắp phương này

Là tâm từ của ta

Tâm từ này rộng lớn

Vô lượng và vô biên.

Kính mời đại chúng nhìn lên trên, quán chiếu, quán tưởng xuyên qua chín tầng mây, trải tình thương của mình tận cùng khắp cả vũ trụ, không gian trời đất này.

Đây là phương phía trên

Rộng lớn và bao la

Hòa lẫn khắp phương này

Là tâm từ của ta

Tâm từ này rộng lớn

Vô lượng và vô biên.

Chúng ta trải tâm từ theo phương bề ngang, khắp tất cả chung quanh, quán tưởng trải tình thương lan cùng khắp.

Đây là phương bề ngang

Rộng lớn và bao la

Hòa lẫn khắp phương này

Là tâm từ của ta

Tâm từ này rộng lớn

Vô lượng và vô biên.

Tâm từ này tỏa rộng

Cùng khắp thế giới này

Tâm từ này tỏa rộng

Khắp trời đất bao la.

Kính mời đại chúng ngồi xuống. Xin mời đại chúng chia sẻ sự thực tập và thiền quán trải tâm từ, trải tình thương cho mình và mọi người, trải tình thương khắp mười phương. Quý vị hay đọc kinh, có từ vô lượng tâm, bi vô lượng tâm, hỷ vô lượng tâm, xả vô lượng tâm. Hôm nay chúng ta có cơ hội thực tập Từ Vô Lượng Tâm do Đức Phật dạy.

Trình pháp

Phật tử 1:

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Kính bạch thầy. Lần đầu tiên con tham gia khóa thiền của thầy, con cũng đang tập dần môn thiền này. Lần đầu nghe thầy giảng con rất xúc động, tâm lý của mỗi Phật tử làm con phải rơi nước mắt. Kính bạch thầy con xin hết.

Phật tử 2:

Sau hai ngày tu học tại đây tôi có cảm tưởng như thế này:

Linh quy rực sáng đoạn về

Cúng dường lễ Phật muôn bề ước mong.

Trong sương ánh sáng rực hồng

Đạo tràng nghiêm chỉnh với lòng hân hoan.

Từ trong ánh sáng đạo vàng

Kính thầy, trọng đạo, tâm càng vấn vương.

Mừng vui đại lễ cúng dường

Đức công, nhân nghĩa, đẹp đường tu thân.

Hai ngày thoát tục dưới trần

Bông sen đạo hữu xa gần về đây.

An vui tu học nơi này

Mái chùa Pháp Ẩn Linh Quy trải lòng.

Nikāya ấy phải không?

Lời thầy giảng pháp từng dòng khó quên.

Nhân tâm, đức nghĩa vững bền

Hai ngày tu học ắt nên cao bồi.

Chia tay xứ ấy đây rồi

Mái chùa Pháp Ấn trong tôi nhớ hoài.

Phật tử 3:

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Kính bạch thầy cùng đại chúng. Nhờ nhân duyên lành con được tu học hai ngày tại chùa Linh Quy Pháp Ấn, con cảm thấy rất an lạc, hỷ lạc và tâm bồ đề tăng trưởng rất nhiều. Những lời thầy dạy như dòng suối mát, như cơn gió thoảng làm cho tâm từ con càng được tăng trưởng, từ tâm hiếu, tâm nhớ ơn, tâm lời thầy, lời của Đức Bổn Sư dạy dỗ. Con xin phát nguyện ngày càng tăng trưởng tu học, tu hành tinh tấn và nguyện làm các việc lành, trừ các việc ác như lời của Đức Bổn Sư và thầy dạy bảo. Con xin hết ạ.

Phật tử Đồng Khôi:

Mô Phật! Thưa thầy cùng tất cả đạo hữu đồng tu. Khi thầy hướng dẫn tâm con trải rộng ra, con tưởng tượng tới cảnh những nạn nhân trong đợt Covid vừa rồi phải dồn vô bao quăng xuống hố, lòng con đau xót vô cùng. Con thương những người đó, con nghĩ có lẽ tâm thức của họ lúc đó còn chưa rời khỏi xác, con nghĩ mà thương lắm thầy ơi. Khi thầy gọi con nhìn xuống, con không biết địa ngục ở đâu, nhưng con nghĩ có những người đang chịu khổ. Con đưa tay ôm vào và con nghĩ, mong mọi người được cả tình thương này mà dễ chịu. Con thương khi ngẩng đầu lên, con nhớ và thương cho những tâm sân giận đã đốt cháy con người, trong đó có con. Thưa thầy, con chỉ biết bấy nhiêu thôi. Mô Phật con xin hết.

Sư phụ: Tốt lắm, thực tập như vậy tình thương của mình sẽ lớn mạnh, phát triển rộng lớn.

Phật tử 4:

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Con kính thưa thầy, thưa đại chúng. Hôm nay là lần đầu tiên con được lên Linh Quy Pháp Ấn, là ước nguyện của con. Con cũng đi học thiền Vipassana của đại đức Thích Trí Huệ, con nghe thầy ấy giới thiệu là có dịp nào đi lên Linh Quy Pháp Ấn để nghe thầy Thích Minh Thành giảng và thưởng thức được không khí thiền ở đó. Con mơ ước, không biết có dịp nào được đi dự một buổi tu thiền ở đây do thầy tổ chức. Cũng do cơ duyên mà nhân một chuyến đi chùa con gặp một chị bạn đồng tu. Con bày tỏ tâm nguyện của mình và chị nói chị là đệ tử của thầy. Con mừng quá hỏi khi nào có tổ chức lên đây chị cho em hay thì không bao lâu sau, trong vòng nửa tháng chỉ rủ con lên đây. Con mừng quá nên xin nghỉ phép một ngày để lên đây.

Sư phụ: sáng nay ngồi đây cảm xúc của con thế nào?

Con nghe thầy Trí Huệ giới thiệu thầy, con mở nghe thầy giảng buổi sáng như thế này, con rất thích. Con nghe thầy giới thiệu cô Chơn Tín Toàn nên cũng mở ra xem và cảm giác rất thích. Từ đó tối nào đi làm về con cũng cùng ông xã tụng kinh sám hối, nghe pháp của thầy và cô Chơn Tín Toàn. Con tìm hiểu và rất thích kinh Nikāya mà sáng nay nghe thầy giảng. Mặc dù tối ngủ rất lạnh. Chỗ con và chị con ngủ gần giảng đường của sư ông nên được nghe dạy bảo tới gần 12h khuya. Con nghe thích quá nên sáng nay mặc dù rất lạnh con cũng cố gắng lên đây, và tự nhiên con cảm thấy ấm chứ không lạnh nữa. Trong lòng con rất hỷ lạc, tâm trải rộng, hít hơi thở khí trời, cùng nghe những lời ấm áp của thầy dạy bảo, cảm xúc của con vô biên.

Không biết duyên đến đâu nhưng con cảm nhận mình rất thích kinh Nikāya, và đang nghiên cứu. Con ước ao khi vài năm nữa về hưu, con sẽ cố gắng tinh tấn hơn để hiểu kinh này và nghe theo lời thầy dạy. Dạ, đây là những ước nguyện của con. Con cảm thấy rất xúc động và vui mừng khi nghe được Chánh Pháp này.

./.