Khơi dậy tình thương
KHƠI DẬY TÌNH THƯƠNG
Sự cần thiết của tình thương
Chúng ta thường nói về hai chữ Từ Bi và hôm nay chúng ta sẽ có dịp để thực tập theo lời Đức Phật dạy một cách sâu sắc hơn về tâm từ. Tâm từ không phải chỉ là nói ngoài miệng, cũng không phải chỉ là những suy nghĩ đơn sơ, mà tâm từ của đạo Phật mà Đức Thế Tôn dạy trong kinh Nikaya rất là thâm sâu, đòi hỏi phải nhìn thấy được bản chất thật sự của đời sống.
Thấy được nỗi khổ thật sự của thân xác này, của những cảm giác, nghĩ tưởng và nhận thức, tức là nỗi khổ bao trùm ngũ uẩn. Nhìn thấy được bản chất của khổ đau, của tự thân mình và của chúng sanh. Từ đó chúng ta mới có những cảm giác sanh khởi lòng cảm thông, thấu hiểu, xót thương và một tình thương chan hòa, rông rãi, bao la.
Như hôm nay chúng ta đã mới bắt đầu thực tập, thì quý vị nhớ lúc mà mình thực tập trải khắp mười phương. Quý vị nhớ không? Phương trước mặt, phía sau, bên phải, bên trái, phía trên, phía dưới, bề dọc, bề ngang cùng khắp hết tất cả mười phương. Nhưng đối với những vị mới thì cái này còn mới mẻ lắm, cho nên hôm nay chỉ là buổi thực tập. Và trọn một ngày hôm nay chúng ta sẽ an trú trong tình thương, trong từ tâm và sự thấu hiểu.
Quý vị thấy rằng cuộc sống của chúng ta có cần tình thương không? Mình có cần người khác thương mình không? Và những người xung quanh cũng cần tình thương của mình. Nhưng nếu mình không biết thương và làm không đúng cách, thương không thông minh thì cái thương đó đôi khi lại làm khổ cho nhau. Nếu mình thương mà không hiểu, thương mà không thấy, thương mà không biết, thương mà không có trí tuệ thì cái thương đó phần lớn có khi lại làm khổ cho người mình thương.
Thương mình
Nhưng ở đây chúng ta thực tập tâm từ bước đầu tiên đức Phật dạy là mình phải thương mình trước. Lâu nay chúng ta cứ hiểu về tâm từ bi là thương người ta thì cái đó chưa đầy đủ, phải thương mình rồi mới thương được người khác. Quý vị có thương chính mình không? Vậy mà một ngày bực bội, khó chịu, hờn mát bao nhiêu lần? Như vậy là chưa biết thương mình đúng cách.
Thương mình không phải là chỉ là ăn ngon, mặc đẹp, ở sang, đi xe đời mới, đó là cái thương thường tình của phàm phu. Chứ cái thương mình thật sự là phải nhìn thấy những cảm giác sân hận nó đang thiêu đốt trong người mình để làm cho nó lắng dịu, hóa giải những cảm giác đó, tẩy sạch những cảm giác đó và làm cho trong nội tâm mình an tịnh, lắng dịu, dễ chịu, dễ thương thì như vậy mới gọi là thương mình.
Bữa nay chúng ta sẽ thực tập thương chính mình, nếu mình làm được điều đó là tuyệt vời lắm. Hôm nay là một ngày trọn vẹn để mình thương mình và thương tất cả chúng sanh. Bây giờ chúng ta sẽ bắt đầu tập thương mình, đạo tràng Nikaya chúng ta là vừa pháp học và vừa pháp hành không phải chỉ vô nghe giảng.
Đầu tiên muốn đi vào sự thực tập thì mình phải biết công năng và tác dụng của tâm từ là gì. Đó là lòng từ mẫn thương xót chính mình còn đang lặn hụp trong biển khổ của sống chết và thương chính mình đang bị tâm tham muốn, tham dục, tham ái, đang bị sân hận, nóng bức, bực bội thiêu đốt, đang bị si mê, tối tăm, vô minh và bản ngã, cái tôi, cái chấp ngã hành hạ, đè nặng trên vai, được mất, hơn thua, đúng sai, thương ghét làm cho mình lo lắng, sợ hãi và khổ đau.
Tâm từ vô lượng này cần phải được tu tập, cần phải được tăng trưởng, phát triển quảng đại, nhuần nhuyễn, thật nhu nhuyến, mềm mại, dễ sử dụng, cần phải được tu tập tâm từ này thành cỗ xe, thành căn cứ địa, trở thành thành quách vững chắc trong tâm của mình.
Tâm từ này cần phải được tu tập để khai mở tình thương, khai mở lòng từ mẫn đối với chính mình và với tất cả chúng sinh muôn loài. Làm cho tâm từ này trở nên rộng lượng, bao dung và cảm thông với tất cả hữu tình, diệt trừ những tâm nóng giận, những tâm cáu gắt, quạo quợ, những cảm giác bực bội, bức xúc, khó chịu, không hài lòng về nhau, không thông cảm với nhau.
Nếu những cảm giác này ở trong tâm mình như vậy thì chúng ta có bình an, thoải mái, an tịnh, lắng dịu, dễ chịu không? Khi mà trong này bực bội, bức xúc thiêu đốt, gay gắt, hơn thua, cộc cằn, không hài lòng về nhau. Trong tám cái khổ của mình có quán tánh gặp người ghét là khổ. Như vậy thì mình định đi trốn người mà mình ghét đừng có gặp, nhưng mà trốn có được không?
Cho nên mình sẽ tu tập để dẹp cái tâm bực bội ở bên trong mình thì hết khổ. Không phải là chúng ta né tránh, dẹp cảnh bên ngoài mà là quay lại tẩy rửa cảm xúc thiêu đốt, sân hận, bực tức, khó chịu, bất mãn, không hài lòng.
Công năng tâm từ
Khi tu tâm từ thuần thục rồi quý vị sẽ thấy tuyệt vời lắm, lúc nào cũng nhẹ nhàng, an tịnh, dù cho người ta có làm cho mình sân hận, nóng giận nhưng bên trong chúng ta khi nào cũng là một sự mát mẻ như ngồi trên lầu năm của tòa nhà Pháp Luân tại chùa Hoằng Pháp.
Như vậy chúng ta cần phải lan tỏa, phát huy, tăng trưởng, làm cho tâm từ này quảng đại, bao la, rộng lớn, mênh mong và thênh thang khắp mười phương gọi là tâm từ vô lượng. Luôn luôn cố gắng an trú như vậy thì lúc nào quý vị cũng sẽ ngọt ngào, bình an, an tịnh, dễ chịu, lắng dịu và dễ thương, lúc nào quý vị cũng dễ gần, dễ sống, dễ nuôi. Còn nếu không biết tu tập tâm từ thì cái gì cũng khó khăn, rấc rối, kiếm chuyện.
Như vậy là quý vị đã thấy công năng, tác dụng, giá trị, lợi ích và mục đích của tâm từ rồi. Đức Phật nói về công đức của tâm từ vi diệu lắm, thuở xưa có một vị thầy ở đạo khác mà tu tâm từ bảy năm và vị này sau khi bảy lần trái đất thành hoại sanh lên làm vua trời (đại Phạm Thiên) ba mươi sáu lần và rất nhiều lần làm chuyển luân thánh vương là vua của cả thế giới.
Cho nên công đức của tâm từ là tối thượng, vi diệu. Mà cái gần gũi nhất là trong con người mình sẽ có một cảm giác ngọt ngào, dễ chịu, mát mẻ, nhẹ nhàng và bình an. Khi mình đi tới đâu giống như quải theo cái máy điều hòa và người xung quanh sẽ được lan tỏa và dễ chịu.
Xin hãy nhớ rằng đầu tiên là mình phải khai mở tâm từ với chính tự thân và trước khi đi vào bài tập này thì chúng ta hít vào thở ra nhẹ nhàng bốn lần và quý vị thầm đọc những câu sau đây để khơi gợi cho tâm của quý vị và cảm thọ theo chiều hướng khai mở tình thương cùng với sự cảm thông.
Sự cần thiết của tình thương
Chúng ta thường nói về hai chữ Từ Bi và hôm nay chúng ta sẽ có dịp để thực tập theo lời Đức Phật dạy một cách sâu sắc hơn về tâm từ. Tâm từ không phải chỉ là nói ngoài miệng, cũng không phải chỉ là những suy nghĩ đơn sơ, mà tâm từ của đạo Phật mà Đức Thế Tôn dạy trong kinh Nikaya rất là thâm sâu, đòi hỏi phải nhìn thấy được bản chất thật sự của đời sống.
Thấy được nỗi khổ thật sự của thân xác này, của những cảm giác, nghĩ tưởng và nhận thức, tức là nỗi khổ bao trùm ngũ uẩn. Nhìn thấy được bản chất của khổ đau, của tự thân mình và của chúng sanh. Từ đó chúng ta mới có những cảm giác sanh khởi lòng cảm thông, thấu hiểu, xót thương và một tình thương chan hòa, rông rãi, bao la.
Như hôm nay chúng ta đã mới bắt đầu thực tập, thì quý vị nhớ lúc mà mình thực tập trải khắp mười phương. Quý vị nhớ không? Phương trước mặt, phía sau, bên phải, bên trái, phía trên, phía dưới, bề dọc, bề ngang cùng khắp hết tất cả mười phương. Nhưng đối với những vị mới thì cái này còn mới mẻ lắm, cho nên hôm nay chỉ là buổi thực tập. Và trọn một ngày hôm nay chúng ta sẽ an trú trong tình thương, trong từ tâm và sự thấu hiểu.
Quý vị thấy rằng cuộc sống của chúng ta có cần tình thương không? Mình có cần người khác thương mình không? Và những người xung quanh cũng cần tình thương của mình. Nhưng nếu mình không biết thương và làm không đúng cách, thương không thông minh thì cái thương đó đôi khi lại làm khổ cho nhau. Nếu mình thương mà không hiểu, thương mà không thấy, thương mà không biết, thương mà không có trí tuệ thì cái thương đó phần lớn có khi lại làm khổ cho người mình thương.
Thương mình
Nhưng ở đây chúng ta thực tập tâm từ bước đầu tiên đức Phật dạy là mình phải thương mình trước. Lâu nay chúng ta cứ hiểu về tâm từ bi là thương người ta thì cái đó chưa đầy đủ, phải thương mình rồi mới thương được người khác. Quý vị có thương chính mình không? Vậy mà một ngày bực bội, khó chịu, hờn mát bao nhiêu lần? Như vậy là chưa biết thương mình đúng cách.
Thương mình không phải là chỉ là ăn ngon, mặc đẹp, ở sang, đi xe đời mới, đó là cái thương thường tình của phàm phu. Chứ cái thương mình thật sự là phải nhìn thấy những cảm giác sân hận nó đang thiêu đốt trong người mình để làm cho nó lắng dịu, hóa giải những cảm giác đó, tẩy sạch những cảm giác đó và làm cho trong nội tâm mình an tịnh, lắng dịu, dễ chịu, dễ thương thì như vậy mới gọi là thương mình.
Bữa nay chúng ta sẽ thực tập thương chính mình, nếu mình làm được điều đó là tuyệt vời lắm. Hôm nay là một ngày trọn vẹn để mình thương mình và thương tất cả chúng sanh. Bây giờ chúng ta sẽ bắt đầu tập thương mình, đạo tràng Nikaya chúng ta là vừa pháp học và vừa pháp hành không phải chỉ vô nghe giảng.
Đầu tiên muốn đi vào sự thực tập thì mình phải biết công năng và tác dụng của tâm từ là gì. Đó là lòng từ mẫn thương xót chính mình còn đang lặn hụp trong biển khổ của sống chết và thương chính mình đang bị tâm tham muốn, tham dục, tham ái, đang bị sân hận, nóng bức, bực bội thiêu đốt, đang bị si mê, tối tăm, vô minh và bản ngã, cái tôi, cái chấp ngã hành hạ, đè nặng trên vai, được mất, hơn thua, đúng sai, thương ghét làm cho mình lo lắng, sợ hãi và khổ đau.
Tâm từ vô lượng này cần phải được tu tập, cần phải được tăng trưởng, phát triển quảng đại, nhuần nhuyễn, thật nhu nhuyến, mềm mại, dễ sử dụng, cần phải được tu tập tâm từ này thành cỗ xe, thành căn cứ địa, trở thành thành quách vững chắc trong tâm của mình.
Tâm từ này cần phải được tu tập để khai mở tình thương, khai mở lòng từ mẫn đối với chính mình và với tất cả chúng sinh muôn loài. Làm cho tâm từ này trở nên rộng lượng, bao dung và cảm thông với tất cả hữu tình, diệt trừ những tâm nóng giận, những tâm cáu gắt, quạo quợ, những cảm giác bực bội, bức xúc, khó chịu, không hài lòng về nhau, không thông cảm với nhau.
Nếu những cảm giác này ở trong tâm mình như vậy thì chúng ta có bình an, thoải mái, an tịnh, lắng dịu, dễ chịu không? Khi mà trong này bực bội, bức xúc thiêu đốt, gay gắt, hơn thua, cộc cằn, không hài lòng về nhau. Trong tám cái khổ của mình có quán tánh gặp người ghét là khổ. Như vậy thì mình định đi trốn người mà mình ghét đừng có gặp, nhưng mà trốn có được không?
Cho nên mình sẽ tu tập để dẹp cái tâm bực bội ở bên trong mình thì hết khổ. Không phải là chúng ta né tránh, dẹp cảnh bên ngoài mà là quay lại tẩy rửa cảm xúc thiêu đốt, sân hận, bực tức, khó chịu, bất mãn, không hài lòng.
Công năng tâm từ
Khi tu tâm từ thuần thục rồi quý vị sẽ thấy tuyệt vời lắm, lúc nào cũng nhẹ nhàng, an tịnh, dù cho người ta có làm cho mình sân hận, nóng giận nhưng bên trong chúng ta khi nào cũng là một sự mát mẻ như ngồi trên lầu năm của tòa nhà Pháp Luân tại chùa Hoằng Pháp.
Như vậy chúng ta cần phải lan tỏa, phát huy, tăng trưởng, làm cho tâm từ này quảng đại, bao la, rộng lớn, mênh mong và thênh thang khắp mười phương gọi là tâm từ vô lượng. Luôn luôn cố gắng an trú như vậy thì lúc nào quý vị cũng sẽ ngọt ngào, bình an, an tịnh, dễ chịu, lắng dịu và dễ thương, lúc nào quý vị cũng dễ gần, dễ sống, dễ nuôi. Còn nếu không biết tu tập tâm từ thì cái gì cũng khó khăn, rấc rối, kiếm chuyện.
Như vậy là quý vị đã thấy công năng, tác dụng, giá trị, lợi ích và mục đích của tâm từ rồi. Đức Phật nói về công đức của tâm từ vi diệu lắm, thuở xưa có một vị thầy ở đạo khác mà tu tâm từ bảy năm và vị này sau khi bảy lần trái đất thành hoại sanh lên làm vua trời (đại Phạm Thiên) ba mươi sáu lần và rất nhiều lần làm chuyển luân thánh vương là vua của cả thế giới.
Cho nên công đức của tâm từ là tối thượng, vi diệu. Mà cái gần gũi nhất là trong con người mình sẽ có một cảm giác ngọt ngào, dễ chịu, mát mẻ, nhẹ nhàng và bình an. Khi mình đi tới đâu giống như quải theo cái máy điều hòa và người xung quanh sẽ được lan tỏa và dễ chịu.
Xin hãy nhớ rằng đầu tiên là mình phải khai mở tâm từ với chính tự thân và trước khi đi vào bài tập này thì chúng ta hít vào thở ra nhẹ nhàng bốn lần và quý vị thầm đọc những câu sau đây để khơi gợi cho tâm của quý vị và cảm thọ theo chiều hướng khai mở tình thương cùng với sự cảm thông.