Thư Viện Linh Quy
← Danh sách

Nhận Diện Năm Uẩn Để Làm Gì Phần 1_1

2026-03-03 00:55:20
Tinh Hoa Nikaya-Nhận Diện Năm Uẩn Để Làm Gì?

Thích Minh Thành

Nếu mình không học thuộc, không nhận diện năm uẩn thì sự tu của mình không tiến bộ. Mình không biết từ đâu đi vào hết, mình sẽ nhìn sai hết thân tâm của mình. Cho nên bước đầu tiên là nhận diện ngũ uẩn là tuyệt đối quan trọng. Mình phải tập, luôn luôn, mọi lúc, mọi nơi mình nhìn lại thân thể, nhìn lại cảm giác, hình bóng trong tâm đang có suy nghĩ gì. Có một sự rõ biết được những thứ trên. Mình thấy được nó rõ, thấy được đúng, thấy được chính xác. Đó là trí tuệ, bước đầu trong sự tu tập này. Tiếp theo nữa mình mới nhận ra, những cảm giác đó là thiện hay bất thiện, những hình bóng đó tốt hay không tốt. Những suy nghĩ đó có phù hợp hay là những suy nghĩ bất chánh.

Cái nào phù hợp, cái nào tốt, cái nào thiện, mình cho nó chấp nhận, tưới tẩm, nuôi dưỡng, phát triển, tăng trưởng, làm cho những cảm giác, nghĩ tưởng đó lớn mạnh.

Cái nào ác, bất thiện, không hợp pháp. Sau khi mình nhận diện, mình thấy được, mình biết được, mình đánh đuổi, nhiếp phục, diệt tận. Cứ làm vậy, từ từ, những cái ác bất thiện pháp được giảm thiểu, thiện pháp được tăng trưởng lớn mạnh.

Khi thiện pháp được tăng trưởng, nuôi dưởng, phát triển lớn mạnh thì mình sẽ có một đời sống rất là bình an. Đức Phật có một bài kinh là buổi sáng tốt đẹp. Đức Phật nói: Bất cứ một chúng sanh hữu tình nào. Buổi sáng nghĩ điều thiện, nói lời thiện, làm việc thiện. Thì buổi sáng đó tốt đẹp. Buổi trưa, nghĩ điều thiện, nói lời thiện, làm việc thiện. Thì buổi trưa đó tốt đẹp. Buổi tối, nghĩ điều thiện, nói lời thiện, làm việc thiện. Thì buổi tối tốt đẹp.

Như vậy thì lúc nào mình cũng ở trong cái cảm giác nghĩ tưởng tốt đẹp, hiền thiện, an vui, an lạc. Mình đừng xem thường chữ thiện. Mình đừng tưởng đâu tu là cái gì đó ngoài cái tưởng tượng là không phải. Mình kiểm tra lại những suy nghĩ bất thiện của mình còn nhiều không? Những hình bóng mà xấu còn kha khá không? Những cảm giác sai quấy còn bộn không? Thành ra mình đừng nghĩ là mình nghĩ được một chút, mình học được một chút, mình hành được một chút. Rồi mình nói những danh từ cho nó cao siêu, rồi mình lọt vô cái suy tưởng nữa. Tới chỗ thuần thiện thì đó là bậc thánh. Cho nên, nếu mà mình muốn phát huy điều thiện, tăng trương, nuôi dưỡng, phát triển mà mình không có một sự nhìn lại để kiểm tra, kiểm soát thì sao mình thấy. Mình không thấy không biết thì làm sao mình phân biệt chọn lựa, cái nào ác mình bỏ, cái nào thiện mình lấy.

Muốn nhìn thấy được thiện ác thì phải nhìn lại, muốn nhìn lại phải biết được ngũ uẩn, biết được ngũ uẩn. Cho nên sự nhận diện ngũ uẩn là tuyệt đối quan trọng đối với người mới bắt đầu, người tu lâu và người mới thành tựu.

Tới một bước thâm sâu, sau có không có chấp thiện nữa. Thì đó là bước thâm sâu, mình không vội học tới mấy cái đó. Làm sao mà tất cả những cảm giác, nghĩ tưởng có bất thiện là mình thấy được liền, mình chụp bắt được liền. Giống như mèo rình chuột, giống nhu sư tử vồ mồi vậy đó.

Quý vị thấy con sư tử vồ con mồi không? Bắt chụp được những khoảnh khắc khi nó xuất hiện. Muốn được như vậy, mình phải có cái thấy biết rất là bén nhậy ở trong tâm mình, chứ không phải để người ngoài. Nếu một người để ý người ở ngoài, đồ ở ngoài, vật ở ngoài thì người đó có bén nhậy được bên trong không? Mắt nhìn bên ngoài hoài. Cho nên mình tu tập phải biết tuần tự, thứ tự, bước của mình đang bước ở đâu, đừng có ham hố. Ham hố mình nghe hay quá rồi mình ngồi tưởng tượng. Những cái căn bản mình chưa có làm được. Mình phải thưởng trực, thường thường kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán, kiểm kê, kiểm điểm những cảm giác, những hình bóng, những suy nghĩ. Không cho bất cứ một đưa nào đi độ lậu trong nội tâm, tất cả đều phải được nhìn thấy, tất cả phải được kiểm soát. Nếu mà ở Hải Quan kiểm tra không kỹ, thì cái dịch, cái đại dịch Vũ Hán lây qua là chết. Cái này nó độc còn hơn là đại dịch Vũ Hán. Những cái thứ tham sân si này nó ác độc lắm. Nếu không nhìn kỹ ra thì nó giết mình.

Tập không phải lúc ngồi thiền mới nhìn ngũ uẩn, tập mọi lúc mọi nơi mình đọc ngay, mình nhìn lại ngay. Đọc những suy nghĩ, đọc những cảm giác, đọc những hình bóng trong tâm. Tuyệt đối phải đánh đuổi được cái hôn trầm, đừng có nhắm mắt.

Nhận diện tham sân si, bản ngã để bắt chộp được những cảm giác nghĩ tưởng bất thiện. Nhất là bản ngã. Rồi dục, ái, sân hận, phải hết sức là tỉnh táo, tỉnh giác chánh niệm. Thì sự tu tập của mình sẽ rất là tuyệt vời, kết quả ngay lập tức, không có đợi bao lâu nữa. Nhìn thấy bắt chộp ngay lúc đó.

Tấn Nhân. 8h52. 6/02/2020