Thư Viện Linh Quy
← Danh sách

Thiền Quán Tâm Hiền - Tâm Từ

2026-03-03 00:55:18
THIỀN QUÁN TÂM HIỀN – TÂM TỪ

Thích Minh Thành

MỤC LỤC

TOC \o "1-3" \h \z \u I. Nguyện tâm hiền PAGEREF _Toc66264250 \h 1

II. Quán từ bỏ đau khổ PAGEREF _Toc66264251 \h 2

III. Quán chiếu đau khổ của thế giới PAGEREF _Toc66264252 \h 3

IV. Quán chiếu vô thường PAGEREF _Toc66264253 \h 4

V. Chia sẻ PAGEREF _Toc66264254 \h 6

I. Nguyện tâm hiền

Đại chúng, cảm giác hơi thở, cảm nhận cơ thể, cảm nhận không gian nơi này, cảm nhận sự an tịnh, của không gian nơi này, cảm nhận trời đất này, mở mắt ra, cảm nhận trời đất bao la.

Không khí trong lành, không gian an tịnh. Trên môi nở nhẹ một nụ cười hỷ lạc và bình an, sâu sắc, trong khoảng khắc thiêng liêng này. “Thấy biết trước mặt, trở về hơi thở cảm giác toàn thân”. Nội tâm tỉnh sáng, thở vào tâm lắng dịu, thở ra tâm dễ chịu, tâm lắng dịu, lắng dịu, dễ chịu.

Cảm nhận sự tĩnh lạc và bình an, cảm nhận sự tịch tịnh và sâu lắng, cảm nhận không gian thiêng liêng và thần thánh của non thiên, bình an làm sao! An tịnh làm sao! Tuyệt diệu làm sao! Hãy cảm nhận trọn vẹn, bằng tất cả trái tim và tấm lòng trong giây phút vi diệu này. Hãy để cho cảm giác, hiền thiện lắng dịu này, đi thật sâu vào tâm, thật sâu sắc, thật sâu thẳm, thật là sâu xa.

Nguyện với lòng luôn luôn thực tập những cảm giác hiền dịu, hiền hòa, hiền lương, hiền hậu, hiền đức. Luôn luôn nuôi dưỡng và tưới tẩm những cảm giác hiền lành, hiền thiện. Cảm giác hiền thiện này, thật là ngọt ngào làm sao! Cảm giác hiền hòa này, thật là chứa chan làm sao! Cảm giác hiền hậu này, thật là tươi đẹp làm sao! Cảm giác hiền đức này, thật là một cảm giác vi dịu, tuyệt vời, trong tất cả cảm giác của cuộc đời ta.

Ta nguyện sẽ nuôi dưỡng thật là sâu sắc cảm giác hiền từ này, trong thân tâm của ta. Ta nguyện sẽ tăng trưởng cảm giác hiền lành, hiền thiện này, mỗi ngày ta được lớn mạnh trong thân tâm ta. Cảm giác hiền hòa này, thật là bình an. Cảm giác hiền hòa này thật là ngọt ngào, cảm giác hiền hòa này, thật là đẹp biết bao nhiêu. Ta nguyện với lòng, sẽ thực tập những suy nghĩ hiền thiện, ta nguyện với lòng sẽ thực tập những lời nói hiền dịu, không gay gắt, không cọc cằn, không thô tháo, không thô bạo, không thô lỗ. Ta nguyện với lòng, sẽ nói những lời thật là êm ái, nhẹ nhàng để mỗi khi lời nói được phát ra như đóa hoa mai đầu xuân, thơm ngát. Ta nguyện nói lời, hiền thiện. Ta nguyện nói lời hiền dịu, ta nguyện nói lời hiền lành để cho ta và những người thân thương nhất của ta được bình an, được hòa thuận, được êm thấm, được yên vui.

Ta nguyện với lòng, sẽ suy nghĩ về điều tốt của người, suy nghĩ về điều thiện của người những người thân thương nhất của ta. Ta nguyện sẽ suy nghĩ về điều tốt đẹp của mọi người, những suy nghĩ này hết sức là hiền lành, hiền hậu, hiền lương. Ta nguyện sẽ suy nghĩ những điều thật là đẹp, thật là thương những người thương của ta. Ta nguyện sẽ đem tình thương để lắng nghe những người thân, ta nguyện sẽ đem tình thương để lắng nghe một cách sâu sắc những tâm sự khó khăn, những khúc mắc của những người thân thương, ta nguyện sẽ đem tình thương để lắng nghe những nỗi khổ và niềm đau của những người cùng sống chung với nhau. Ta nguyện đem tình thương để thấu hiểu, để cảm thông những nỗi khổ, những niềm đau, những sầu bi khổ ưu não của mình và của mọi người. Ta nguyện sẽ san sẻ tình thương này đến bao nhiêu người còn đau khổ, quằn quại, bi thương trong cuộc đời này.

II. Quán từ bỏ đau khổ

Ta nguyện sẽ thực tập cho mình cảm giác lắng dịu và bình an. Cảm nhận thật sâu sắc những nỗi khổ trong tâm khảm của chính mình, những nỗi khổ vì tham dục, vì tham ái, vì tham muốn,vì sân hận, vì si mê, vì bản ngã đã thiêu đốt thâm tâm của ta. Ta đã đau khổ quá nhiều về những cơn tức giận, ta đã đau khổ quá nhiều về những ham muốn, những khát khao, những đòi hỏi, ta đã đau khổ quá nhiều về sự đòi hỏi liên tục, tiếp diễn và đòi hỏi cứ tiếp diễn, ta đã đau khổ quá nhiều về những sự khát khao, khát khao và khao khát những thứ vô thường, hư ảo của đời sống này.

Ta đã khát khao, ta đã khao khát, khao khát hoài hoài, chạy hoài, đuổi hoài, tìm hoài, khổ hoài, mệt mỏi nhọc nhằn hoài, chạy tới đây là vừa đủ rồi, mệt mỏi tới đây là vừa đủ rồi, đau khổ như vậy là vừa đủ rồi. Hãy dừng lại và ngồi yên đi, hãy tập ngồi yên đi, ngồi yên và nhìn sâu vào tâm khảm, nhìn sâu vào những cảm giác và nghĩ tưởng bên trong, nhìn thật sâu vào những cảm giác những hình bóng trong tâm, những suy nghĩ đó hãy nhìn thật sâu sắc thật thâm sâu, thật sâu thẳm để thấy rằng đã trăm ngàn vạn lạc.

Chúng ta đã bị gục ngã trong cảm giác, ham muốn, đòi hỏi, nô lệ, của khát khao, của hy vọng của mong chờ và ảo tưởng, ảo tưởng về một cái tôi, ảo tưởng về những thứ vô thường, tạm bợ, trống rỗng, trống không và trống trơn. Những hình sắc, những âm thanh, những mùi vị, những sự tiếp xúc thoáng qua, những cảm giác thoáng qua rồi tan biến như mây khói nhưng mà để lại trong tâm thức những nỗi sầu bi dai dẳng, những khổ não chất chồng ở bên trong, những khúc mắc, những trói trăng, những trói buộc, những sự bội, tức giận, hiềm hận luôn thiêu đốt tâm can chúng ta.

Những sự tham muốn, ham muốn kiếm tìm, khát khao luôn thiêu đốt, rực cháy, phừng cháy, cháy hoài suốt ngày đêm thậm chí trong những giấc chiêm bao. Rồi sao? rồi chúng ta lại phát ra những hành động, những hành động của vô minh, những hành động của sự không hiểu biết, những hành động của mê lòng làm cho khổ mình khổ người. Chúng ta đã làm cho những người thân thương nhất của mình đau khổ bằng những cơn giận tức, những cơn sân hận, những lòng ích kỉ, những suy nghĩ cho cá nhân, những suy nghĩ cho riêng tư của chính mình, không biết quan tâm, không biết cảm thông, không biết thấu hiểu, không biết lắng nghe và sẻ chia những nỗi khổ và niềm đau của người khác. Chúng ta lại chút ra, đổ ra những tham sân si, bản ngã của mình. Đổ lên đầu, đổ lên người, đổ lên những người mà ơn nghĩa sâu dày nhất của chúng ta, những người thân thương nhất thiệt là thương cho các mê lòng sâu sắc này, thật là thương của si mê của nhiều kiếp này. Thật là thương cho cái bóng đêm nội tâm này, thương ơi là thương, thương sao là thương, thương thật là thương.

III. Quán chiếu đau khổ của thế giới

Ngày hôm nay, chúng ta đã có cơ hội nhìn lại, có thời gian quán chiếu lại, có giây phút nội soi trở lại và chúng ta tập trải tình thương này, trải tình thương này rộng ra, lớn ra, rộng lớn ra. Chúng ta đang ngồi đây trong một không gian mát lạnh này, trong sự bình an tịnh lặng này, trong chánh niệm tỉnh giác này.

Chúng ta có biết không? Chúng ta có biết những người đang nhiễm dịch bệnh không? họ phải trải qua, họ đã trải qua, họ đang trải qua và họ sẽ trải qua những lo lắng tột độ, sợ hãi vô cùng, đau khổ hết mức là những người đang trong tâm dịch, đau khổ không thể diễn tả được, đau khổ không thể dùng lời nói hết được, một ngày chết bốn năm sáu chục người.

Chúng ta hãy trải tình thương đến Vũ Hán đi quý vị, chúng ta hãy trải tình thương đến nơi mà có hàng chục ngàn, hàng hai chục ngàn ca nhiễm bệnh và những người mẹ làm công tác y tế không dám trở về nhà vì sợ lây cho con. Và những cảnh hết sức là xót xa, người con đưa cha đi khám bệnh và chờ tám ngày xếp hàng chờ đợi, đi qua mười mấy cái bệnh viện không bệnh viện nào nhận hết, quá tải không còn chỗ nữa và cho đến người con này ngậm ngùi đau xót và khống khổ nhìn thấy cha mình qua đời trong một bệnh viện nhỏ nghèo vì không có đủ phương tiện y tế.

Cha mẹ chết, trong vài ngày, có những triệu chứng mà chưa được xét nghiệm, chưa được kết luận, rồi bao nhiêu những cảnh vợ lo cho chồng, mất chồng, con mất cha, bao nhiêu những cảnh, cả gia đình đều bị nhiễm bệnh hết. Hãy mở tấm lòng mình ra quý vị, hãy trải tâm từ của mình ra rộng khắp để nhìn thấy thế giới này, để thấu hiểu cuộc đời này, để chia sẻ những nỗi khổ niềm đau của hành tinh này đang hứng chịu và chính tâm từ này, cảm giác thương xót này.

Lòng đại bi của quý vị này sẽ là công đức tri vương vua của tất cả công đức, từ tình thương này quý vị sẽ lắng nghe, quý vị sẽ thấu hiểu, quý vị sẽ cảm thông và chia sẻ, hoa trái của trí tuệ sẽ được nở trong tâm ta, hoa trái của tình thương sẽ đươm hoa kết quả, hoa trái của những cảm giác hiền thiện, từ bi, ngọt ngào, sẽ được tăng trưởng, phát triển, quảng đại và rộng lớn trong thân tâm của ta. Và mùa xuân hôm nay, sẽ là một mùa xuân của tuệ giác của yêu thương, của từ bi của ngọt ngào, của chia sẻ, của thấu hiểu, của cảm thông.

IV. Quán chiếu vô thường

Chúng ta sẽ lắng nghe “Tương ưng bộ kinh tập 3- Kinh ba thời là vô thường”. Thầy sẽ diễn ra bằng tiếng việt, quý vị dễ hiểu và quán chiếu thật là sâu sắc về giáo pháp tối thượng của Đức Như Lai. Đây có thể là cơ hội hiếm có trong cuộc đời của chúng ta, chúng ta hãy lắng tâm sâu sắc và quán chiếu.

Này các đệ tử, sắc thân này, mọi tài sản vật chất này, cảnh vật này, trước kia hay sau này, đừng nói gì là ngay bây giờ đều là vô thường, biến đổi, tan hoại cảm giác này những cảm giác vui khổ và không vui không khổ này, những cảm giác dễ chịu hay là khó chịu, không dễ chịu hay không khó chịu này chúng là biến đổi, là vô thường, là tan hoại, những hình bóng trong tâm. Này các vị tưởng này là vô thường, là biến đổi, là tan hoại.

Những suy nghĩ hành uẩn này, những suy nghĩ là vô thường, là biến đổi, là tan hoại. Nhận thức sự rõ biết này là vô thường, là biến đổi trong quá khứ hay trong tương lai nó là vô thường biến đổi còn nói gì đến hiện tại.

Thấy vậy, này các vị đệ tử Phật nghe nhiều Chánh pháp đối với sắc thân cảm giác nghĩ tưởng nhận thức này, ở nơi quá khứ người ấy không có tiếc nuối, đối với năm uẩn của tương lai người ấy không có hoan hỉ, ưa thích. Đối với thân thể cảm giác nghĩ tưởng ngay trong cảm giác này người ấy hướng đến sự nhàm chán, xa lìa, ly than và chấm dứt.

Này các vị, sắc thân này, những cảm giác nghĩ tưởng này, trước kia trong quá khứ nó đã vô thường, trong tương lai nó cũng sẽ vô thường, biến đổi thì nói gì ngay trong hiện tại. Này các vị sắc thân này, tài sản này, vật chất này trong quá khứ nó là khổ, trong tương lai nó cũng khổ thì nói gì ngay trong hiện tại.

Tham sân si, sầu bi, u não, sanh già, bệnh chết, luôn luôn bao phủ đời sống này, luôn luôn chinh phục thế giới này một căn bệnh, một căn bệnh có thể làm chấn động cả Hoàn Vũ, biến đổi toàn cầu, một căn bệnh có thể làm rung chuyển thế giới đó là chân lý mà Đức phật đã tuyên bố, sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ. Yêu thương không gặp là khổ, oán ghét phải gặp nhau là khổ, tâm cầu mà không được là khổ. Tóm lại này các vị, Năm thủ uẩn, sắc thủ uẩn, thỏa tượng hành thức thủ uẩn là khổ.

Tại sao? Sắc này là vô thường biến đổi tan hoại, những cảm giác này là vô thường biến đổi tan hoại, những hình bóng trong tâm là tưởng vô thường là biến đổi tan hoại, những suy nghĩ theo tham sân si, vô thường biến đổi tan hoại. Chính những thứ này làm chúng sanh sầu bi khổ não, liên miên, xoay vần, lẩn quẩn, quanh quẩn trong ham muốn, trong nóng giận, trong si mê, trong ta đây bản ngã hơn thua và hơn thế vòng quay cứ tiếp diễn, tiếp tục, tiếp nối chỉ có một con đường duy nhất mà Đức Phật đã dạy là quay lại nội tâm thuyết phục những cảm giác dục tham ái những cảm giác sân hận, si mê; thuyết phục những cảm giác ta đây bản ngã, thuyết phục những cảm giác đó, chiến thắng những cảm giác đó, tẩy sạch những cảm giác đó và chúng ta sẽ có một nội tâm lắng dịu, dễ chịu, yên bình, thanh lương, mát mẻ và hạnh phúc tuyệt đối.

Đây là con đường diệt khổ, đây là đạo lộ bình an, đây là Thánh Đế chân lý của bậc Thánh mà Đức phật chứng ngộ và ngày hôm nay tất cả chúng ta những người con chân chính của Như lai, những người con thù thắng của Thế tôn, những đệ tử tối thượng của Tam bảo được lắng nghe, được truyền cao, được thấu hiểu và được tu tập trên con đường Thánh đạo.

V. Chia sẻ

Thầy xin mời trưởng đoàn Cần Thơ nói lên những cảm xúc vi dịêu nhất của cuộc đời mình trong khoảng khắc thiêng liêng này

Trưởng đoàn nói: “Nam mô bổn sư thích ca mô ni Phật, kính bạch Thầy, kính bạch sư tôn đức, tăng ni. Kính thưa đại chúng mô phật. con không biết dùng từ ngữ nào để mà diễn đạt cái sự xúc cảm khi mà con được thực nghiệm trải nghiệm giờ phút thiêng liêng tại Pháp ấn, con như một đứa trẻ thơ lang thang không nơi nương tựa và giờ đây quý Thầy đã đưa chúng con trở về nương tựa ấm áp trong cái tình thương của Đức Phật, trong tình thương của Tam Bảo. Và những lời pháp màu nhiệm của quý Thầy, soi sang cho chúng con qua biết bao nhiêu thăng trầm của cuộc sống.

Chúng con đã sân hận, ngu si, để giờ nay chúng con đã nhận ra được một con đường. Chúng con đã được Thầy từ bi truyền giao cho chúng con những lời của Đức Phật, những phương pháp trở về nội tâm, những con đường Thánh để chúng con là một người đệ tử chân chánh của Đức Phật. Chúng con nguyện những giờ phút chúng con đã trải nghiệm ở đây sẽ là những tư lương, vốn liếng để khi mà chúng con xuống núi chúng con sẽ thực tập để cuộc sống của chúng con được thăng hoa và hướng về con đường giải thoát. Con thay mặt cho đoàn Phật tử Cần Thơ xin đê đầu, cảm tạ, tri ân, lòng tỉ mẩn mà Thầy đã truyền giao cho chúng con và đây là tài sản Thánh mà chúng con trân trọng, giữ gìn trong suốt cuộc đời của chúng con, để chúng con hướng về con đường Chánh pháp, nương tựa vào giáo lý của Đức Thế Tôn, tu tập thành tựu sự giác ngộ chân chính. Nam mô bổn sư thích ca mô ni Phật”.

Đệ tử 1 nói: “Nam mô bổn sư thích ca mô ni Phật, con kính bạch sư thầy chủ trì, con kính bạch quý sư tăng, quý sư ni và toàn thể quý vị bằng hữu. Con xin được thành kính, tri ân đến những lời dạy vàng ngọc của sư phụ, của cô Tính Đoàn, sự dìu dắt của thầy Pháp từ, sự lo lắng của nhà bếp giành cho chúng con trong những ngày tu học. Và những phút giây này mà con nhìn được ra..

Thầy: “Đây là những cảm giác của trí tuệ, những cảm giác của giác ngộ, những cảm giác của dạt dào hạnh phúc cho nên quý vị đừng ngại cứ để cho cảm giác hạnh phúc, trí tuệ trào dâng, cảm giác này rất là quý báu”.

Đệ tử 1 nói: “Con nhìn được ra những thứ nó sai khiến, nó làm con phải chạy lung tung, phải chạy hết đời này đời khác con vừa nhìn ra những thứ đó, mà khi gặp được chánh pháp mà vẫn còn sai con chạy con không thể nào ở yên để tu học được. Con không biết nói gì, ngoài sự tri ân đến quý sư phụ, đến quý sư tăng, sư ni, đến cô Toàn, đạo tràng nikaya. Con nguyện sẽ tân tấn nỗ lực hết mình để diệt trừ những kẻ thù của đời sống này, đưa đến thâm tâm, thanh tịnh dễ thoát đến đức phật yêu quý của chúng con. Nam mô bổn sư thích ca mô ni Phật”.

Đệ tử 2 nói: “Nam mô bổn sư thích ca mô ni Phật, kính bạch thầy chủ trì, kính bạch sư tăng, sư ni, ngưỡng bạch cô Chơn Tín Toàn và kính thưa quý Đạo tràng. Không có từ nào diễn tả cảm xúc hiện giờ trong con, cảm thọ hiện giờ rất là hoan hỉ nhưng làm cho rất là xúc động. Thưa thầy, giáo pháp của Đức Như Lai đã được Thầy, được cô Chơn Tín Toàn, của sư tăng, sư ni chúng con như thấy được ánh sáng ở cuối đường hầm. Thưa thầy muốn đốt lên ngọn lửa trí tuệ thì không gì hơn là chúng con phải nguyện, nuôi dưỡng tâm từ tâm hiền là người tu theo giáo pháp của Đức phật mà được thầy tận tình hướng dẫn, cô Chơn Tín Toàn tận tâm hướng dẫn.

Chúng con nguyện đốt mãi ngọn lửa tâm hiền tâm từ để thiêu đốt hết những cấu uế, những tham sân si đã theo chúng con trên con đường luân hồi cho đến ngày hôm nay. Vì chúng con tham chấp vàng ngũ uẩn chúng con nguyện sẽ giữ mãi ngọn lửa này, cháy mãi bùng mãi sẽ xứng đáng là những người con Phật chân chính với tâm hiền, với tâm từ mà thầy đã tận tình hướng dẫn, cô Chơn Tín Toàn đã dùng hết tâm lực, sức khỏe của mình để giảng dạy cho chúng con. Hôm nay, với những lời chia sẻ của Thầy con rất là thương xót cho tất cả những người trên thế giới này đang chuẩn bị đã và đang nhận trận đại dịch của virus corona và chúng con nguyện sẽ trải tâm từ, trải tâm hiền đến, cầu nguyện cho họ và cho chúng ta sẽ an lành thoát qua trận đại dịch này. Trước khi dứt lời và cũng là ngày hôm nay con sẽ quay về, chuẩn bị chuyến bay về lại nước Mỹ. Con xin thành kính, tri ân thầy, con thành kính tri ân quý sư tăng, con tri ân thầy pháp từ, thầy pháp nghĩa và quý thầy. Con tri ân quý sư ni, con tri ân cô Hạnh Chí, cô Ngọc Bình, cô Tuệ Tâm và nhất là cô Liên Thuận chúng con nguyện ghi khắc lời dạy dỗ của thầy, của cô Chơn Tín Toàn, của quý sư tăng, sư ni và nguyện nếu đủ duyên lành con sẽ được tham dự những khóa tu tiếp tại Linh Quy Pháp Ấn này”.

.