Thánh Trí Năm Uẩn 2 - 3 Pháp Tuyệt Diệu
THÁNH TRÍ NĂM UẨN 2
3 PHÁP TUYỆT DIỆU
Trường Trung Cấp Phật Học TP.HCM ngày 18-03-2019
ĐĐ: Thích Minh Thành giảng
Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni
Xin đại chúng nhớ thực hành ba pháp rất là quan trọng, là chánh niệm ở trước mặt, chúng ta nhìn xuống về phía trước mà không có trụ vào bất cứ một điểm nào, mở rộng tầm nhìn hết mức ra hai bên, trong kinh tứ niệm xứ Đức Phật gọi là chánh niệm ở trước mặt, trước đó là chúng ta trở vể hơi thở, cảm nhận ba chỗ chuyển động hơi thở: ở chóp mũi, lồng ngực, bụng. Từ ba chỗ chóp mũi, lồng ngực và bụng chúng ta mở rộng cảm giác ra, cảm nhận cảm giác ở trên đỉnh đầu: mặt, vai, mình, mông, chân, ống chân, bàn chân, lòng bàn chân, cảm nhận cảm giác toàn bộ cơ thể. Đây là pháp thứ hai gọi là cảm giác toàn thân, trong bài kinh mười sáu hơi thở ghi nhận tất cả những cảm giác đang có mặt trong toàn bộ cơ thể của mình và trong tâm của mình phải tỉnh táo, tỉnh giác. Mấy huynh đệ nhớ cho kỹ thứ nhất là chánh niệm ở trước mặt, pháp thứ hai là trở về hơi thở để cảm giác toàn thân và pháp thứ ba là nội tâm tỉnh giác.
Ba phương pháp này sẽ giúp cho mình trong lúc ngồi thiền hay là khi đi, đi đứng bên ngoài, bất cứ trong mọi sinh hoạt mình đều thực hành ba pháp này thì mình sẽ có được sự định tâm ở trên thân, nó có một cái điểm tựa, một cái chỗ dựa, một cái cù lao, một cái hòn đảo rất là vững chắc. Khi mà sáu trần hay những ngoại cảnh mà mình tiếp xúc hoặc là nó xâm chiếm, tác động đến mình thì mình có một chỗ dựa rất là vững chắc, đó là cảm giác toàn thân, cái này hết sức là quan trọng trong sự tu tập, nếu mà quý huynh đệ nào để tâm tu hành phải nắm thật là kỹ ba cái pháp này, đây là chỗ dựa rất là vững chắc cho cuộc đời tu của mình trong suốt cuộc đời.
Thí dụ như có một người nào đó đến nói chuyện với mình, họ nói chuyện này chuyện nọ chuyện kia của người kia mà nếu lúc đó mình không có cảm giác toàn thân, mình không có chỗ trú của nội tâm mình trên cái pháp thì nhất định mình sẽ bị ngọn gió của thị phi đó thổi cho mình dao động. Đức Phật ví dụ giống như đem bông gòn để ngoài ngã tư đường mà gió từ bốn phương thổi mạnh thì bông gòn nó sẽ bay tứ tung, ví dụ cho người không có sự tu tập tâm: khi mắt tiếp xúc với sắc, tai nghe tiếng, mũi ngửi mùi, lưỡi nếm vị, thân xúc chạm, ý của mình duyên với các pháp ở bên trong mà lúc đó mình không có pháp tu, không có chỗ trú vững chắc thì nhất định là mình sẽ đi theo, trong kinh thân hành niệm Đức Phật ví dụ cái đó giống như là người tâm mà có tu tập giống như là cái chai đựng nước, một cái bình đựng nước đầy. Còn tâm mà không có tu tập thì giống như là một bình trống rỗng, để đó ai muốn đổ nước gì vô thì đổ, cho nên ác ma có cơ hội xâm chiếm tâm của mình, ác ma tức là sắc-thanh-hương-vị-xúc-pháp, ác ma đó chính là những cái cảm giác ở bên trong, những cái suy nghĩ tưởng tượng và nhận thức năm uẩn của mình gọi là Mâra. Cho nên khi mình có sự định tâm ở trên thân, luôn luôn quay lại cảm giác toàn thân của mình thì mình có một sự trú rất là vững chắc, rất là bình an đối với trước ngoại cảnh, cũng như khi mình lên thọ trai nếu mà mình không có tu tập, không có cảm giác toàn thân thì khi mình nhìn thấy không có gì ăn hết là mình sẽ có cảm giác không có vui, khó chịu đó là cảm giác của sân. Khi mà mình lên mình thấy quá nhiều thức ăn ngon thì mình khoan khoái, thích thú đó là tham, mà nếu mà mình có được cái định tâm ở trên thân, cảm giác toàn thân khi mình nhìn thức ăn, mắt thì nhìn thức ăn nhưng thật sự trong tâm mình đang quay trở về để quán chiếu cái cảm thọ, chỗ này là chỗ thọ thực của bậc hiền thánh, của Đa văn Thánh đệ tử thờ Đức Phật. Mắt thì nhìn xuống giống như đang nhìn đồ ăn nhưng mà nhãn thức, nhãn xúc thọ cho nhãn xúc sanh không có chạy đuổi theo cảm giác dục, tham và ái đối với thức ăn mà lại quay trở ngược trở lại, quán chiếu cảm giác của mình không có chạy theo cái mùi, cái hương, cái vị của thức ăn, không có chạy theo cái sắc của thức ăn mà lại quay chỉa ngược cái mũi dùi vô để mà triệt phá những cái cảm giác dục tham ái ở trong thân tâm của mình, đây là sự thọ thực của bậc hiền thánh, đây là sự thọ thực của chân chánh Tỳ- kheo, đây là sự thọ thực của bậc đáng được chấp tay, đáng được cung kính, đáng được đảnh lễ, đáng được cúng dường, đây là sự thọ thực của tăng bảo. Mình vô mà mình nhìn thấy thức ăn nhiều mà mình tham, nước miếng chảy ra ừng ực hay là nhìn không thấy gì hết, sân, khó chịu thì cái đó là phàm phu, không phải là Đa văn Thánh đệ tử. Tại vì sao? Mình bị sắc chinh phục, sắc của thức ăn nó chinh phục, mình bị hương của thức ăn nó chinh phục, mình bị vị của thức ăn đó chinh phục, mình bị sự tiếp xúc của con mắt của mình tức là nhãn xúc nó chinh phục, mình bị cái tưởng, cái sắc tưởng của thức ăn nó chinh phục, mình ngồi đó nhưng mà cái tưởng của mình là gắp- gắp- gắp để vô miệng nuốt, nhai mau nhanh, đó là mình đang bị cái tưởng, sắc tưởng chinh phục. Những cái này rất là vi tế nếu mà không có tu tập quán chiếu và hành trì là mình không có thấy được, không có thấy được đâu, phải bằng trí huệ thọ cho nhãn xúc sanh để cảm giác, do con mắt tiếp xúc mà nó đem lại, nó sanh khởi ra, lúc đó mình không biết, mình không có quán được cái nhân duyên pháp, duyên sanh pháp, khi một người đã học đã nắm được cái duyên sanh pháp thì lúc đó quán như thế nào, chứ mình ngồi đó không phải mình tụng niệm nhiều là hay đâu. Cái miệng thì tụng nhưng mà cái tâm nó nôn nôn, lúc đó mình phải quán do con mắt, các sắc tức là thức ăn ở trước mặt sanh khởi lên cái sự rõ biết, rõ biết các cái sắc đó là nhãn thức con mắt, thức ăn và cái sự rõ biết thức ăn ở trước mặt đó là nhãn thức. Ba pháp này hội tụ lại, giao thoa tạo thành nhãn xúc, tức là sự tiếp xúc của con mắt với thức ăn, thì khi như vậy đó thì là sao? Thì cái sự tiếp xúc của con mắt này đó, nhãn xúc thì nó sanh gì? Nó sanh thọ, thọ cho nhãn xúc sanh, bắt đầu cảm thọ sanh khởi, tưởng sanh khởi, hành sanh khởi, nó nói ở bên trong, nó nói sao cúng lâu quá vậy, tụng lâu quá vậy, đáp từ gì dài dữ vậy, nó nói ở trong đó, mình phải nghe được những cái tiếng nói đó, mình phải nhìn thấy được cái cảm giác thúc giục đó, cái cảm giác mà thúc giục muốn ăn, cái cảm giác mà khó chịu nói lâu tụng nhiều, phải nhìn thấy được, rồi những cái tưởng mà nó hiện ra những cái tưởng: gắp, múc, nhai, đi, ăn xong rồi đi, đi đâu đó lẹ lẹ lên, đó là 1 cái dòng chảy của các pháp, duyên sanh pháp, như vậy cái người tu mà có trí huệ đó các pháp hiện rõ ra minh minh bạch bạch ở trước mắt họ và cái tâm thức nó vận hành như thế nào, nó sanh khởi ra sao, nó an trú ra sao, nó vận hành ra sao thì người đó thấy rõ, biết rõ không có qua mặt được.
“Này các Tỳ- kheo, ta nói rằng lậu hoặc là do thấy do biết mà được đoạn trừ không phải cái người không thấy không biết mà có thể đoạn trừ được các cái lậu hoặc: dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu”, do thấy, do biết, do tu tập,, do kham nhẫn, do tránh né do đoạn trừ, chứ còn bây giờ mình tưởng đâu mình tu hay rồi mình suốt ngày sống trong vô minh và tham ái trong chấp ngã mà mình không có thấy được, không thấy được đâu nếu mà không có thành tựu của trí huệ năm uẩn là mình không có thấy được mình đâu, mình chỉ sống ở trong cái tưởng tri và thức tri chứ chưa có phải là tuệ tri cho nên hiện tại chúng ta đây, trong cái sinh hoạt hằng ngày của mình thì nó bao trùm hết đó là một cái tưởng sai lầm mà mình hoàn toàn không thấy không biết, mình sống trong cái tưởng, một cái tưởng hoàn toàn sai lầm.
Khi nào mình nhận diện được năm uẩn thường trực mình mới thấy ra được những cái điểm sai lầm đó, mình phát giác ra được vô minh là cái gì, mình phát giác ra được si là cái gì, ái là cái gì, dục là cái gì, tham là cái gì, cái cảm giác của sân hận khó chịu nó ra làm sao, cái cảm giác của cái dục, cái tham, cái cảm giác của cái bản ngã nó như thế nào, mình nhìn được hết những cái cảm giác đó khi nó sanh khởi lên và nó quậy mình, nó áp đảo mình như thế nào mà mình đau khổ với nó như thế nào, mình chiến đấu với nó như thế nào, đó là bắt đầu mình thành tựu trí huệ, là thật sự chúng ta đó đại đa số là sống ở trong cái tưởng tri, những cái biết của mình mà mình gọi là biết là toàn ở trên tưởng, ảo tưởng trên cái tưởng tượng chứ không có biết bằng cái trí tuệ. Biết bằng trí tuệ là chừng nào mình là Đa văn Thánh đệ tử là dựa vô những cái loài của bậc Chánh Đẳng Giác, sát sao theo đó 100% thì cái đó mới gọi là biết bằng trí huệ, tại vì trên thế gian này chỉ có bậc Chánh Đẳng Chánh Giác mới biết trực tiếp bằng trí huệ còn ngoài ra hay là những bậc A-la-hán, ngay cả những vị mà mình tôn xưng là nổi tiếng này nọ kia chứ chưa chắc, cái đó chỉ là thế gian tôn xưng thôi chứ ở trong giáo pháp chưa chắc, nếu mà không thành tựu của trí năm uẩn này thì vẫn là thánh của thế gian tôn thờ chứ không phải là thánh mà Đức Phật xác nhận, cho nên khi mà vào ở trong cái pháp này mấy huynh đệ sẽ thấy nó rõ rành rành, những cái gì trong nội tâm mình, mình sẽ thấy nó rõ hết, toàn bộ sự sống của chúng ta đây ngập chìm cả khắp thế giới này đều chạy theo cái dục, cái ái, cái tham, sân si, vô minh và bản ngã. Mình nhìn đi rồi mình thấy tất cả chạy lòng vòng lòng vòng rồi giờ tìm dục tìm ái, ở trong một cái bóng đêm của vô minh là không thấy được năm uẩn, cho nó là mình, trừ các bậc thành tựu chánh tri kiến, Đa văn Thánh đệ tử mới biết được thật sự là ở bên trong mình nó đang diễn ra những cái gì, nó vận hành ra làm sao còn nếu không là toàn bộ chúng ta là ở trong một cái bóng đêm khủng khiếp, kinh khủng, cái mà mình gọi là để mình hưởng thụ, ăn ngon mặc đẹp ở sang này nọ chứ thật ra nó không phải, không phải mình hưởng thụ, là mình phục dịch cho dục, phục dịch cho tham, nô lệ cho ái thôi mà mình cung phụng hoài suốt đời này cũng không có thỏa mãn đâu, rồi như đời sau nó sanh ra đi tìm tiếp, khao khát nữa. Một ông già 80 tuổi mà hãm hiếp một đứa trẻ sáu tuổi, bây giờ nó nhan nhản những cái tin tức mình đọc mình thấy rùng rợn, rùng rợn, tại vì cái gì? Đó là cái gì? Người ta cứ nhìn lên, mình không có nói một người cá nhân tất cả cái đó là gì? Là một sự nguy hại của dục chứ có gì đâu, dục chi phối hết, bất kể già trẻ bé lớn sang hèn giàu nghèo địa vị thấp cao, một cái người đi ăn xin với một người đứng đầu trong một tập đoàn thì cái dục giống nhau thôi, chẳng qua là phương tiện nó khác, nó thể hiện một cách khác thôi chứ cái dục y chang, cái tham ái cái bản ngã cũng y chang như vậy, cái ngũ uẩn nó vận hành y như vậy không có khác. Khác là những cái phương tiện sử dụng chứ còn ở bên trong y vậy không có khác, cho nên cái sự tu tập này là cái sự tu tập nhìn sâu vô những cái gì nó đang điều khiển ở bên trong cái thân xác này, nó đang chi phối, nó đang chiếm ngự, nó đang thống lãnh, nó đang áp đảo, nó là một tên khủng khiếp đại ma đầu mà mình hoàn toàn không thấy không biết, nó nằm ở trong cái cảm giác của mình. Ngày nào mình còn lắng nghe nó, còn thương nó, còn chiều theo nó, còn phục dịch cho nó thì ngày đó mình còn khổ đau dài dài, mình chưa thấy được cái bộ mặt ma quái của nó tinh ranh xảo quyệt, một bộ mặt yêu tinh, bạch cốt tinh thì ngày đó mình còn sầu bi khổ ưu não, nước mắt mình còn lăn dài ở trên má, bứt tóc đấm ngực chết và gần như là chết, đó là sự nguy hại của dục, mình quán chiếu cái sự nguy hiểm và tác hại của dục.
Dục không phải nam nữ không đâu, hiểu cái đó là nhỏ lắm, mình phải coi khi mình ăn, khi mình mặc, khi mình ngủ, khi mình leo lên chiếc xe đẹp đắt tiền, khi mình có đồng hồ, đôi giày mới, khi mình được khen, tán tụng, để chỉ trích… những cái đó mình phải cảm giác, cảm giác nó như thế nào, Chánh Giác là gì? Là người đó biết một cách hoàn toàn triệt để đầy đủ trọn vẹn đồng đều viên mãn hết tất cả thân tâm của chính mình, đó là bậc Chánh Giác, còn bây giờ mình hoàn toàn không thấy không biết gì, tâm mình nó vận hành ra sao mình không biết, mình khổ mình không biết tại sao mình khổ, bây giờ muốn chấm dứt khổ không biết đường đâu mà chấm dứt, tối ngày vô niệm niệm niệm tụng tụng tụng lạy lạy rồi trở ra tham sân si bản ngã y nguyên, nhiều khi còn lớn hơn nữa tại vì bây giờ mình biết tụng biết niệm biết lạy rồi hồi đó mình không biết. Vô thọ giới thì lấy cái bằng, lấy cái chứng điệp, cái danh đó “tôi có giới lớn” nhưng mà thật sự bản chất bên trong là có giới không? Xét lại à, coi mình tạo cái đó để tu học để hoàn thiện nhân cách, phẩm chất, đạo đức, giới hạnh của người tu hay là mình mượn cái đó để mình tự xưng danh lợi. Quán chiếu sâu sắc lắm mấy huynh đệ, hay lắm, mình phải tìm ra cái thật, chân tu thật học, mình phải chiếu soi cho được cái sắc uẩn này, phải chiếu soi cho được cái mớ cảm giác ở bên trong này, các cái dòng cảm giác nó đang chảy, nó đang trôi chảy ở bên trong, mình phải nhìn cho ra được những cái ảo tưởng, những con ma chập chờn ở trong nội tâm của mình, những cái tưởng, những dòng suy nghĩ, những lời nói thầm liên miên và hành uẩn, cái nhận thức, cái rõ biết của mắt tai mũi lưỡi thân ý, phải soi rọi liên tục- liên tục- liên tục, mình phải đi theo con đường của Phật đi, còn bằng không mình đang đi ngược lại mà mình không biết, mình đang tô bồi, nhung quán, xây đắp cho cái năm uẩn này, cho cái tham ái nó phát triển ở trong cái năm uẩn này, cho nên Minh Thành nhắc cho mấy huynh đệ phải nhớ cảm giác toàn thân rất là quan trọng, đừng có quên bất cứ lúc nào và ở đâu cũng phải nhìn lại cảm giác của mình, nhớ thực hành ba pháp: chánh niệm ở trước mặt, trở về hơi thở, cảm giác toàn thân, nội tâm của mình phải tỉnh giác để mình nhìn thấy trong đó có cảm giác gì, nó có những nghĩ tưởng gì, mình phải soi rọi cái thọ tưởng hành của mình, mình phải luôn luôn soi rọi những cái cảm giác, soi rọi những cái cảm giác đừng có nhận những cái cảm giác đó là tâm của mình, có chút xíu là nó mất hết, mình coi những cái vụ án đó, chỉ vì một cái cảm giác một chút xíu thôi, rất nhiều vụ án, ông chồng mới có hai mươi mấy tuổi, ung thư phổi chết để lại một người vợ cũng mới có hai mươi mấy tuổi với một đứa con rất là nhỏ, thì cô vợ này lại quen với một người tình mới, mà người tình này nhỏ hơn cổ rất là nhiều tuổi, và như vậy là được mấy tháng người tình này giết cô này chết, đâm cô này chết, rồi bây giờ bà nội phải nuôi hai đứa con, tang thương lắm mấy huynh đệ coi những cảnh đó không cầm nước mắt được, mà mình nhìn kỹ ở trong đó nó là cái gì? Cảm giác không chứ cái gì, đi tìm cảm giác, họ không có sáng suốt không có tỉnh táo để nhìn ra và tất cả chúng ta ngồi đây cũng vậy, bị nhận chìm, bị làm cho khốn khổ, khốn đốn và hoạn nạn, nhập chung 2 từ này lại gọi là khốn nạn, khốn đốn và hoạn nạn, thành ra cái chữ nho cái chữ khốn nạn nó nhẹ lắm, khốn khổ và hoạn nạn nhưng mà tiếng việt mình khốn nạn mình nghĩ cái từ nó khác chứ còn cái từ là khốn khổ khốn đốn và hoạn nạn, đây là một cái cảm giác khốn nạn, mình phải hiểu từ này, cái cảm giác này là cảm giác khốn nạn, nó bắt tối ngày nó kêu mình đi tìm, ở không yên, ngồi thiền nó không chịu ngồi, ở trong phòng một mình nó không chịu, nó kêu chạy chạy đi ra kiếm người này nói chuyện người kia đi đâu đi đó đi kiếm thêm hưởng thụ, khốn nạn vậy đó, cảm giác khốn nạn này phải nhìn thấy được cái sự nguy hiểm tác hại của nó, chính nó đó là thủ phạm gây ra tất cả những cái làm cho sầu bi khổ ưu não tràn ngập hết thế giới này. Nhậu vô một chút thôi nói qua nói lại là đâm chết. Mấy huynh đệ có hay vừa rồi một vụ án rất là đau lòng, anh này thấy chàng thanh niên kia giỡn mà vuốt má bạn gái ảnh thôi là đâm chết liền, một cái vuốt má phải trả lại bằng sanh mạng và cái người mà sân hận kia cái cảm giác sân hận kia nổi lên, ghen tị nổi lên là ở tù 18 năm, một cái cảm giác vuốt má thôi phải đánh đổi bằng sinh mạng, đáng không? Nó khổ vô cùng khổ luôn, đó là cái cảm giác khốn nạn, một cái cảm giác nó đưa mình đến một cái khốn đốn, khốn khổ vô cùng hoạn nạn, cho nên mình quán chiếu để làm chi? Để mình thấy cái cảm giác này nó nguy hiểm, nó tác hại, nó sanh diệt, nó vô thường, nó nhanh chóng để làm gì? Để mình nhàm chán cái cảm giác này, để mình không ưa thích cái cảm giác này nữa, không có chạy theo cái cảm giác này nữa, mình không có làm tôi đòi nô lệ cho cái cảm giác này nữa. Mình ngồi lại đi mình thấy nó đổi liên tục, liên tục cái cảm giác của mình. Đói quá nó cũng mệt, ăn vô no quá nó cũng mệt, rồi xong ngủ ít quá không đủ nó cũng mệt, ngủ nhiều quá nó cũng mệt, đủ kiểu hết, nó đòi đủ thứ kiểu, không có kiểu gì làm cho nó vừa lòng hết cho nên
Người nhặt các loại hoa,
Ý đắm say tham nhiễm
Các dục chưa thỏa mãn
Đã bị chết chinh phục
(Kinh Pháp Cú, phẩm IV: Phẩm Hoa)
Tối ngày lo nhặt các loại hoa, ý đắm say tham nhiễm không đó, hoa này hoa kia hoa nọ, hoa nội hoa ngoại, hoa Nhật hoa Hàn hoa Ý. Người nhặt các loại hoa, ý đắm say tham nhiễm, các dục chưa thõa mãn đã bị chết chinh phục rồi.
Minh Thành mới vừa hay tin ông cụ của thượng tọa Minh Thành qua đời, mỗi ngày đều nghe tin dữ, mỗi một ngày như vậy tai nạn giao thông chết là hai mươi mấy người, ngày nào cũng vậy hết, mình chắc chắn 100% là sẽ không có mình ở một ngày nào không? Làm sao chắc chắn được, cho nên mình phải phát sanh lên một cái cảm giác sợ hãi, lo lắng, nhàm chán đối với những thứ vô thường, tan nát, bại hoại này, có cái gì mà chân thật ở trong đây? Thấy nó như vậy đó chứ chút xíu rồi không còn gì hết, vợ chồng quay lại kiện nhau, giết nhau rồi phân xác với nhau. Mình thấy không? Cái bản chất của ngũ uẩn này là gì? Là lừa đảo, gian xảo, phản phúc, vô tình vô nghĩa, ngay cái bản chất đã là như vậy rồi, vậy hồi đó yêu ai, thương ai tại sao lại kết hôn làm vợ chồng rồi bây giờ ghét ai, hận ai, thù ai tại sao thuốc đập với nhau. Đó là gì? Đó là cái bản chất xảo trá phản phúc của các cái cảm giác ngũ uẩn, mà cái đó không phải nói người bên ngoài, ngay cả bản thân của mình, mình nhìn lại coi trước sau nó mâu thuẫn, hồi thì siêng năng tinh tấn, hồi thì giãy nảy lười biếng, hồi thì đầy rẫy dục tham, một hồi thì muốn ly dục, mà cứ làm hoài, làm hoài mệt mỏi quá đi, đó là hành uẩn, nó nói hoài, nó mệt, ngồi thiền kêu im đi, vô ngủ kêu im đi nó không chịu nó nói, nằm chiêm bao nó cũng nói, nhớ ai thương quá nằm chiêm bao thấy gặp rồi xong tai họa xảy ra. Đó là vận hành của năm uẩn thôi chứ có gì đâu, bây giờ tỉnh không cho đi tìm thì bây giờ vô mộng đi tìm, tìm người ở trong mộng, khủng khiếp không? Đó là hoạt động của nó, mình phải nhìn ra được cái bản chất của nó, bản chất của năm uẩn là vô tình vô nghĩa, bây giờ Minh Thành đọc những tin tức con giết mẹ, khủng khiếp, hãm hiếp mẹ, khủng khiếp chưa từng thấy, đọc vô là rợn người, mà bây giờ đầy rẫy ở trên đó, sụp đổ hết, là gì? Là tham dục sân hận si mê điên cuồng, không có dừng lại nếu mà không truyền bá cái pháp này, tu tập cái pháp này, không hành trì cái pháp này thì thế giới sẽ đi đến chỗ sụp đổ, sụp đổ tất cả những cái đạo đức, giới hạnh, những cái hiền thiện của thế gian này sẽ đi đến chỗ hoại diệt ở trong tương lai, do lòng tham dục sân hận si mê vô minh bản ngã của con người càng ngày càng mãnh liệt, mấy huynh đệ có thấy khủng khiếp không? Minh Thành đọc những cái đó mà sợ, quá sợ. Đức Phật nói sau này những người tu là trốn ở trên rừng trên núi hết tại vì lòng người hiểm ác, cầm cái gì cũng thành vũ khí hết mà bây giờ đã có rồi đó, cái gì cũng biến thành vũ khí, thức ăn mà trở thành thuốc độc. Bây giờ một trăm mấy chục em ở trường mẫu giáo nhiễm sán lợn, cái đó là cái gì? Mình nhìn sâu trong đó là cái gì? Là cái lòng tham, đem thức ăn bẩn, dơ, bệnh hoạn để cho ăn, tàn nhẫn như vậy đâu có kể gì về đạo đức nữa đâu, về sức khỏe con người cộng đồng gì nữa đâu cho nên trên mạng có những tựa bài đọc mà xúc động, đau lòng thay, đau đớn thay dân mình, dân ta đầu độc dân ta mà cái đó là cái gì? Cái tham, tham lam, ích kỉ, mình nhìn thấy nhan nhản, đau lòng lắm cho nên tất cả chúng sanh ở trong tam giới này là tai nạn của tham dục sân hận và si mê, mình phải nhìn ra được cái thủ phạm thật sự đó không phải là ai hết mà chính là cái thứ quay lại ở trong cảm giác của mình, nó ở trong đó. Mình ruồng tận hang ổ của nó, xào huyệt của nó để mình quán chiếu cho thâm sâu, quán tới bất tịnh, quán cho từ tâm, quán cho tinh cần tinh tấn nhiệt tâm, đánh đuổi những cái cảm giác khốn nạn đó, đánh nó ra, đừng cho nó làm căn cứ địa ở trong thân tâm của mình, đừng để cho nó làm ổ làm tổ trong đó mà mình phải đánh đuổi, đẩy nó ra, diệt tận, từ bỏ nó. Nhìn sâu sắc rồi mình thấy tất cả đáng thương, mình thương mình rồi thương tất cả người xung quanh, toàn là nạn nhân hết mà không biết, chúng ta là nạn nhân, chúng ta gặp nạn và
Người ấy không biết
Chúng ta đang bị hại
Chỗ ấy, ai biết được
Tranh luận sẽ được lắng yên.
(Kinh Pháp Cú : I. Yamakavaga. Phẩm Song Yếu)
Mình không có thời gian để nói chuyện tầm phào, phù phiếm hay là để tranh luận người này người kia tại vì luôn luôn lúc nào mình cũng quay lại mình nhìn cái cảm giác, những cái tưởng, những cái suy nghĩ, cho nên đệ tử Gotama luôn luôn tự tỉnh giác bất luận ngày hay đêm, quán sắc thân thường niệm, mình phải niệm, niệm hơi thở, niệm oai nghi, niệm hành động của mình, mình phải niệm tứ đại, niệm ba mươi hai thể trược và niệm chín giai đoạn mục tử thi, ngày nào cũng như vậy, ngày nào cũng quán bất tịnh, ngày nào cũng thấy chín giai đoạn mục tử thi, ngày nào cũng ngồi phân tích ba mươi hai thể trược, những bộ phận, một bộ đồ lòng mà không được ai nấu cháo, lòng heo người ta nấu cháo chứ bộ đồ lòng của mình là người ta đi chôn lẹ, đốt lẹ, thúi không chịu nổi, gọi là đại thúi, thúi nhất trong tất cả những cái thúi. Mấy huynh đệ thấy không, những vụ án bay cái mùi lên, bốc cái mùi lên không ai chịu nổi hết, báo chính quyền công an lại khai quật lên kinh khủng, đó là chiến tích sau mấy chục năm hơn thua ganh tị tật đố mưu mô xảo quyệt, đó là thành quả, là bộ xương, là đống thịt bầy nhầy, là một nắm tro tàn, đó là thành công, ganh lợi tranh đua mưu mô thế thần xảo quyệt, dùng tất cả những cái thủ đoạn lừa gạt mánh khóe cuối cùng được cái thành tích là một nắm xương tàn, một đống tro tàn, một đống thịt bầy nhầy, một cái hòm, đáng thương thay, đáng thương thay, xót xa thay, xót xa thay cho một cuộc đời, cay đắng thay cho một kiếp người chẳng có gì hết, chồng chất bao nhiêu những cái ác nghiệp, ra đi vào ở trong khổ xứ, ác thú và đọa xứ. Khổ, khổ, khổ, quán chiếu một cách thâm sâu, sâu sắc đầy đủ trọn vẹn đồng đều viên mãn tất cả mọi khía cạnh, mọi cái ngõ ngách của dục tham ái sân si bản ngã ở trong cái năm uẩn này, mình thấy ra được rực sáng Khổ Thánh Đế, đó là bản chất của thế gian này, bản chất của đời sống này, đó là chân đế của cuộc đời. Cái miệng nói hô hào vì mọi người vì mọi người này nọ kia, nói cho lớn tới chừng lại ở gần chạy hết, nó bày hiện ra cái chân tướng, ba mươi hai thể trược nó bày ra, dục tham bản ngã nó bày ra, đâu có hàng ngày nhìn lại soi rọi mà diệt tận cái ô nhiễm đó, cái sự tu chân thật mà Đức Phật dạy mình bốn chữ thôi “Diệt tận nhiễm ô”, luôn luôn nhìn lại để thấy được, thấy tên nào triệt tên đó, thấy tên nào bắn tên đó, thấy tên nào là sát tên đó cho nên “A-la-hán ta được gọi là sát tặc đại sư”, “bậc A-la-hán ta được gọi là bậc sát tặc”, những cái tên giặc làm cho mình đờ đẫn, ngơ ngơ ngáo ngáo, lơ lơ lửng lửng, vất vơ vất vưởng sống không có mục tiêu, không có lý tưởng, mù mù mờ mờ, lờ lờ khờ khờ, ngơ ngơ ngáo ngáo, lơ lơ lửng lửng suốt đời, buồn, đau buồn. Mấy huynh đệ nghĩ đi, bây giờ cái kiếp người của mình mong manh tạm bợ vô thường ra đây rồi một hồi không biết về tới chùa không, đó là sự thật mà cứ cười hoài, nhỡn nhơ lững lờ mà đừng nói chi người đời, đừng nói chi người phật tử tại gia, mình nói mình là tu sĩ rồi cứ sống trong lãng quên, thả lỏng các căn, buông lung phóng dật mà ngay cả gặp chánh pháp, gặp những vị thầy, giáo thọ người ta chia sẻ hết cái tâm của người ta luôn cũng không chịu tiếp thu, không chịu tiếp nhận, không chịu soi rọi để mà sửa chỉnh, đau lòng, cho nên mấy huynh đệ biết không học cái này vui lắm, thú vị lắm nếu mà cái người chịu tu chịu học, thú vị lắm, vui lắm. Bây giờ mời mấy huynh đệ phát biểu nha, mời cảm nhận những lời Đức Phật dạy trong một pháp thực tập rất là rõ ràng, rất là đơn giản mà cụ thể đầy đủ, mời mấy huynh đệ.
“Dạ con thưa giáo thọ cùng cả lớp, thứ nhất là con thấy cái từ “duyên sanh pháp” thầy ghi hồi nãy rất là hay, con biết từ này hay nhưng để con diễn tả được hết cái nhân duyên pháp này thì không biết lúc nào mới diễn tả được hết cái từ “duyên sanh pháp” này cho nên cho con nói một vài ý thôi. Thực ra thì ngay từ đầu mình được sinh ra phải có chữ duyên rồi, mà chữ duyên này theo mình hoài từ hồi nhỏ cho đến giờ, ngay bây giờ mình ngồi ở lớp này cũng là có duyên mới được ngồi ở đây. Mà ngồi ở đây đâu phải một mình mình tồn tại đâu có rất nhiều cái lên quan tới mình, có thể nói là từ bốn đại chẳng hạn, bốn đại đó là pháp cho nên là duyên sanh, sanh là có pháp cho nên bởi lẽ nói một cách đơn giản là khi con ngồi đây mà tại sao con ngồi đây? Con ngồi đây mục đích là con nghe pháp, con đi học, mà đi học thì phải nhận những lời giáo thọ chỉ dạy. Mà nhận những lời giáo thọ chỉ dạy nó sanh cho mình một cái tiếp thu lời Phật từ tấm lòng của thầy, mà khi tiếp thu những lời pháp được thì đó là điểm tựa, ánh hào quang sáng để mình soi rọi vào bản thân mình để mình trên bước đường mình sinh sống, hoàn thiện lại mình, mình làm sao áp dụng được lời của Phật và lời những giáo thọ chỉ dạy để mình sống cho hoàn thiện về cái thân và cái tâm, chuyển đổi nhận thức của bản thân mình càng ngày tốt hơn, hay nói một cách khác là làm cho mọi người bớt khổ vì mình, làm cho mọi người hoan hỷ vì mình là cũng một cái thành công trên bước đường chuyển hóa thanh tâm của mình. Đức Phật nói mục đích cao siêu cuối cùng là làm sao tu học đến không sanh không tưởng nữa nhưng mà đạt đến điều đó rất là khó, mất nhiều thời gian để đạt được, có thể là vô lượng kiếp nhưng mà mình đang học Phật cho nên mỗi ngày mỗi giờ hoặc là lâu hơn nữa mình cố gắng chỉnh sửa thanh tâm, lắng đọng nghe những lời giáo thọ và những lời bạn bè, những lời trí thức, ngoài ra cố gắng tiếp xúc với kinh điển để chắt lọc những ý hay, hiểu những đoạn hay để đưa vào tấm thân của mình để ít ra trở thành một người tu học có chất liệu về Phật học. Nói theo ý tưởng của con cũng nói hoài cho nên cho con dừng tại đây. Con xin chúc thầy và cả lớp nhiều sức khỏe và để thời gian cho các bạn khác.”
“Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật, kính bạch trên thầy giáo thọ, trong giờ phát biểu cảm nghĩ con cũng có đôi điều về cảm nghĩ của con, kính mong thầy giáo thọ chỉ dạy thêm, mô phật. Con cũng có duyên lành theo học môn của thầy giáo thọ, theo cảm nhận của con, con thấy thầy giáo thọ giảng về pháp hành rất là sâu, đối với con đó là nhân duyên rất là quý báu. Tại vì con vẫn thấy những người có hành trì và có trải nghiệm về lời Phật dạy và đem những lời Phật dạy đó để giảng dạy cho chúng con, con cảm thấy rất là xúc động và khi tự nghe lời giảng dạy của thầy giáo thọ con nhớ lại hai câu trong lời dạy của ngài Thật Hiền trong Phát Bồ- đề Tâm. Ý nghĩa của hai câu đó là ngài dạy khi con người chưa biết tu, bị chìm đắm trong năm dục và bị ngũ triền cái chi phối dẫn dắt sai khiến thì người đó thật là đáng thương nhưng những người tu xuất gia như chúng ta có duyên lành gặp Phật pháp, gặp thầy giáo thọ truyền dạy chánh pháp nhưng vẫn bị năm triền cái chi phối sai khiến dẫn dắt, vẫn bị ngũ dục thiêu đốt và chạy theo ngũ dục, những người như vậy ngài Thật Hiền dạy gọi là đáng tiếc và con xét thấy trong trường hợp của con. Con là một chúng sanh có duyên lành đến Phật pháp nhưng mà thật sự về sự nỗ lực tu hành của mình, xét theo giới luật của nhà Phật mình thấy rất là hổ thẹn và một người như con cần những vị thầy sáng suốt như thầy giáo thọ hằng ngày nhắc nhở để cho con có thể tinh tấn và cảm nhận được pháp hỷ trong giáo pháp của Phật. Thành ra lúc nãy thầy giáo thọ nói Đức Phật thuyết pháp đoạn trừ các lậu hoặc cho người thấy cho người biết chứ không phải là thuyết pháp đoạn trừ các lậu hoặc hay là đoạn trừ khổ cho những người không thấy không biết tức là nói pháp để cho mình trải nghiệm mình thấy lại thân tâm của mình. Khi mà mình thấy thì mình mới đoạn trừ được các lậu hoặc, không thể nào mình có thể học hành, nói môi mép mà đoạn trừ khổ đau được, mình phải thực tập trải nghiệm và nhận ra được thân tâm của mình thì mình mới có thể dứt được khổ đau. Cuối lời con không biết nói gì nhiều hơn con xin thành tâm tri ân đến thầy giáo thọ và con xin kính chúc thầy giáo thọ được dồi dào sức khỏe để có thể dạy dỗ chúng con nhiều hơn. Mô phật.”
“Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật, kính bạch trên thầy giáo thọ. Qua một thời gian được học tập cùng thầy giáo thọ và đã được thầy giáo thọ tận tâm chia sẻ những kinh nghiệm tu tập cũng như là quá trình nghiên cứu của thầy, truyền tải các pháp học và các pháp hành cho chúng con. Bản thân con cảm nhận rất là sâu sắc về các pháp hành mà thầy đã nghiên cứu tìm tòi khổ công để đem đến truyền dạy lại cho chúng con. Chuyện tu hành như bản thân chúng con vào xuất gia, chúng con thấy giáo pháp của Đức Phật dạy quá nhiều mà mình giống như đi trong rừng rậm, không biết phải tu như thế nào nhưng sau một thời gian được tiếp xúc với các quý vị giáo thọ, trong đó có thầy giáo thọ hiện tại đây thì chúng con đã nhận diện được một số vấn đề về quá trình tu. Thực ra các phương cách và quá trình lịch sử diễn ra tùy theo không gian thời gian, tùy giai đoạn cho nên ở trong kinh Đức Phật có nói là “khế cơ, khế lý và khế thời” chuyện đó diễn ra và biến chuyển theo dòng thời gian, nếu chúng ta nghiên cứu cho tường tận thì cũng mất rất nhiều thời gian để nghiên cứu, như phương pháp của thầy giáo thọ đây là rút tỉa ra những cái cốt lõi nhất, cốt tủy trong kinh nguyên thủy mà Đức Phật đã truyền dạy để truyền dạy lại cho chúng con. Chúng con thấy điều này rất là quý báu vì hiện tại nay chúng con để ý ít có vị nào dạy thẳng vào pháp hành thực tế giống như thầy giáo thọ đây. Thành ra cũng nhờ được học và được nghe thầy giáo thọ truyền dạy mà bản thân chúng con cũng có nhiều sự hiểu biết thêm và ứng dụng vào thực hành trong đời sống tu tập hàng ngày và từ đó chúng con nhận diện được quay về với tự tánh của chính mình và nhận diện được một phần nào đó bản tâm của chính mình và ứng dụng một cách tốt đẹp trong quá trình tu học của bản thân. Lúc nãy thầy Pháp Huệ giải thích từ “duyên sanh pháp”, thực ra chúng con không có ý kiến gì nhưng mà chúng con xin nói thêm một chút, thực ra “duyên sanh pháp” là pháp duyên sanh, tức là vạn pháp đều do duyên sanh bởi vì thực tánh của các pháp chính là vô tánh và nó không có một tự thể nào, không có một bản ngã nào và bản thân chúng ta cũng chính là do năm uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức hợp thành chứ không có gì là của ta hay là tự ngã của ta thành ra đó chính là pháp duyên sanh, nếu chúng ta chấp vào tướng bên ngoài mà tự xem nó là ta thì sẽ đem đến nhiều sự đau khổ, bởi vì các pháp luôn luôn vận hành một cách rất là màu nhiệm và chúng ta có muốn nắm giữ thì cũng không thể nào được bởi vì pháp luôn luôn luân chuyển trong từng khoảng sát na, biến thiên rất là màu nhiệm, không có một điểm dừng nào cả thành ra chúng ta tu tập phải nhận biết là các pháp là do duyên sanh và vận hành theo tiến trình của nhân quả, chúng ta phải luôn luôn quay về tự thân để nhìn nhận lại chính mình trong cuộc sống hiện tại. Bởi vì mục đích của đạo Phật như Hòa Thượng hiệu trưởng có ghi 2 câu trước trường là “học Phật để giác ngộ, học Phật để giải thoát”. Giác ngộ là giác ngộ cái gì? Tức là không phải chúng ta đi tìm cầu những cái không có bên ngoài để gọi là giác ngộ mà chính là quay về chính bản tâm của chính mình, nhận diện được bản lai diện mục của chính mình xưa nay và chúng ta phải dùng sự quán chiếu sâu sắc vào năm uẩn mà thầy giáo thọ đang truyền tải đến cho chúng con, muốn làm được điều đó một cách cụ thể và thực tế thì chúng ta không ngoài cách nào khác là phải nghiên cứu giáo điển của Đức Phật dạy và thông qua kinh sách, những lời dạy của những vị giảng sư, đặc biệt là những vị giáo thọ sư mà chúng ta đang thọ học hiện tại. Cái gì cũng có giá trị của nó, nếu mà chúng ta để đạt được một cái pháp học không thì cũng chưa ổn, theo như bản thân chúng con đang hành trì thì không phải học nhiều mà học tới đâu hành tới đó. Có nghĩa là mình tư duy, mình quán chiếu tới đâu mình ứng dụng tới đó thì con thấy nó đem tới sự an lạc rất là màu nhiệm, rất là thực tế, chứ bây giờ mình học nhiều, gối đầu nằm cứ ôm ấp kiến thức đó thì bị bội thực kiến thức, không tiêu hóa được. Thành ra chủ trương và mục tiêu của con là học tới đâu tư duy quán chiếu sâu và hành trì tới đó và tự nhiên an lạc sẽ đến với chính tự thân chính mình chứ không phải tìm đâu xa. Chúng con cũng muốn nói nhiều mà thời gian có hạn nên nhường sự chia sẻ lại cho các huynh đệ khác. Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật.”
“Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên thượng tọa giáo thọ sư cùng toàn thể đại chúng. Mô Phật. Trước hết nói về sự nhiệt tâm, nhiệt thành của thượng tọa giảng sư thì mọi người cũng đã thấy, đã biết, chúng con thật sự rất là tri ân, được tiếp cận giáo lý của Phật và được thực hành, được chỉ dạy thông qua sự hướng dẫn của giáo thọ về những pháp hành này và chúng con rất lấy làm hoan hỷ và thực sự chúng con thấy rất là đầy đủ phước duyên. Mô phật. Nói về bài học hôm nay, chúng con cũng đang tìm hiểu về ngũ uẩn cho nên con chưa có sâu sắc nhiều, con chỉ trình bày thô sơ những hiểu biết của mình. Theo con thấy ngũ uẩn hiển hiện ngay trong đời sống của chúng ta, mỗi lúc mỗi giờ, đeo đẳng chúng ta chẳng qua chúng ta không thấy rõ như những bậc Chánh Đẳng Chánh Giác đã nhìn nhận ra, như bản thân con trong một lần nghe mùi của một hạt gì đó được người ta nướng thì con mới thắc mắc “hạt gì nướng mà thơm quá”, từ đó con mới tập nhìn lại ngũ uẩn, đúng lúc đó con đang tìm hiểu về ngũ uẩn thì con mới áp dụng thực hành thêm để mình thấy ngũ uẩn mình thế nào, thông quá đó con thấy sắc trần chính là mùi hương, sắc trần đó có sự tiếp xúc của mũi cho nên sanh ra thọ, từ thọ con tưởng ra “cái mùi này quen quen”, phân tích tư duy thì nó là tưởng và hành, sau cùng con mới xác định đây là mùi hạt mít người ta nướng cho nên chính vì điều đó con nghĩ đó là phần thức. Con trình bày cho giáo thọ biết là con nhìn nhận ra ngũ uẩn là như vậy, có chính xác hay không? Và điểm thứ hai con muốn trình bày là con xin giáo thọ sư chỉ dạy cho chúng con khi muốn tìm diệt hay muốn điều khiển một đối tượng nào đó thì chúng ta phải thật sự rõ biết về đối tượng đó, nhận chân được đối tượng đó, nhận diện được đối tượng đó thì ta mới kiểm soát được, diệt trừ, điều khiển được nên mấu chốt ngay từ đầu chúng con thật sự vẫn còn mơ hồ, quá mơ hồ về ngũ uẩn. Ví dụ trong bài kinh Phật giảng, kinh trăng rằm trong kinh Tương ưng 3 thì Phật có nói “phàm sắc gì này Tỳ- kheo thuộc quá khứ, vị lai, hiện tại hoặc nội hoặc ngoại hoặc thô hoặc tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần đây gọi là sắc uẩn tương tự với thọ tưởng hành thức”. Con không hiểu rõ ràng được cái nào thuộc quá khứ, vị lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần. Mấy cái này thật sự chúng con còn quá mơ hồ, không rõ biết chính xác thọ tưởng hành thức, nó quá mơ hồ cho nên đôi khi không nhìn ra được, khó có thể kiểm soát hay mình điều theo hướng mình được. Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật.”
“Nam mô A-di-đà Phật, kính bạch trên thầy giáo thọ cùng chư huynh đệ. Về sự dạy của thầy, về quán chiếu, về ngũ uẩn để trở về tâm chân thật của mình. Như con tu tập con không biết nói như thế nào nhưng mà nói về sự hiểu biết của con để nói về vấn đề này con xin được trình bày, khi mình đã biết rõ năm uẩn theo lời Phật dạy là vô thường đối với người sơ cơ mới học thì mình nên biết sắc thân theo tứ đại là vô thường là giả hợp, thọ là khổ và chúng ta có tâm thọ nhãn khi không hiểu về các pháp là vô thường mà sanh ra các cảm thọ, vô minh thì chúng ta phải chịu khổ, tưởng cũng vô thường, hành cũng vô thường và thức là những cái vọng tưởng giả hợp cho nên chúng ta đã biết rõ ngũ uẩn đều là vô thường thì chúng ta trở về với tâm chân thật của mình. Nói về tâm chân thật con cũng có hiểu biết về phương tịnh độ, nhưng mà con cũng có nghiên cứu về bên thiền, người ta dạy tâm chúng ta vốn dĩ là tâm chân thật không phải là vọng tưởng gì nhưng bởi chúng ta vướng phải các pháp không hiểu biết cũng do vô minh. Ví dụ chúng ta thấy một bình hoa trước mặt, vốn dĩ cái nhìn ban đầu đó chỉ là cái nhìn, nhưng khi trải qua các sự phân biệt nhận biết thì chúng ta sẽ có: nào là đẹp nào là xấu, nào là thích những cái cảm giác đều là hư vọng nổi lên cho nên Đức Phật gọi những người sơ cơ mới bước vô đạo thì phải tập sống với chánh niệm, đi biết mình đi, đứng biết mình đứng, ngồi biết mình ngồi nhưng thường chánh niệm đối với người sơ cơ nhưng chánh niệm đối với người sống đã lâu trong phật pháp thì chúng ta nên hiểu từ chánh niệm càng sâu sắc hơn. Có nghĩa là chúng ta nên trở về với tâm chân thật của mình, sống luôn luôn với tâm chân thật đó, đối với người sơ cơ là như vậy, nhưng đối với người tu lâu biết các pháp rành rõ nhưng không bị các pháp chi phối. Ví dụ như con đang đứng ở đây thì con rõ biết tất cả trong phòng này có chư huynh đệ đang ngồi, có thầy đang thuyết pháp, có tất cả cánh quạt đang xoay như vậy nhưng con không bị các pháp dẫn dắt lôi cuốn, không phải là chúng ta không biết gì cả nhưng tâm chúng ta không vướng bận gì gọi là tâm chấp không, phải hằng sáng tỏ, tỏ rõ muôn vật nhưng không bị các pháp chi phối đó gọi là chân tâm, phật tánh, chúng ta phải sáng suốt sống với tâm đó, phải quyết định mình là như vậy, nếu không, còn mơ hồ không tỏ rõ về vấn đề đó thì chúng ta tu tập không có an lạc, không có thật sự sáng suốt, theo con nghĩ là như vậy.”
Mấy huynh đệ phải nhớ bám sát theo lời Đức Phật đừng có đi theo các tông phái, các tông phái làm sao sánh được với trí huệ của Chánh Đẳng Giác, cho nên trước nay mình hiểu lầm rất là nhiều. Mấy huynh đệ nói rằng mình ngồi đây mình biết hết quạt, người này nọ, mình biết hết mà tâm mình không động, thiệt không? Cái đó là mình tưởng thôi, cái này thầy không có nói riêng một người, thầy nói chung cái sự nhìn nhận, hồi lúc trước bản thân Minh Thành cũng như vậy, cái đó là không có chính xác lời Đức Phật, mình biết cái đó là biết trong vô minh và tham ái, tại vì sao? Tại vì lúc trước mình biết là có mình không? Có mình biết không? Mình biết những cái bên ngoài thì cái mình đó là vô minh, cái này rất là sâu sắc và đây là Minh Thành muốn giúp cho các huynh đệ chung chứ không phải riêng, tại vì Minh Thành là hơn 10 năm tu thiền- thiền tâm. Cho nên cái mà mình rõ biết là tâm chân thật của mình, không phải, rõ biết là thức, chúng ta sẽ học sâu vào trong năm uẩn này mấy huynh đệ sẽ thấy, tại vì lúc đó mình đâu có thấy rằng cái thân này là sắc uẩn đâu, mình đâu có thấy đây là sắc uẩn, mình đâu có thấy những cảm giác, những cái nghĩ tưởng, những cái nhận thức là vô thường mà mình nghĩ rằng là cái biết của mình rất là chân tâm, đó là mình đó, thì đó là mình nhận sắc thức, nhận thức uẩn làm chân tâm, mà mình nhận cái sanh diệt làm chân tâm thì mình sẽ đi trong sanh diệt, không có chấm dứt luân hồi cho nên duyên sanh pháp rất là sâu sắc mà mình phải học, hồi nãy có một sư nói chưa có biết về trong kinh trăng rằm là tại vì chưa học thì làm sao biết. Sắp tới học tới đó rồi sẽ biết, chưa học làm sao biết, tại vì mình coi giáo trình chỗ không biết thì mình bôi đậm chỗ đó, rồi quý thầy sẽ giải thích. Mấy huynh đệ phải cẩn thận, thật là cẩn thận, phải bám sát lời Đức Phật dạy trong tàng kinh Nikaya, đây là điều mà Minh Thành căn dặn mấy huynh đệ thật là kĩ từ nay trở về sau. Nhớ cẩn thận phải bám sát vô lời Đức Phật và tất cả lời của những người khác để qua một bên, cái này là bí quyết để mấy huynh đệ nắm thật là sâu sắc và chính xác về giáo pháp của Đức Phật.
Linh Quy Pháp Ấn thực hiện
3 PHÁP TUYỆT DIỆU
Trường Trung Cấp Phật Học TP.HCM ngày 18-03-2019
ĐĐ: Thích Minh Thành giảng
Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni
Xin đại chúng nhớ thực hành ba pháp rất là quan trọng, là chánh niệm ở trước mặt, chúng ta nhìn xuống về phía trước mà không có trụ vào bất cứ một điểm nào, mở rộng tầm nhìn hết mức ra hai bên, trong kinh tứ niệm xứ Đức Phật gọi là chánh niệm ở trước mặt, trước đó là chúng ta trở vể hơi thở, cảm nhận ba chỗ chuyển động hơi thở: ở chóp mũi, lồng ngực, bụng. Từ ba chỗ chóp mũi, lồng ngực và bụng chúng ta mở rộng cảm giác ra, cảm nhận cảm giác ở trên đỉnh đầu: mặt, vai, mình, mông, chân, ống chân, bàn chân, lòng bàn chân, cảm nhận cảm giác toàn bộ cơ thể. Đây là pháp thứ hai gọi là cảm giác toàn thân, trong bài kinh mười sáu hơi thở ghi nhận tất cả những cảm giác đang có mặt trong toàn bộ cơ thể của mình và trong tâm của mình phải tỉnh táo, tỉnh giác. Mấy huynh đệ nhớ cho kỹ thứ nhất là chánh niệm ở trước mặt, pháp thứ hai là trở về hơi thở để cảm giác toàn thân và pháp thứ ba là nội tâm tỉnh giác.
Ba phương pháp này sẽ giúp cho mình trong lúc ngồi thiền hay là khi đi, đi đứng bên ngoài, bất cứ trong mọi sinh hoạt mình đều thực hành ba pháp này thì mình sẽ có được sự định tâm ở trên thân, nó có một cái điểm tựa, một cái chỗ dựa, một cái cù lao, một cái hòn đảo rất là vững chắc. Khi mà sáu trần hay những ngoại cảnh mà mình tiếp xúc hoặc là nó xâm chiếm, tác động đến mình thì mình có một chỗ dựa rất là vững chắc, đó là cảm giác toàn thân, cái này hết sức là quan trọng trong sự tu tập, nếu mà quý huynh đệ nào để tâm tu hành phải nắm thật là kỹ ba cái pháp này, đây là chỗ dựa rất là vững chắc cho cuộc đời tu của mình trong suốt cuộc đời.
Thí dụ như có một người nào đó đến nói chuyện với mình, họ nói chuyện này chuyện nọ chuyện kia của người kia mà nếu lúc đó mình không có cảm giác toàn thân, mình không có chỗ trú của nội tâm mình trên cái pháp thì nhất định mình sẽ bị ngọn gió của thị phi đó thổi cho mình dao động. Đức Phật ví dụ giống như đem bông gòn để ngoài ngã tư đường mà gió từ bốn phương thổi mạnh thì bông gòn nó sẽ bay tứ tung, ví dụ cho người không có sự tu tập tâm: khi mắt tiếp xúc với sắc, tai nghe tiếng, mũi ngửi mùi, lưỡi nếm vị, thân xúc chạm, ý của mình duyên với các pháp ở bên trong mà lúc đó mình không có pháp tu, không có chỗ trú vững chắc thì nhất định là mình sẽ đi theo, trong kinh thân hành niệm Đức Phật ví dụ cái đó giống như là người tâm mà có tu tập giống như là cái chai đựng nước, một cái bình đựng nước đầy. Còn tâm mà không có tu tập thì giống như là một bình trống rỗng, để đó ai muốn đổ nước gì vô thì đổ, cho nên ác ma có cơ hội xâm chiếm tâm của mình, ác ma tức là sắc-thanh-hương-vị-xúc-pháp, ác ma đó chính là những cái cảm giác ở bên trong, những cái suy nghĩ tưởng tượng và nhận thức năm uẩn của mình gọi là Mâra. Cho nên khi mình có sự định tâm ở trên thân, luôn luôn quay lại cảm giác toàn thân của mình thì mình có một sự trú rất là vững chắc, rất là bình an đối với trước ngoại cảnh, cũng như khi mình lên thọ trai nếu mà mình không có tu tập, không có cảm giác toàn thân thì khi mình nhìn thấy không có gì ăn hết là mình sẽ có cảm giác không có vui, khó chịu đó là cảm giác của sân. Khi mà mình lên mình thấy quá nhiều thức ăn ngon thì mình khoan khoái, thích thú đó là tham, mà nếu mà mình có được cái định tâm ở trên thân, cảm giác toàn thân khi mình nhìn thức ăn, mắt thì nhìn thức ăn nhưng thật sự trong tâm mình đang quay trở về để quán chiếu cái cảm thọ, chỗ này là chỗ thọ thực của bậc hiền thánh, của Đa văn Thánh đệ tử thờ Đức Phật. Mắt thì nhìn xuống giống như đang nhìn đồ ăn nhưng mà nhãn thức, nhãn xúc thọ cho nhãn xúc sanh không có chạy đuổi theo cảm giác dục, tham và ái đối với thức ăn mà lại quay trở ngược trở lại, quán chiếu cảm giác của mình không có chạy theo cái mùi, cái hương, cái vị của thức ăn, không có chạy theo cái sắc của thức ăn mà lại quay chỉa ngược cái mũi dùi vô để mà triệt phá những cái cảm giác dục tham ái ở trong thân tâm của mình, đây là sự thọ thực của bậc hiền thánh, đây là sự thọ thực của chân chánh Tỳ- kheo, đây là sự thọ thực của bậc đáng được chấp tay, đáng được cung kính, đáng được đảnh lễ, đáng được cúng dường, đây là sự thọ thực của tăng bảo. Mình vô mà mình nhìn thấy thức ăn nhiều mà mình tham, nước miếng chảy ra ừng ực hay là nhìn không thấy gì hết, sân, khó chịu thì cái đó là phàm phu, không phải là Đa văn Thánh đệ tử. Tại vì sao? Mình bị sắc chinh phục, sắc của thức ăn nó chinh phục, mình bị hương của thức ăn nó chinh phục, mình bị vị của thức ăn đó chinh phục, mình bị sự tiếp xúc của con mắt của mình tức là nhãn xúc nó chinh phục, mình bị cái tưởng, cái sắc tưởng của thức ăn nó chinh phục, mình ngồi đó nhưng mà cái tưởng của mình là gắp- gắp- gắp để vô miệng nuốt, nhai mau nhanh, đó là mình đang bị cái tưởng, sắc tưởng chinh phục. Những cái này rất là vi tế nếu mà không có tu tập quán chiếu và hành trì là mình không có thấy được, không có thấy được đâu, phải bằng trí huệ thọ cho nhãn xúc sanh để cảm giác, do con mắt tiếp xúc mà nó đem lại, nó sanh khởi ra, lúc đó mình không biết, mình không có quán được cái nhân duyên pháp, duyên sanh pháp, khi một người đã học đã nắm được cái duyên sanh pháp thì lúc đó quán như thế nào, chứ mình ngồi đó không phải mình tụng niệm nhiều là hay đâu. Cái miệng thì tụng nhưng mà cái tâm nó nôn nôn, lúc đó mình phải quán do con mắt, các sắc tức là thức ăn ở trước mặt sanh khởi lên cái sự rõ biết, rõ biết các cái sắc đó là nhãn thức con mắt, thức ăn và cái sự rõ biết thức ăn ở trước mặt đó là nhãn thức. Ba pháp này hội tụ lại, giao thoa tạo thành nhãn xúc, tức là sự tiếp xúc của con mắt với thức ăn, thì khi như vậy đó thì là sao? Thì cái sự tiếp xúc của con mắt này đó, nhãn xúc thì nó sanh gì? Nó sanh thọ, thọ cho nhãn xúc sanh, bắt đầu cảm thọ sanh khởi, tưởng sanh khởi, hành sanh khởi, nó nói ở bên trong, nó nói sao cúng lâu quá vậy, tụng lâu quá vậy, đáp từ gì dài dữ vậy, nó nói ở trong đó, mình phải nghe được những cái tiếng nói đó, mình phải nhìn thấy được cái cảm giác thúc giục đó, cái cảm giác mà thúc giục muốn ăn, cái cảm giác mà khó chịu nói lâu tụng nhiều, phải nhìn thấy được, rồi những cái tưởng mà nó hiện ra những cái tưởng: gắp, múc, nhai, đi, ăn xong rồi đi, đi đâu đó lẹ lẹ lên, đó là 1 cái dòng chảy của các pháp, duyên sanh pháp, như vậy cái người tu mà có trí huệ đó các pháp hiện rõ ra minh minh bạch bạch ở trước mắt họ và cái tâm thức nó vận hành như thế nào, nó sanh khởi ra sao, nó an trú ra sao, nó vận hành ra sao thì người đó thấy rõ, biết rõ không có qua mặt được.
“Này các Tỳ- kheo, ta nói rằng lậu hoặc là do thấy do biết mà được đoạn trừ không phải cái người không thấy không biết mà có thể đoạn trừ được các cái lậu hoặc: dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu”, do thấy, do biết, do tu tập,, do kham nhẫn, do tránh né do đoạn trừ, chứ còn bây giờ mình tưởng đâu mình tu hay rồi mình suốt ngày sống trong vô minh và tham ái trong chấp ngã mà mình không có thấy được, không thấy được đâu nếu mà không có thành tựu của trí huệ năm uẩn là mình không có thấy được mình đâu, mình chỉ sống ở trong cái tưởng tri và thức tri chứ chưa có phải là tuệ tri cho nên hiện tại chúng ta đây, trong cái sinh hoạt hằng ngày của mình thì nó bao trùm hết đó là một cái tưởng sai lầm mà mình hoàn toàn không thấy không biết, mình sống trong cái tưởng, một cái tưởng hoàn toàn sai lầm.
Khi nào mình nhận diện được năm uẩn thường trực mình mới thấy ra được những cái điểm sai lầm đó, mình phát giác ra được vô minh là cái gì, mình phát giác ra được si là cái gì, ái là cái gì, dục là cái gì, tham là cái gì, cái cảm giác của sân hận khó chịu nó ra làm sao, cái cảm giác của cái dục, cái tham, cái cảm giác của cái bản ngã nó như thế nào, mình nhìn được hết những cái cảm giác đó khi nó sanh khởi lên và nó quậy mình, nó áp đảo mình như thế nào mà mình đau khổ với nó như thế nào, mình chiến đấu với nó như thế nào, đó là bắt đầu mình thành tựu trí huệ, là thật sự chúng ta đó đại đa số là sống ở trong cái tưởng tri, những cái biết của mình mà mình gọi là biết là toàn ở trên tưởng, ảo tưởng trên cái tưởng tượng chứ không có biết bằng cái trí tuệ. Biết bằng trí tuệ là chừng nào mình là Đa văn Thánh đệ tử là dựa vô những cái loài của bậc Chánh Đẳng Giác, sát sao theo đó 100% thì cái đó mới gọi là biết bằng trí huệ, tại vì trên thế gian này chỉ có bậc Chánh Đẳng Chánh Giác mới biết trực tiếp bằng trí huệ còn ngoài ra hay là những bậc A-la-hán, ngay cả những vị mà mình tôn xưng là nổi tiếng này nọ kia chứ chưa chắc, cái đó chỉ là thế gian tôn xưng thôi chứ ở trong giáo pháp chưa chắc, nếu mà không thành tựu của trí năm uẩn này thì vẫn là thánh của thế gian tôn thờ chứ không phải là thánh mà Đức Phật xác nhận, cho nên khi mà vào ở trong cái pháp này mấy huynh đệ sẽ thấy nó rõ rành rành, những cái gì trong nội tâm mình, mình sẽ thấy nó rõ hết, toàn bộ sự sống của chúng ta đây ngập chìm cả khắp thế giới này đều chạy theo cái dục, cái ái, cái tham, sân si, vô minh và bản ngã. Mình nhìn đi rồi mình thấy tất cả chạy lòng vòng lòng vòng rồi giờ tìm dục tìm ái, ở trong một cái bóng đêm của vô minh là không thấy được năm uẩn, cho nó là mình, trừ các bậc thành tựu chánh tri kiến, Đa văn Thánh đệ tử mới biết được thật sự là ở bên trong mình nó đang diễn ra những cái gì, nó vận hành ra làm sao còn nếu không là toàn bộ chúng ta là ở trong một cái bóng đêm khủng khiếp, kinh khủng, cái mà mình gọi là để mình hưởng thụ, ăn ngon mặc đẹp ở sang này nọ chứ thật ra nó không phải, không phải mình hưởng thụ, là mình phục dịch cho dục, phục dịch cho tham, nô lệ cho ái thôi mà mình cung phụng hoài suốt đời này cũng không có thỏa mãn đâu, rồi như đời sau nó sanh ra đi tìm tiếp, khao khát nữa. Một ông già 80 tuổi mà hãm hiếp một đứa trẻ sáu tuổi, bây giờ nó nhan nhản những cái tin tức mình đọc mình thấy rùng rợn, rùng rợn, tại vì cái gì? Đó là cái gì? Người ta cứ nhìn lên, mình không có nói một người cá nhân tất cả cái đó là gì? Là một sự nguy hại của dục chứ có gì đâu, dục chi phối hết, bất kể già trẻ bé lớn sang hèn giàu nghèo địa vị thấp cao, một cái người đi ăn xin với một người đứng đầu trong một tập đoàn thì cái dục giống nhau thôi, chẳng qua là phương tiện nó khác, nó thể hiện một cách khác thôi chứ cái dục y chang, cái tham ái cái bản ngã cũng y chang như vậy, cái ngũ uẩn nó vận hành y như vậy không có khác. Khác là những cái phương tiện sử dụng chứ còn ở bên trong y vậy không có khác, cho nên cái sự tu tập này là cái sự tu tập nhìn sâu vô những cái gì nó đang điều khiển ở bên trong cái thân xác này, nó đang chi phối, nó đang chiếm ngự, nó đang thống lãnh, nó đang áp đảo, nó là một tên khủng khiếp đại ma đầu mà mình hoàn toàn không thấy không biết, nó nằm ở trong cái cảm giác của mình. Ngày nào mình còn lắng nghe nó, còn thương nó, còn chiều theo nó, còn phục dịch cho nó thì ngày đó mình còn khổ đau dài dài, mình chưa thấy được cái bộ mặt ma quái của nó tinh ranh xảo quyệt, một bộ mặt yêu tinh, bạch cốt tinh thì ngày đó mình còn sầu bi khổ ưu não, nước mắt mình còn lăn dài ở trên má, bứt tóc đấm ngực chết và gần như là chết, đó là sự nguy hại của dục, mình quán chiếu cái sự nguy hiểm và tác hại của dục.
Dục không phải nam nữ không đâu, hiểu cái đó là nhỏ lắm, mình phải coi khi mình ăn, khi mình mặc, khi mình ngủ, khi mình leo lên chiếc xe đẹp đắt tiền, khi mình có đồng hồ, đôi giày mới, khi mình được khen, tán tụng, để chỉ trích… những cái đó mình phải cảm giác, cảm giác nó như thế nào, Chánh Giác là gì? Là người đó biết một cách hoàn toàn triệt để đầy đủ trọn vẹn đồng đều viên mãn hết tất cả thân tâm của chính mình, đó là bậc Chánh Giác, còn bây giờ mình hoàn toàn không thấy không biết gì, tâm mình nó vận hành ra sao mình không biết, mình khổ mình không biết tại sao mình khổ, bây giờ muốn chấm dứt khổ không biết đường đâu mà chấm dứt, tối ngày vô niệm niệm niệm tụng tụng tụng lạy lạy rồi trở ra tham sân si bản ngã y nguyên, nhiều khi còn lớn hơn nữa tại vì bây giờ mình biết tụng biết niệm biết lạy rồi hồi đó mình không biết. Vô thọ giới thì lấy cái bằng, lấy cái chứng điệp, cái danh đó “tôi có giới lớn” nhưng mà thật sự bản chất bên trong là có giới không? Xét lại à, coi mình tạo cái đó để tu học để hoàn thiện nhân cách, phẩm chất, đạo đức, giới hạnh của người tu hay là mình mượn cái đó để mình tự xưng danh lợi. Quán chiếu sâu sắc lắm mấy huynh đệ, hay lắm, mình phải tìm ra cái thật, chân tu thật học, mình phải chiếu soi cho được cái sắc uẩn này, phải chiếu soi cho được cái mớ cảm giác ở bên trong này, các cái dòng cảm giác nó đang chảy, nó đang trôi chảy ở bên trong, mình phải nhìn cho ra được những cái ảo tưởng, những con ma chập chờn ở trong nội tâm của mình, những cái tưởng, những dòng suy nghĩ, những lời nói thầm liên miên và hành uẩn, cái nhận thức, cái rõ biết của mắt tai mũi lưỡi thân ý, phải soi rọi liên tục- liên tục- liên tục, mình phải đi theo con đường của Phật đi, còn bằng không mình đang đi ngược lại mà mình không biết, mình đang tô bồi, nhung quán, xây đắp cho cái năm uẩn này, cho cái tham ái nó phát triển ở trong cái năm uẩn này, cho nên Minh Thành nhắc cho mấy huynh đệ phải nhớ cảm giác toàn thân rất là quan trọng, đừng có quên bất cứ lúc nào và ở đâu cũng phải nhìn lại cảm giác của mình, nhớ thực hành ba pháp: chánh niệm ở trước mặt, trở về hơi thở, cảm giác toàn thân, nội tâm của mình phải tỉnh giác để mình nhìn thấy trong đó có cảm giác gì, nó có những nghĩ tưởng gì, mình phải soi rọi cái thọ tưởng hành của mình, mình phải luôn luôn soi rọi những cái cảm giác, soi rọi những cái cảm giác đừng có nhận những cái cảm giác đó là tâm của mình, có chút xíu là nó mất hết, mình coi những cái vụ án đó, chỉ vì một cái cảm giác một chút xíu thôi, rất nhiều vụ án, ông chồng mới có hai mươi mấy tuổi, ung thư phổi chết để lại một người vợ cũng mới có hai mươi mấy tuổi với một đứa con rất là nhỏ, thì cô vợ này lại quen với một người tình mới, mà người tình này nhỏ hơn cổ rất là nhiều tuổi, và như vậy là được mấy tháng người tình này giết cô này chết, đâm cô này chết, rồi bây giờ bà nội phải nuôi hai đứa con, tang thương lắm mấy huynh đệ coi những cảnh đó không cầm nước mắt được, mà mình nhìn kỹ ở trong đó nó là cái gì? Cảm giác không chứ cái gì, đi tìm cảm giác, họ không có sáng suốt không có tỉnh táo để nhìn ra và tất cả chúng ta ngồi đây cũng vậy, bị nhận chìm, bị làm cho khốn khổ, khốn đốn và hoạn nạn, nhập chung 2 từ này lại gọi là khốn nạn, khốn đốn và hoạn nạn, thành ra cái chữ nho cái chữ khốn nạn nó nhẹ lắm, khốn khổ và hoạn nạn nhưng mà tiếng việt mình khốn nạn mình nghĩ cái từ nó khác chứ còn cái từ là khốn khổ khốn đốn và hoạn nạn, đây là một cái cảm giác khốn nạn, mình phải hiểu từ này, cái cảm giác này là cảm giác khốn nạn, nó bắt tối ngày nó kêu mình đi tìm, ở không yên, ngồi thiền nó không chịu ngồi, ở trong phòng một mình nó không chịu, nó kêu chạy chạy đi ra kiếm người này nói chuyện người kia đi đâu đi đó đi kiếm thêm hưởng thụ, khốn nạn vậy đó, cảm giác khốn nạn này phải nhìn thấy được cái sự nguy hiểm tác hại của nó, chính nó đó là thủ phạm gây ra tất cả những cái làm cho sầu bi khổ ưu não tràn ngập hết thế giới này. Nhậu vô một chút thôi nói qua nói lại là đâm chết. Mấy huynh đệ có hay vừa rồi một vụ án rất là đau lòng, anh này thấy chàng thanh niên kia giỡn mà vuốt má bạn gái ảnh thôi là đâm chết liền, một cái vuốt má phải trả lại bằng sanh mạng và cái người mà sân hận kia cái cảm giác sân hận kia nổi lên, ghen tị nổi lên là ở tù 18 năm, một cái cảm giác vuốt má thôi phải đánh đổi bằng sinh mạng, đáng không? Nó khổ vô cùng khổ luôn, đó là cái cảm giác khốn nạn, một cái cảm giác nó đưa mình đến một cái khốn đốn, khốn khổ vô cùng hoạn nạn, cho nên mình quán chiếu để làm chi? Để mình thấy cái cảm giác này nó nguy hiểm, nó tác hại, nó sanh diệt, nó vô thường, nó nhanh chóng để làm gì? Để mình nhàm chán cái cảm giác này, để mình không ưa thích cái cảm giác này nữa, không có chạy theo cái cảm giác này nữa, mình không có làm tôi đòi nô lệ cho cái cảm giác này nữa. Mình ngồi lại đi mình thấy nó đổi liên tục, liên tục cái cảm giác của mình. Đói quá nó cũng mệt, ăn vô no quá nó cũng mệt, rồi xong ngủ ít quá không đủ nó cũng mệt, ngủ nhiều quá nó cũng mệt, đủ kiểu hết, nó đòi đủ thứ kiểu, không có kiểu gì làm cho nó vừa lòng hết cho nên
Người nhặt các loại hoa,
Ý đắm say tham nhiễm
Các dục chưa thỏa mãn
Đã bị chết chinh phục
(Kinh Pháp Cú, phẩm IV: Phẩm Hoa)
Tối ngày lo nhặt các loại hoa, ý đắm say tham nhiễm không đó, hoa này hoa kia hoa nọ, hoa nội hoa ngoại, hoa Nhật hoa Hàn hoa Ý. Người nhặt các loại hoa, ý đắm say tham nhiễm, các dục chưa thõa mãn đã bị chết chinh phục rồi.
Minh Thành mới vừa hay tin ông cụ của thượng tọa Minh Thành qua đời, mỗi ngày đều nghe tin dữ, mỗi một ngày như vậy tai nạn giao thông chết là hai mươi mấy người, ngày nào cũng vậy hết, mình chắc chắn 100% là sẽ không có mình ở một ngày nào không? Làm sao chắc chắn được, cho nên mình phải phát sanh lên một cái cảm giác sợ hãi, lo lắng, nhàm chán đối với những thứ vô thường, tan nát, bại hoại này, có cái gì mà chân thật ở trong đây? Thấy nó như vậy đó chứ chút xíu rồi không còn gì hết, vợ chồng quay lại kiện nhau, giết nhau rồi phân xác với nhau. Mình thấy không? Cái bản chất của ngũ uẩn này là gì? Là lừa đảo, gian xảo, phản phúc, vô tình vô nghĩa, ngay cái bản chất đã là như vậy rồi, vậy hồi đó yêu ai, thương ai tại sao lại kết hôn làm vợ chồng rồi bây giờ ghét ai, hận ai, thù ai tại sao thuốc đập với nhau. Đó là gì? Đó là cái bản chất xảo trá phản phúc của các cái cảm giác ngũ uẩn, mà cái đó không phải nói người bên ngoài, ngay cả bản thân của mình, mình nhìn lại coi trước sau nó mâu thuẫn, hồi thì siêng năng tinh tấn, hồi thì giãy nảy lười biếng, hồi thì đầy rẫy dục tham, một hồi thì muốn ly dục, mà cứ làm hoài, làm hoài mệt mỏi quá đi, đó là hành uẩn, nó nói hoài, nó mệt, ngồi thiền kêu im đi, vô ngủ kêu im đi nó không chịu nó nói, nằm chiêm bao nó cũng nói, nhớ ai thương quá nằm chiêm bao thấy gặp rồi xong tai họa xảy ra. Đó là vận hành của năm uẩn thôi chứ có gì đâu, bây giờ tỉnh không cho đi tìm thì bây giờ vô mộng đi tìm, tìm người ở trong mộng, khủng khiếp không? Đó là hoạt động của nó, mình phải nhìn ra được cái bản chất của nó, bản chất của năm uẩn là vô tình vô nghĩa, bây giờ Minh Thành đọc những tin tức con giết mẹ, khủng khiếp, hãm hiếp mẹ, khủng khiếp chưa từng thấy, đọc vô là rợn người, mà bây giờ đầy rẫy ở trên đó, sụp đổ hết, là gì? Là tham dục sân hận si mê điên cuồng, không có dừng lại nếu mà không truyền bá cái pháp này, tu tập cái pháp này, không hành trì cái pháp này thì thế giới sẽ đi đến chỗ sụp đổ, sụp đổ tất cả những cái đạo đức, giới hạnh, những cái hiền thiện của thế gian này sẽ đi đến chỗ hoại diệt ở trong tương lai, do lòng tham dục sân hận si mê vô minh bản ngã của con người càng ngày càng mãnh liệt, mấy huynh đệ có thấy khủng khiếp không? Minh Thành đọc những cái đó mà sợ, quá sợ. Đức Phật nói sau này những người tu là trốn ở trên rừng trên núi hết tại vì lòng người hiểm ác, cầm cái gì cũng thành vũ khí hết mà bây giờ đã có rồi đó, cái gì cũng biến thành vũ khí, thức ăn mà trở thành thuốc độc. Bây giờ một trăm mấy chục em ở trường mẫu giáo nhiễm sán lợn, cái đó là cái gì? Mình nhìn sâu trong đó là cái gì? Là cái lòng tham, đem thức ăn bẩn, dơ, bệnh hoạn để cho ăn, tàn nhẫn như vậy đâu có kể gì về đạo đức nữa đâu, về sức khỏe con người cộng đồng gì nữa đâu cho nên trên mạng có những tựa bài đọc mà xúc động, đau lòng thay, đau đớn thay dân mình, dân ta đầu độc dân ta mà cái đó là cái gì? Cái tham, tham lam, ích kỉ, mình nhìn thấy nhan nhản, đau lòng lắm cho nên tất cả chúng sanh ở trong tam giới này là tai nạn của tham dục sân hận và si mê, mình phải nhìn ra được cái thủ phạm thật sự đó không phải là ai hết mà chính là cái thứ quay lại ở trong cảm giác của mình, nó ở trong đó. Mình ruồng tận hang ổ của nó, xào huyệt của nó để mình quán chiếu cho thâm sâu, quán tới bất tịnh, quán cho từ tâm, quán cho tinh cần tinh tấn nhiệt tâm, đánh đuổi những cái cảm giác khốn nạn đó, đánh nó ra, đừng cho nó làm căn cứ địa ở trong thân tâm của mình, đừng để cho nó làm ổ làm tổ trong đó mà mình phải đánh đuổi, đẩy nó ra, diệt tận, từ bỏ nó. Nhìn sâu sắc rồi mình thấy tất cả đáng thương, mình thương mình rồi thương tất cả người xung quanh, toàn là nạn nhân hết mà không biết, chúng ta là nạn nhân, chúng ta gặp nạn và
Người ấy không biết
Chúng ta đang bị hại
Chỗ ấy, ai biết được
Tranh luận sẽ được lắng yên.
(Kinh Pháp Cú : I. Yamakavaga. Phẩm Song Yếu)
Mình không có thời gian để nói chuyện tầm phào, phù phiếm hay là để tranh luận người này người kia tại vì luôn luôn lúc nào mình cũng quay lại mình nhìn cái cảm giác, những cái tưởng, những cái suy nghĩ, cho nên đệ tử Gotama luôn luôn tự tỉnh giác bất luận ngày hay đêm, quán sắc thân thường niệm, mình phải niệm, niệm hơi thở, niệm oai nghi, niệm hành động của mình, mình phải niệm tứ đại, niệm ba mươi hai thể trược và niệm chín giai đoạn mục tử thi, ngày nào cũng như vậy, ngày nào cũng quán bất tịnh, ngày nào cũng thấy chín giai đoạn mục tử thi, ngày nào cũng ngồi phân tích ba mươi hai thể trược, những bộ phận, một bộ đồ lòng mà không được ai nấu cháo, lòng heo người ta nấu cháo chứ bộ đồ lòng của mình là người ta đi chôn lẹ, đốt lẹ, thúi không chịu nổi, gọi là đại thúi, thúi nhất trong tất cả những cái thúi. Mấy huynh đệ thấy không, những vụ án bay cái mùi lên, bốc cái mùi lên không ai chịu nổi hết, báo chính quyền công an lại khai quật lên kinh khủng, đó là chiến tích sau mấy chục năm hơn thua ganh tị tật đố mưu mô xảo quyệt, đó là thành quả, là bộ xương, là đống thịt bầy nhầy, là một nắm tro tàn, đó là thành công, ganh lợi tranh đua mưu mô thế thần xảo quyệt, dùng tất cả những cái thủ đoạn lừa gạt mánh khóe cuối cùng được cái thành tích là một nắm xương tàn, một đống tro tàn, một đống thịt bầy nhầy, một cái hòm, đáng thương thay, đáng thương thay, xót xa thay, xót xa thay cho một cuộc đời, cay đắng thay cho một kiếp người chẳng có gì hết, chồng chất bao nhiêu những cái ác nghiệp, ra đi vào ở trong khổ xứ, ác thú và đọa xứ. Khổ, khổ, khổ, quán chiếu một cách thâm sâu, sâu sắc đầy đủ trọn vẹn đồng đều viên mãn tất cả mọi khía cạnh, mọi cái ngõ ngách của dục tham ái sân si bản ngã ở trong cái năm uẩn này, mình thấy ra được rực sáng Khổ Thánh Đế, đó là bản chất của thế gian này, bản chất của đời sống này, đó là chân đế của cuộc đời. Cái miệng nói hô hào vì mọi người vì mọi người này nọ kia, nói cho lớn tới chừng lại ở gần chạy hết, nó bày hiện ra cái chân tướng, ba mươi hai thể trược nó bày ra, dục tham bản ngã nó bày ra, đâu có hàng ngày nhìn lại soi rọi mà diệt tận cái ô nhiễm đó, cái sự tu chân thật mà Đức Phật dạy mình bốn chữ thôi “Diệt tận nhiễm ô”, luôn luôn nhìn lại để thấy được, thấy tên nào triệt tên đó, thấy tên nào bắn tên đó, thấy tên nào là sát tên đó cho nên “A-la-hán ta được gọi là sát tặc đại sư”, “bậc A-la-hán ta được gọi là bậc sát tặc”, những cái tên giặc làm cho mình đờ đẫn, ngơ ngơ ngáo ngáo, lơ lơ lửng lửng, vất vơ vất vưởng sống không có mục tiêu, không có lý tưởng, mù mù mờ mờ, lờ lờ khờ khờ, ngơ ngơ ngáo ngáo, lơ lơ lửng lửng suốt đời, buồn, đau buồn. Mấy huynh đệ nghĩ đi, bây giờ cái kiếp người của mình mong manh tạm bợ vô thường ra đây rồi một hồi không biết về tới chùa không, đó là sự thật mà cứ cười hoài, nhỡn nhơ lững lờ mà đừng nói chi người đời, đừng nói chi người phật tử tại gia, mình nói mình là tu sĩ rồi cứ sống trong lãng quên, thả lỏng các căn, buông lung phóng dật mà ngay cả gặp chánh pháp, gặp những vị thầy, giáo thọ người ta chia sẻ hết cái tâm của người ta luôn cũng không chịu tiếp thu, không chịu tiếp nhận, không chịu soi rọi để mà sửa chỉnh, đau lòng, cho nên mấy huynh đệ biết không học cái này vui lắm, thú vị lắm nếu mà cái người chịu tu chịu học, thú vị lắm, vui lắm. Bây giờ mời mấy huynh đệ phát biểu nha, mời cảm nhận những lời Đức Phật dạy trong một pháp thực tập rất là rõ ràng, rất là đơn giản mà cụ thể đầy đủ, mời mấy huynh đệ.
“Dạ con thưa giáo thọ cùng cả lớp, thứ nhất là con thấy cái từ “duyên sanh pháp” thầy ghi hồi nãy rất là hay, con biết từ này hay nhưng để con diễn tả được hết cái nhân duyên pháp này thì không biết lúc nào mới diễn tả được hết cái từ “duyên sanh pháp” này cho nên cho con nói một vài ý thôi. Thực ra thì ngay từ đầu mình được sinh ra phải có chữ duyên rồi, mà chữ duyên này theo mình hoài từ hồi nhỏ cho đến giờ, ngay bây giờ mình ngồi ở lớp này cũng là có duyên mới được ngồi ở đây. Mà ngồi ở đây đâu phải một mình mình tồn tại đâu có rất nhiều cái lên quan tới mình, có thể nói là từ bốn đại chẳng hạn, bốn đại đó là pháp cho nên là duyên sanh, sanh là có pháp cho nên bởi lẽ nói một cách đơn giản là khi con ngồi đây mà tại sao con ngồi đây? Con ngồi đây mục đích là con nghe pháp, con đi học, mà đi học thì phải nhận những lời giáo thọ chỉ dạy. Mà nhận những lời giáo thọ chỉ dạy nó sanh cho mình một cái tiếp thu lời Phật từ tấm lòng của thầy, mà khi tiếp thu những lời pháp được thì đó là điểm tựa, ánh hào quang sáng để mình soi rọi vào bản thân mình để mình trên bước đường mình sinh sống, hoàn thiện lại mình, mình làm sao áp dụng được lời của Phật và lời những giáo thọ chỉ dạy để mình sống cho hoàn thiện về cái thân và cái tâm, chuyển đổi nhận thức của bản thân mình càng ngày tốt hơn, hay nói một cách khác là làm cho mọi người bớt khổ vì mình, làm cho mọi người hoan hỷ vì mình là cũng một cái thành công trên bước đường chuyển hóa thanh tâm của mình. Đức Phật nói mục đích cao siêu cuối cùng là làm sao tu học đến không sanh không tưởng nữa nhưng mà đạt đến điều đó rất là khó, mất nhiều thời gian để đạt được, có thể là vô lượng kiếp nhưng mà mình đang học Phật cho nên mỗi ngày mỗi giờ hoặc là lâu hơn nữa mình cố gắng chỉnh sửa thanh tâm, lắng đọng nghe những lời giáo thọ và những lời bạn bè, những lời trí thức, ngoài ra cố gắng tiếp xúc với kinh điển để chắt lọc những ý hay, hiểu những đoạn hay để đưa vào tấm thân của mình để ít ra trở thành một người tu học có chất liệu về Phật học. Nói theo ý tưởng của con cũng nói hoài cho nên cho con dừng tại đây. Con xin chúc thầy và cả lớp nhiều sức khỏe và để thời gian cho các bạn khác.”
“Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật, kính bạch trên thầy giáo thọ, trong giờ phát biểu cảm nghĩ con cũng có đôi điều về cảm nghĩ của con, kính mong thầy giáo thọ chỉ dạy thêm, mô phật. Con cũng có duyên lành theo học môn của thầy giáo thọ, theo cảm nhận của con, con thấy thầy giáo thọ giảng về pháp hành rất là sâu, đối với con đó là nhân duyên rất là quý báu. Tại vì con vẫn thấy những người có hành trì và có trải nghiệm về lời Phật dạy và đem những lời Phật dạy đó để giảng dạy cho chúng con, con cảm thấy rất là xúc động và khi tự nghe lời giảng dạy của thầy giáo thọ con nhớ lại hai câu trong lời dạy của ngài Thật Hiền trong Phát Bồ- đề Tâm. Ý nghĩa của hai câu đó là ngài dạy khi con người chưa biết tu, bị chìm đắm trong năm dục và bị ngũ triền cái chi phối dẫn dắt sai khiến thì người đó thật là đáng thương nhưng những người tu xuất gia như chúng ta có duyên lành gặp Phật pháp, gặp thầy giáo thọ truyền dạy chánh pháp nhưng vẫn bị năm triền cái chi phối sai khiến dẫn dắt, vẫn bị ngũ dục thiêu đốt và chạy theo ngũ dục, những người như vậy ngài Thật Hiền dạy gọi là đáng tiếc và con xét thấy trong trường hợp của con. Con là một chúng sanh có duyên lành đến Phật pháp nhưng mà thật sự về sự nỗ lực tu hành của mình, xét theo giới luật của nhà Phật mình thấy rất là hổ thẹn và một người như con cần những vị thầy sáng suốt như thầy giáo thọ hằng ngày nhắc nhở để cho con có thể tinh tấn và cảm nhận được pháp hỷ trong giáo pháp của Phật. Thành ra lúc nãy thầy giáo thọ nói Đức Phật thuyết pháp đoạn trừ các lậu hoặc cho người thấy cho người biết chứ không phải là thuyết pháp đoạn trừ các lậu hoặc hay là đoạn trừ khổ cho những người không thấy không biết tức là nói pháp để cho mình trải nghiệm mình thấy lại thân tâm của mình. Khi mà mình thấy thì mình mới đoạn trừ được các lậu hoặc, không thể nào mình có thể học hành, nói môi mép mà đoạn trừ khổ đau được, mình phải thực tập trải nghiệm và nhận ra được thân tâm của mình thì mình mới có thể dứt được khổ đau. Cuối lời con không biết nói gì nhiều hơn con xin thành tâm tri ân đến thầy giáo thọ và con xin kính chúc thầy giáo thọ được dồi dào sức khỏe để có thể dạy dỗ chúng con nhiều hơn. Mô phật.”
“Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật, kính bạch trên thầy giáo thọ. Qua một thời gian được học tập cùng thầy giáo thọ và đã được thầy giáo thọ tận tâm chia sẻ những kinh nghiệm tu tập cũng như là quá trình nghiên cứu của thầy, truyền tải các pháp học và các pháp hành cho chúng con. Bản thân con cảm nhận rất là sâu sắc về các pháp hành mà thầy đã nghiên cứu tìm tòi khổ công để đem đến truyền dạy lại cho chúng con. Chuyện tu hành như bản thân chúng con vào xuất gia, chúng con thấy giáo pháp của Đức Phật dạy quá nhiều mà mình giống như đi trong rừng rậm, không biết phải tu như thế nào nhưng sau một thời gian được tiếp xúc với các quý vị giáo thọ, trong đó có thầy giáo thọ hiện tại đây thì chúng con đã nhận diện được một số vấn đề về quá trình tu. Thực ra các phương cách và quá trình lịch sử diễn ra tùy theo không gian thời gian, tùy giai đoạn cho nên ở trong kinh Đức Phật có nói là “khế cơ, khế lý và khế thời” chuyện đó diễn ra và biến chuyển theo dòng thời gian, nếu chúng ta nghiên cứu cho tường tận thì cũng mất rất nhiều thời gian để nghiên cứu, như phương pháp của thầy giáo thọ đây là rút tỉa ra những cái cốt lõi nhất, cốt tủy trong kinh nguyên thủy mà Đức Phật đã truyền dạy để truyền dạy lại cho chúng con. Chúng con thấy điều này rất là quý báu vì hiện tại nay chúng con để ý ít có vị nào dạy thẳng vào pháp hành thực tế giống như thầy giáo thọ đây. Thành ra cũng nhờ được học và được nghe thầy giáo thọ truyền dạy mà bản thân chúng con cũng có nhiều sự hiểu biết thêm và ứng dụng vào thực hành trong đời sống tu tập hàng ngày và từ đó chúng con nhận diện được quay về với tự tánh của chính mình và nhận diện được một phần nào đó bản tâm của chính mình và ứng dụng một cách tốt đẹp trong quá trình tu học của bản thân. Lúc nãy thầy Pháp Huệ giải thích từ “duyên sanh pháp”, thực ra chúng con không có ý kiến gì nhưng mà chúng con xin nói thêm một chút, thực ra “duyên sanh pháp” là pháp duyên sanh, tức là vạn pháp đều do duyên sanh bởi vì thực tánh của các pháp chính là vô tánh và nó không có một tự thể nào, không có một bản ngã nào và bản thân chúng ta cũng chính là do năm uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức hợp thành chứ không có gì là của ta hay là tự ngã của ta thành ra đó chính là pháp duyên sanh, nếu chúng ta chấp vào tướng bên ngoài mà tự xem nó là ta thì sẽ đem đến nhiều sự đau khổ, bởi vì các pháp luôn luôn vận hành một cách rất là màu nhiệm và chúng ta có muốn nắm giữ thì cũng không thể nào được bởi vì pháp luôn luôn luân chuyển trong từng khoảng sát na, biến thiên rất là màu nhiệm, không có một điểm dừng nào cả thành ra chúng ta tu tập phải nhận biết là các pháp là do duyên sanh và vận hành theo tiến trình của nhân quả, chúng ta phải luôn luôn quay về tự thân để nhìn nhận lại chính mình trong cuộc sống hiện tại. Bởi vì mục đích của đạo Phật như Hòa Thượng hiệu trưởng có ghi 2 câu trước trường là “học Phật để giác ngộ, học Phật để giải thoát”. Giác ngộ là giác ngộ cái gì? Tức là không phải chúng ta đi tìm cầu những cái không có bên ngoài để gọi là giác ngộ mà chính là quay về chính bản tâm của chính mình, nhận diện được bản lai diện mục của chính mình xưa nay và chúng ta phải dùng sự quán chiếu sâu sắc vào năm uẩn mà thầy giáo thọ đang truyền tải đến cho chúng con, muốn làm được điều đó một cách cụ thể và thực tế thì chúng ta không ngoài cách nào khác là phải nghiên cứu giáo điển của Đức Phật dạy và thông qua kinh sách, những lời dạy của những vị giảng sư, đặc biệt là những vị giáo thọ sư mà chúng ta đang thọ học hiện tại. Cái gì cũng có giá trị của nó, nếu mà chúng ta để đạt được một cái pháp học không thì cũng chưa ổn, theo như bản thân chúng con đang hành trì thì không phải học nhiều mà học tới đâu hành tới đó. Có nghĩa là mình tư duy, mình quán chiếu tới đâu mình ứng dụng tới đó thì con thấy nó đem tới sự an lạc rất là màu nhiệm, rất là thực tế, chứ bây giờ mình học nhiều, gối đầu nằm cứ ôm ấp kiến thức đó thì bị bội thực kiến thức, không tiêu hóa được. Thành ra chủ trương và mục tiêu của con là học tới đâu tư duy quán chiếu sâu và hành trì tới đó và tự nhiên an lạc sẽ đến với chính tự thân chính mình chứ không phải tìm đâu xa. Chúng con cũng muốn nói nhiều mà thời gian có hạn nên nhường sự chia sẻ lại cho các huynh đệ khác. Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật.”
“Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên thượng tọa giáo thọ sư cùng toàn thể đại chúng. Mô Phật. Trước hết nói về sự nhiệt tâm, nhiệt thành của thượng tọa giảng sư thì mọi người cũng đã thấy, đã biết, chúng con thật sự rất là tri ân, được tiếp cận giáo lý của Phật và được thực hành, được chỉ dạy thông qua sự hướng dẫn của giáo thọ về những pháp hành này và chúng con rất lấy làm hoan hỷ và thực sự chúng con thấy rất là đầy đủ phước duyên. Mô phật. Nói về bài học hôm nay, chúng con cũng đang tìm hiểu về ngũ uẩn cho nên con chưa có sâu sắc nhiều, con chỉ trình bày thô sơ những hiểu biết của mình. Theo con thấy ngũ uẩn hiển hiện ngay trong đời sống của chúng ta, mỗi lúc mỗi giờ, đeo đẳng chúng ta chẳng qua chúng ta không thấy rõ như những bậc Chánh Đẳng Chánh Giác đã nhìn nhận ra, như bản thân con trong một lần nghe mùi của một hạt gì đó được người ta nướng thì con mới thắc mắc “hạt gì nướng mà thơm quá”, từ đó con mới tập nhìn lại ngũ uẩn, đúng lúc đó con đang tìm hiểu về ngũ uẩn thì con mới áp dụng thực hành thêm để mình thấy ngũ uẩn mình thế nào, thông quá đó con thấy sắc trần chính là mùi hương, sắc trần đó có sự tiếp xúc của mũi cho nên sanh ra thọ, từ thọ con tưởng ra “cái mùi này quen quen”, phân tích tư duy thì nó là tưởng và hành, sau cùng con mới xác định đây là mùi hạt mít người ta nướng cho nên chính vì điều đó con nghĩ đó là phần thức. Con trình bày cho giáo thọ biết là con nhìn nhận ra ngũ uẩn là như vậy, có chính xác hay không? Và điểm thứ hai con muốn trình bày là con xin giáo thọ sư chỉ dạy cho chúng con khi muốn tìm diệt hay muốn điều khiển một đối tượng nào đó thì chúng ta phải thật sự rõ biết về đối tượng đó, nhận chân được đối tượng đó, nhận diện được đối tượng đó thì ta mới kiểm soát được, diệt trừ, điều khiển được nên mấu chốt ngay từ đầu chúng con thật sự vẫn còn mơ hồ, quá mơ hồ về ngũ uẩn. Ví dụ trong bài kinh Phật giảng, kinh trăng rằm trong kinh Tương ưng 3 thì Phật có nói “phàm sắc gì này Tỳ- kheo thuộc quá khứ, vị lai, hiện tại hoặc nội hoặc ngoại hoặc thô hoặc tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần đây gọi là sắc uẩn tương tự với thọ tưởng hành thức”. Con không hiểu rõ ràng được cái nào thuộc quá khứ, vị lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần. Mấy cái này thật sự chúng con còn quá mơ hồ, không rõ biết chính xác thọ tưởng hành thức, nó quá mơ hồ cho nên đôi khi không nhìn ra được, khó có thể kiểm soát hay mình điều theo hướng mình được. Nam mô bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật.”
“Nam mô A-di-đà Phật, kính bạch trên thầy giáo thọ cùng chư huynh đệ. Về sự dạy của thầy, về quán chiếu, về ngũ uẩn để trở về tâm chân thật của mình. Như con tu tập con không biết nói như thế nào nhưng mà nói về sự hiểu biết của con để nói về vấn đề này con xin được trình bày, khi mình đã biết rõ năm uẩn theo lời Phật dạy là vô thường đối với người sơ cơ mới học thì mình nên biết sắc thân theo tứ đại là vô thường là giả hợp, thọ là khổ và chúng ta có tâm thọ nhãn khi không hiểu về các pháp là vô thường mà sanh ra các cảm thọ, vô minh thì chúng ta phải chịu khổ, tưởng cũng vô thường, hành cũng vô thường và thức là những cái vọng tưởng giả hợp cho nên chúng ta đã biết rõ ngũ uẩn đều là vô thường thì chúng ta trở về với tâm chân thật của mình. Nói về tâm chân thật con cũng có hiểu biết về phương tịnh độ, nhưng mà con cũng có nghiên cứu về bên thiền, người ta dạy tâm chúng ta vốn dĩ là tâm chân thật không phải là vọng tưởng gì nhưng bởi chúng ta vướng phải các pháp không hiểu biết cũng do vô minh. Ví dụ chúng ta thấy một bình hoa trước mặt, vốn dĩ cái nhìn ban đầu đó chỉ là cái nhìn, nhưng khi trải qua các sự phân biệt nhận biết thì chúng ta sẽ có: nào là đẹp nào là xấu, nào là thích những cái cảm giác đều là hư vọng nổi lên cho nên Đức Phật gọi những người sơ cơ mới bước vô đạo thì phải tập sống với chánh niệm, đi biết mình đi, đứng biết mình đứng, ngồi biết mình ngồi nhưng thường chánh niệm đối với người sơ cơ nhưng chánh niệm đối với người sống đã lâu trong phật pháp thì chúng ta nên hiểu từ chánh niệm càng sâu sắc hơn. Có nghĩa là chúng ta nên trở về với tâm chân thật của mình, sống luôn luôn với tâm chân thật đó, đối với người sơ cơ là như vậy, nhưng đối với người tu lâu biết các pháp rành rõ nhưng không bị các pháp chi phối. Ví dụ như con đang đứng ở đây thì con rõ biết tất cả trong phòng này có chư huynh đệ đang ngồi, có thầy đang thuyết pháp, có tất cả cánh quạt đang xoay như vậy nhưng con không bị các pháp dẫn dắt lôi cuốn, không phải là chúng ta không biết gì cả nhưng tâm chúng ta không vướng bận gì gọi là tâm chấp không, phải hằng sáng tỏ, tỏ rõ muôn vật nhưng không bị các pháp chi phối đó gọi là chân tâm, phật tánh, chúng ta phải sáng suốt sống với tâm đó, phải quyết định mình là như vậy, nếu không, còn mơ hồ không tỏ rõ về vấn đề đó thì chúng ta tu tập không có an lạc, không có thật sự sáng suốt, theo con nghĩ là như vậy.”
Mấy huynh đệ phải nhớ bám sát theo lời Đức Phật đừng có đi theo các tông phái, các tông phái làm sao sánh được với trí huệ của Chánh Đẳng Giác, cho nên trước nay mình hiểu lầm rất là nhiều. Mấy huynh đệ nói rằng mình ngồi đây mình biết hết quạt, người này nọ, mình biết hết mà tâm mình không động, thiệt không? Cái đó là mình tưởng thôi, cái này thầy không có nói riêng một người, thầy nói chung cái sự nhìn nhận, hồi lúc trước bản thân Minh Thành cũng như vậy, cái đó là không có chính xác lời Đức Phật, mình biết cái đó là biết trong vô minh và tham ái, tại vì sao? Tại vì lúc trước mình biết là có mình không? Có mình biết không? Mình biết những cái bên ngoài thì cái mình đó là vô minh, cái này rất là sâu sắc và đây là Minh Thành muốn giúp cho các huynh đệ chung chứ không phải riêng, tại vì Minh Thành là hơn 10 năm tu thiền- thiền tâm. Cho nên cái mà mình rõ biết là tâm chân thật của mình, không phải, rõ biết là thức, chúng ta sẽ học sâu vào trong năm uẩn này mấy huynh đệ sẽ thấy, tại vì lúc đó mình đâu có thấy rằng cái thân này là sắc uẩn đâu, mình đâu có thấy đây là sắc uẩn, mình đâu có thấy những cảm giác, những cái nghĩ tưởng, những cái nhận thức là vô thường mà mình nghĩ rằng là cái biết của mình rất là chân tâm, đó là mình đó, thì đó là mình nhận sắc thức, nhận thức uẩn làm chân tâm, mà mình nhận cái sanh diệt làm chân tâm thì mình sẽ đi trong sanh diệt, không có chấm dứt luân hồi cho nên duyên sanh pháp rất là sâu sắc mà mình phải học, hồi nãy có một sư nói chưa có biết về trong kinh trăng rằm là tại vì chưa học thì làm sao biết. Sắp tới học tới đó rồi sẽ biết, chưa học làm sao biết, tại vì mình coi giáo trình chỗ không biết thì mình bôi đậm chỗ đó, rồi quý thầy sẽ giải thích. Mấy huynh đệ phải cẩn thận, thật là cẩn thận, phải bám sát lời Đức Phật dạy trong tàng kinh Nikaya, đây là điều mà Minh Thành căn dặn mấy huynh đệ thật là kĩ từ nay trở về sau. Nhớ cẩn thận phải bám sát vô lời Đức Phật và tất cả lời của những người khác để qua một bên, cái này là bí quyết để mấy huynh đệ nắm thật là sâu sắc và chính xác về giáo pháp của Đức Phật.
Linh Quy Pháp Ấn thực hiện