Nikaya Thiền Quán - Giây Phút Sau Cùng Của Đức Phật - Kinh Đại Bát Niết Bàn - Trường Bộ
Nikāya Thiền Quán
Giây Phút Sau Cùng Của Đức Phật
Kinh Đại Bát Niết-Bàn
Thích Minh Thành
Ngày 28 tháng 5 năm 2023
MỤC LỤC
TOC \o "1-3" \h \z \u I. Tuổi già của Thế Tôn PAGEREF _Toc144736966 \h 1
II. Đức Thế Tôn quyết định ngày Niết Bàn PAGEREF _Toc144736967 \h 5
III. Thế Tôn Niết Bàn PAGEREF _Toc144736968 \h 9
IV. Trình pháp PAGEREF _Toc144736969 \h 16
I. Tuổi già của Thế Tôn
Đảnh lễ Đức Thế Tôn bậc A-la-hán Chánh đẳng giác (3 lần)
Bạch chư tôn hiền đức Tăng Ni và quý Phật tử. Chúng ta quán niệm về giây phút tuổi già, nhập Niết-bàn của Đức Phật.
“1) Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Pubbàràma, trong lâu đài của mẹ Migàra.
2) Lúc bấy giờ, Thế Tôn, vào buổi chiều, từ chỗ độc cư đứng dậy, ngồi sưởi ấm lưng trong ánh nắng phương Tây.
3) Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, với tay xoa bóp chân tay cho Thế Tôn, thưa rằng:
- Thật kinh hoàng thay, bạch Thế Tôn! Thật kỳ dị thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, màu da Thế Tôn nay không còn thanh tịnh, trong sáng, tay chân rã rời (sithilàni), nhăn nheo, thân được thấy còm về phía trước, và các căn đang bị đổi khác, nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn.
- Sự thể là vậy, này Ananda, tánh già nằm trong tuổi trẻ; tánh bệnh ở trong sức khỏe; tánh chết ở trong sự sống. Như vậy, màu da không còn thanh tịnh, trong sáng, tay chân rã rời, nhăn nheo, thân còm về phía trước, và các căn đang bị đổi khác, nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn.
4) Thế Tôn thuyết như vậy. Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Ðạo Sư lại nói thêm: - Bất hạnh thay tuổi già! Ðáng sợ thay cuộc sống! Tuổi già làm phai nhạt sắc diện của màu da. Hình bóng trước khả ý, nay già đã phá tan! Ai sống được trăm tuổi, cuối cùng cũng phải chết, không bỏ sót ai, tất cả bị phá sập.”
(Tương Ưng Bộ kinh V – kinh Già)
Đó là bài kinh “Già”, chúng ta đã nghe lại những giây phút cuối cùng trước khi Đức Phật lìa đời. Và tiếp theo đây chúng ta sẽ nghe những mùa an cư cuối cùng của Đức Phật, những mùa hạ cuối cùng, mùa hạ thứ 45. Chúng ta nghe kinh “Đại Bát Niết Bàn” này, chúng ta sẽ thấy sự thật về Đức Phật.
“Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
- Này các Tỷ Kheo hãy an cư trong mùa mưa xung quanh Vesàli tại chỗ có bạn bè quen thuộc và thân tín. Còn Ta sẽ an cư ở đây, tại làng Baluvà.
- Xin vâng, bạch Thế Tôn!
Những Tỷ Kheo này vâng đáp Thế Tôn và tìm chỗ an cư mùa mưa xung quanh Vesàli tại chỗ có bạn bè quyến thuộc và thân tín. Còn Thế Tôn an cư tại làng Baluvà.
23. Trong khi Thế Tôn an cư trong mùa mưa, một cơn bệnh trầm trọng khởi lên, rất đau đớn, gần như muốn chết. Nhưng Thế Tôn giữ tâm chánh niệm, tỉnh giác, chịu đựng cơn đau ấy, không một chút ta thán. Thế Tôn tự nghĩ: “Thật không hợp lẽ nếu Ta diệt độ mà không có một lời với các đệ tử hầu cận Ta, không từ biệt chúng Tỳ-kheo. Vậy Ta hãy lấy sức tinh tấn, nhiếp phục cơn bệnh này, duy trì mạng căn và tiếp tục sống”. Và Thế Tôn với sức tinh tấn, nhiếp phục bệnh ấy duy trì mạng căn.
24. Rồi Thế Tôn lành bệnh. Sau khi lành bệnh không bao lâu, đức Phật rời khỏi tịnh xá và ngồi trên ghế đã soạn sẵn, trong bóng mát của ngôi tịnh xá. Lúc bấy giờ tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, con được thấy Thế Tôn khỏe mạnh. Bạch Thế Tôn, con được thấy Thế Tôn kham nhẫn, bạch Thế Tôn, thấy Thế Tôn bệnh hoạn, thân con cảm thấy yếu ớt như lau sậy, mắt con mờ mịt không thấy rõ phương hướng, dầu cho, bạch Thế Tôn, con được một chút an ủi rằng, Thế Tôn sẽ không diệt độ, nếu Ngài chưa có lời di giáo lại cho chúng Tỳ-kheo.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-Bàn)
Chúng ta biết rằng Đức Thế Tôn đã đạt được “tứ thần túc”, đại định. Cho nên đời sống của Ngài, Ngài hoàn toàn làm chủ. Ngài muốn sống là sống, muốn chết thì đúng lúc đó là chết. Đức Thế Tôn duy trì mạng sống, đặng nói lời nhắn nhủ sau cùng với những người thân cận của Đức Phật. Ngày hôm qua chúng ta đã được nghe đản sanh, nghe 5 giấc mộng lớn của Bồ Tát sắp sửa thành đạo. Hôm nay ngày cuối, chúng ta sẽ được nghe những giây phút cuối đời của Đức Phật. Cái này sẽ có những vị chưa từng được nghe, chúng ta sẽ lắng nghe.
“25. Này Ananda, chúng Tỳ-kheo còn mong mỏi gì nữa ở Ta! Này Ananda, Ta đã giảng Chánh pháp, không có phân biệt trong ngoài (mật giáo và không phải mật giáo), vì này Ananda, đối với các Pháp, Như Lai không bao giờ là vị Ðạo sư còn nắm tay (còn giữ lại một ít mật giáo chưa giảng dạy). Này Ananda, những ai nghĩ rằng: “Như Lai là vị cầm đầu chúng Tỳ-kheo”; hay “chúng Tỳ-kheo chịu sự giáo huấn của Như Lai’ thời này Ananda, người ấy sẽ có lời di giáo cho chúng Tỳ-kheo. Này Ananda, Như Lai không nghĩ rằng: “Ta là vị cầm đầu chúng Tỳ-kheo; hay “chúng Tỳ-kheo chịu sự giáo huấn của Ta” thời này Ananda, làm sao Như Lai lại có lời di giáo cho chúng Tỳ-kheo?
Này Ananda, Ta nay đã già, đã thành bậc trưởng thượng, đã đến tuổi lâm chung, đã đến tám mươi tuổi. Này Ananda, như cỗ xe đã già mòn, sở dĩ còn chạy được là nhờ dây thắng chằng chịt, cũng vậy thân Như Lai được duy trì sự sống giống như chính nhờ chống đỡ dây chằng. Này Ananda, chỉ trong khi Như Lai không tác ý đến tất cả tướng, với sự diệt trừ một số cảm thọ, chứng và an trú vô tướng tâm định, chính khi ấy thân Như Lai được thoải mái.
26. Vậy nên, này Ananda, hãy tự mình là ngọn đèn cho chính mình, hãy tự mình nương tựa chính mình, chớ nương tựa một gì khác. Dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, chớ nương tựa một gì khác. Này Ananda, thế nào là vị Tỳ-kheo hãy tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa một gì khác?
Này Ananda, ở đời, vị Tỳ-kheo, đối với thân quán thân, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục mọi tham ái, ưu bi trên đời; đối với các cảm thọ... đối với tâm... đối với các pháp, quán pháp, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục mọi tham ái, ưu bi trên đời. Này Ananda, như vậy vị Tỳ-kheo tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa một gì khác.
Này Ananda, những ai sau khi Ta diệt độ, tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa vào một pháp gì khác, những vị ấy, này Ananda, là những vị tối thượng trong hàng Tỳ-kheo của Ta, nếu những vị ấy tha thiết học hỏi.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-Bàn)
Những cái gì mà Ngài đã tu được, chứng được, đắc được, đạt được, thành tựu được, là 45 năm Ngài đã giảng thuyết hết, không có giữ lại gì cho mình. “Này Ananda, những ai nghĩ rằng: “Như Lai là vị cầm đầu chúng Tỳ-kheo”; hay “chúng Tỳ-kheo chịu sự giáo huấn của Như Lai’ thời này Ananda, người ấy sẽ có lời di giáo cho chúng Tỳ-kheo. Này Ananda, Như Lai không nghĩ rằng: “Ta là vị cầm đầu chúng Tỳ-kheo; hay “chúng Tỳ-kheo chịu sự giáo huấn của Ta” thời này Ananda, làm sao Như Lai lại có lời di giáo cho chúng Tỳ-kheo?” Chỗ này là chỗ thâm sâu, Ngài không có nghĩ Ngài là là bậc thầy, còn chúng Tỳ-kheo là đệ tử, Ngài chứng nhập hoàn toàn vô ngã. Nếu mà Ngài nghĩ Ngài là lãnh đạo, thì Ngài còn có cái tôi. Ngài chưa từng nghĩ Ngài là người lãnh đạo chúng Tỳ-kheo, và những vị Tỳ-kheo là người chịu sự giáo hóa của Ngài, là đệ tử của Ngài. Ngài không còn cái ngã, cái tôi nữa.
“Này Ananda, chỉ trong khi Như Lai không tác ý đến tất cả tướng, với sự diệt trừ một số cảm thọ, chứng và an trú vô tướng tâm định, chính khi ấy thân Như Lai được thoải mái”. Chỉ khi nào Đức Phật được nhập định, thì lúc đó Ngài mới thoải mái. Còn Ngài còn để cảm thọ bình thường là đau đớn lắm, bởi vị sắp mạng chung rồi. Khi Ngài trú vào trong định, thì cái thân Ngài bệnh, nhưng cái tâm Ngài an định, Ngài thoải mái. Các vị cần phải luôn luôn nhìn lại, quán xát thân này. Tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, kiểm soát, nhiếp phục và chế ngự ham muốn ở trong cuộc đời này. Nhiếp phục, chế ngự và kiểm soát những cảm giác buồn đau, khổ sầu trong cuộc đời này. Hãy luôn luôn kiểm soát cảm giác, cảm xúc, nội tâm của mình. Kiểm soát những gì đang sanh khởi trong tâm, trong ngũ uẩn này.
II. Đức Thế Tôn quyết định ngày Niết Bàn
Đó là lời nhắn nhủ của Đức Phật, Như Lai sau đó Ngài tuyên bố: “Ba tháng, bắt đầu từ hôm nay, Như Lai sẽ diệt độ”, 3 tháng sau Như Lai sẽ ra đi. Chúng ta khi chết có biết trước không? Hoàn toàn không biết chết khi nào, ở đâu, chết như thế nào và chết bao giờ. Nhưng mà bậc đại giác ngộ biết trước, tự tại trong sống chết, Ngài muốn chết lúc nào là Ngài chết. Mà Ngài định thời gian để cho Ngài chết, đó gọi là giải thoát sanh tử, liễu sanh thoát tử. Để chúng ta hiểu được từ mà “Đức Phật giải thoát sanh tử” là vậy đó.
“Và tại đền Càpàla, Thế Tôn chánh niệm, tỉnh giác, từ bỏ thọ hành (không duy trì mạng sống lâu hơn nữa). Khi Thế Tôn từ bỏ thọ hành, thời đại địa chấn động ghê rợn, tóc lông dựng ngược, sấm trời vang dậy. Lúc bấy giờ, Thế Tôn hiểu ý nghĩa sự kiện này, liền thốt ra lời cảm hứng như sau:
Mạng sống có hạn hay vô hạn
Tu sĩ từ bỏ không kéo dài
Nội tâm an lạc, trú Thiền định
Như thoát áo giáp tự ngã mang.”
(Tăng Chi Bộ kinh – trích kinh Động Đất)
Khi Thế Tôn từ bỏ, không suy trì mạng sống thêm nữa, thì lúc đó địa cầu chấn động, trái đất này rung chuyển hết. Chúng ta nhớ rằng trái đất rung chuyển, không có bị hư hao tài sản hay tổn hại đến con người. Đức Phật định từ bỏ sinh mạng, vì trước đó Đức Phật gợi ý rất là nhiều lần là Đức Phật tu tập viên mãn Tứ thần túc. Thì Ngài có thể sống 1 kiếp của trái đất, chúng ta hiểu từ “1 kiếp của trái đất” không? Tức là từ khi trái đất này mới hình thành, tồn tại cho đến khi trái đất này rã ra thành tro bụi là 1 kiếp của trái đất. Đức Phật có thể sống lâu tới mức độ như vậy, nếu Ngài muốn, cho nên mới gọi là sanh tử tự tại. Chúng ta đã nghe lúc đản sanh của Ngài rồi phải không? Còn nhớ bữa đầu tiên lên không hay là quên rồi. Như vậy cho nên sống chết của Ngài là Ngài tự do, tự tại, nếu muốn thì Ngài có thể sống 1 kiếp của trái đất.
Ngài gợi ý như vậy, nhưng mà ngài Ananda bị ác ma che tâm, không có thỉnh Đức Phật trụ thế. Ác ma không có muốn Đức Phật ở lâu như vậy, và như thế là ngài Ananda không có thỉnh Đức Phật ở lại, ác ma thỉnh Đức Phật nhập Niết-bàn. Tại vì ác ma nói rằng Thế Tôn ngày xưa nói khi nào Ngài giảng pháp rộng rãi, có 4 chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo Ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ hiểu biết Phật pháp đầy đủ, thuần thục hết rồi thì lúc đó Ngài sẽ nhập Niết-bàn. Thì bây giờ Ngài đã có đầy đủ, Ngài bệnh, già, yếu thì thôi Ngài nhập Niết-bàn. Khi Đức Phật đồng ý, thì Ngài thâu nhiếp từ bỏ sinh mạng, thì lúc đó địa cầu chấn động. Tôn giả Ananda không biết chuyện gì, Ngài đến hỏi Đức Thế Tôn: “Thật là lớn, đất chấn động này. Thật là to lớn, đất chấn động này, đại địa chấn động ghê rợn, tóc lông dựng ngược và sấm trời vang dậy. Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, đại địa chấn động hiển lộ như vậy?”
Thì Đức Phật nói ra 8 nguyên nhân, 8 lý do làm cho địa cầu chuyển động. Thì cái cái này Minh Thành có giảng trong bài trước, ở đây chỉ nhắc lại là lúc Bồ Tát sanh ra, lúc giác ngộ thành đạo, lúc chuyển pháp luân và lúc nhập Niết-bàn thì địa cầu chấn động. Thì lúc đó ngài Ananda mới chấn động, tỉnh lại, vì cái tâm của Ngài bị ma ám, bây giờ thỉnh Đức Phật chịu thế, thì Đức Phật nói: “Xong rồi, ta đã quyết định thâu thọ mạng rồi”, ngài Ananda khóc rất là nhiều. Bây giờ chúng ta sẽ nghe những điều rất là kỳ lạ, khi mà Thế Tôn sắp sửa viên tịch, chúng ta sẽ đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.
“38. Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc cho loài Trời và loài Người.
- Thôi đi, này Ananda, đừng có thỉnh cầu Như Lai nữa. Này Ananda, nay thỉnh cầu Như Lai không còn kịp thời.
39. Lần thứ hai, tôn giả Ananda... Lần thứ ba, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người.
- Này Ananda, Ngươi có tin sự giác ngộ Thế Tôn không?
- Bạch Thế Tôn, con có tin!
- Vậy, này Ananda, sao Ngươi lại làm phiền Như Lai đến ba lần.
40. - Bạch Thế Tôn, chính con được tận mặt, đích thân nghe Thế Tôn dạy như sau: “Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu muốn, người ấy có thể sống đến một kiếp, hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc... Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại”.
- Này Ananda, Ngươi có tin tưởng không?
- Bạch Thế Tôn, con có tin tưởng!
- Này Ananda, như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết điểm của Ngươi, đã không nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Như Lai, Ngươi không thỉnh cầu Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người”. Này Ananda, nếu Ngươi thỉnh Như Lai, Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu thỉnh, nhưng đến lần thứ ba, Như Lai có thể nhận lời. Này Ananda như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết điểm của Ngươi.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-bàn)
Bây giờ là những giây phút sau cùng.
“Thế Tôn đã tuyên bố ngay từ ban đầu rằng mọi vật ưu ái thân tình đều phải sanh biệt, tử biệt và dị biệt. Này các Hiền giả, làm sao có thể được như vầy: “Những gì sanh, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến hoại mà lại mong khỏi có sự biến dịch? Thật không có sự trạng ấy”. Tức là làm sao sanh mà lại không diệt, sống mà lại không chết. Khi Đức Phật nhắn nhủ lời cuối rồi, thì cây Song Thọ nở hoa trái mùa, mùa đó đúng ra không có hoa, nhưng lúc đó hoa nở. Lúc đó có 1 vị Tỳ-kheo đứng ở trước mặt Đức Phật lúc mà Đức Phật nằm xuống, sắp sửa nhập diệt. Ngài đi vào các thiền định, từ sơ thiền, tam thiền cho đến tứ thiền. Đức Phật quở: “Này Tỳ-kheo, ông hãy đứng sang 1 bên”.
Ngài Ananda mới hỏi Đức Phật sao lại quở vị Tỳ-kheo này, thì Đức Phật mới nói: “Này Ananda, cách đây 180 cây số, chung quanh khu vực này, không có 1 chỗ nhỏ bằng cọng tóc mà hở ra để chư thiên ở 10 phương thế giới tập hội”. Cho nên vị Tỳ-kheo này đứng trước mặt Như Lai thì các chư thiên khác than phiền, không thấy được gương mặt của Đức Phật. Ý Đức Phật nói là không khắp bầu hư không này, mà có chỗ nhỏ bằng cọng tóc mà hở được. Tức là chư thiên nghẹt hết trơn, chúng ta nghĩ rằng bằng Linh Quy xuống tới Sài Gòn, 200 cây số. Chư thiên đến đầy hết để mà tới đưa tiễn bậc Chánh đẳng chánh giác trong giây phút sau cùng. Chúng ta bao giờ được nghe cái này chưa? Chúng ta thấy rằng lúc mà Đức Thế Tôn ra đi thì rất nhiều sự kiện đặc biệt kỳ lạ. Vì thời gian chúng ta không có nhiều, cho nên chỉ tóm 1 vài điểm thôi.
III. Thế Tôn Niết Bàn
“1. Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:
- Này Ananda, chúng ta hãy đi qua bờ bên kia sông Hirannavati, đến ở Kusinàrà - Upavatama - rừng Sàlà của dòng họ Màllà.
- Xin vâng, bạch Thế Tôn!
Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.
Rồi Thế Tôn, cùng với đại chúng Tỳ-kheo đi đến bên kia sông Hirannavati, tại Kusinàrà Upavattana, rừng Sàlà của dòng họ Mallà, khi đi đến nơi liền nói với Tôn giả Ananda:
- Này Ananda, hãy trải chỗ nằm, đầu hướng về phía Bắc giữa hai cây sàlà song thọ: này Ananda, Ta nay mệt mỏi, muốn nằm nghỉ.
- Xin vâng, bạch Thế Tôn!
Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, trải chỗ nằm, đầu hướng về phía Bắc giữa hai cây sàlà song thọ. Và Thế Tôn nằm xuống, về phía hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, hai chân để lên nhau chánh niệm và giác tỉnh.
2. Lúc bấy giờ, cây sàlà song thọ trổ hoa trái mùa, tràn đầy cành lá. Những đóa hoa này rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài. Những thiên hoa Mandàrava từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài. Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài, nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai. Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-bàn)
Chúng ta thấy là cái cây vô tình, vô tri, vô giác mà cũng cảm được công đức của Đức Phật đã khắp tam thiên, đại thiên thế giới. Lúc đó cái cây trổ lá, trổ hoa, chẳng những vậy, hoa rơi xuống mà tung lên, giống như mình tán hoa, mình tung hoa cúng cho Đức Phật đó. Nhớ những buổi tán hoa, tung hoa, rãi hoa lên không? Thì lúc đó cái cây này tung hoa lên, tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài. “Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài, nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai. Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai”. Hoa trời rơi xuống, trầm hương ngào ngạt và âm nhạc vang lên cùng khắp trong hư không, là chư thiên tấu thiên nhạc. Chúng ta đang xuyên không 2600 năm trở về Kusinàrà, ở trong rừng Sala.
“Rồi Như Lai nói với tôn giả Ananda:
- Này Ananada, các cây sàlà song thọ tự nhiên trổ hoa trái mùa tràn đầy cành lá, những đóa hoa này rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Những thiên hoa Mandàrava từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai. Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai.
Nhưng, này Ananda, như vậy không phải kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường hay lễ kính Như Lai. Này Ananda, nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni, cư sĩ nam hay cư sĩ nữ nào thành tựu Chánh pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong Chánh pháp, hành trì đúng Chánh pháp, thời người ấy kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường Như Lai với sự cúng dường tối thượng. Do vậy, này Ananda, hãy thành tựu Chánh pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong Chánh pháp và hành trì đúng Chánh pháp. Này Ananda, các Người phải học tập như vậy.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-bàn)
Dù cho có đem nhạc trời, trầm hương trên trời, hoa trời, tất cả đầy ấp hư không. Mà Thế Tôn nói như vậy không phải là tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường. Phải tu, phải tu, phải tu thành tựu Chánh pháp mới là người thật sự đảnh lễ, cúng dường Như Lai. Hôm qua nay chúng ta có cúng dường không? Sự tu học, chơn chánh, chơn thành, bằng tất cả tấm lòng chúng ta thực hành pháp dâng lên Đức Phật. Chúng ta chắp tay lên niệm lại đoạn trên, niệm cúng dường tối thượng. Chúng ta học được điều gì ở đây? Không phải chúng ta chỉ đem cúng dường không là đủ, mà chúng ta phải thực hành lời Phậ dạy. Điều Đức Phật mong muốn là chúng ta thực hành, còn việc chúng ta cúng dường chúng ta có phước. Con chúng ta thực hành chúng ta có huệ, phước huệ song tu, phước huệ trang nghiêm, phước huệ làm đẹp cho chính mình.
Nếu như mình chỉ có biết cúng dường thôi, thì chúng ta chỉ có phước. Thành ra bài học hôm nay rất quan trọng, Đức Phật sắp sửa nhập Niết-bàn, từ thiên nhân tất cả đem là đâu phải thường đâu, đem hoa trời, nhạc trời, trầm hương trên cỏi trời đầy ấp trong hư không. Mà Đức Phật nói chưa phải thật sự là cung kính, cúng dường ta. Mà người thật sự thực hành theo lời dạy của ta, người đó mói thật sự là cung kính cùng cực đối với ta. Như vậy thì mình hiểu cái gì? Không phải Đức Phật kêu mình không cúng dường, mà Đức Phật kêu mình đừng có dừng lại ở chỗ làm phước, cúng dường không, mà phải tu thật nhiều, hành thật nhiều, và làm cho đầy đủ những lời Phật dạy hôm qua tới nay, “từ bi hỷ xả”, hoan hỉ không?
Chúng ta thấy không? Ngài sắp sửa trút hơi thở cuối cùng, mà Ngài vẫn dặn dò mình những bài học thấu tận tim gan. Nếu 1 người bình thường mà người ta đem đồ đến cúng như vậy, thì quý vị thấy thích không? Cái này Ngài chưa có đồng ý, các con phải thực hành pháp. Quý vị thấy có nhiều vị cũng làm phước nhiều, nhưng có khi phiền não cũng bộn, tại vì thiếu cái tu. Cho nên phước huệ trang nghiêm, phước huệ song tu là đện nhất viên mãn. Là mình làm thật nhiều, nhưng tâm mình vẫn rất là nhẹ nhàng, thanh tịnh. Còn nếu không, mình không tu mà mình làm thì mình bị phiền não. Có không? “Dạ có”, nhiều không? “Dạ nhiều”, cho nên cái này rất quan trọng. Nhiều khi không khéo mình trưng bông, rồi 1 hồi mình phiền não. Đi từ thiện lâu lâu không khéo rồi giận, phải chưa?
Cho nên chẳng những mình đi từ thiện, mà mình còn tu cái tâm từ. Chẳng những mình cúng hoa, mà mình còn tu tập hoa trí tuệ nữa. Thì như vậy là trong ngoài đều đẹp hết trơn, tròn vẹn, viên mãn, đầy ấp công đức trang nghiêm, thanh tịnh, tuyệt diệu như vậy. Chịu không?
“4. Lúc bấy giờ, tôn giả Upavàna đứng trước mặt Thế Tôn và quạt Ngài. Thế Tôn liền quở trách tôn giả Upavàna: “Này Tỳ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt Ta.”
Tôn giả Ananda, liền tự suy nghĩ: “Ðại đức Upavàna này là thị giả sống gần và hầu cận Thế Tôn đã lâu ngày. Nay Thế Tôn trong giờ phút cuối cùng lại quở trách đại đức Upavàna: “Này Tỳ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt Ta”. Do nhơn gì, do duyên gì, Thế Tôn quở trách đại đức Upavàna: “Này Tỳ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt ta?”
5. Rồi tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
-Ðại đức Upavàna này là thị giả, sống gần và hầu cận Thế Tôn đã lâu ngày. Nay Thế Tôn trong giờ phút cuối cùng lại quở trách đại đức Upavàna: “Này Tỳ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt Ta. “Do nhơn gì, do duyên gì, Thế Tôn quở trách đại đức Upavàna: “Này Tỳ-kheo hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt Ta?”
- Này Ananda, rất đông các vị Thiên thần ở mười phương thế giới tụ hội để chiêm ngưỡng Như Lai. Này Ananda, cho đến mười hai do tuần xung quanh Kusinàrà, Upavattana, rừng Sàlà thuộc dòng họ Mallà, không có một chỗ nào, nhỏ cho đến đầu một sợi tóc có thể chích được mà không đầy những Thiên thần có uy lực tụ họp. Này Ananda, các vị Thiên Thần đang than phiền: “Chúng ta từ rất xa đến chiêm ngưỡng Như Lai. Thật rất là hy hữu, các Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác xuất hiện ở đời, và tối hôm nay, trong canh cuối cùng, Như Lai sẽ nhập diệt. Và nay Tỳ-kheo có oai lực này lại đứng ngang trước Thế Tôn, khiến chúng ta không thể chiêm ngưỡng Như Lai trong giờ phút cuối cùng”. Này Ananda, các chư Thiên than phiền như vậy.
6. - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đang nghĩ đến hạng chư Thiên nào?
- Này Ananda, có hạng chư Thiên ở trên hư không nhưng có tâm tư thế tục, những vị này khóc than, với đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao, khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: "Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm".
Này Ananda, có hạng Thiên thần ở trên đất với tâm tư thế tục, những vị này khóc than với đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao, khóc than thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại:
“Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm”.
Có chư Thiên đã diệt trừ ái dục, những vị này bình thản, tỉnh giác chịu đựng, với tâm suy tư: “Các hành là vô thường, làm sao sự kiện có thể khác được?”
7. - Bạch Thế Tôn, thuở trước các Tỳ-kheo sau khi thọ an cư, từ các địa phương đến chiêm ngưỡng Như Lai, chúng con được sự lợi ích tiếp kiến, hầu cận những Tỳ-kheo tu hành điêu luyện. Bạch Thế Tôn, sau khi Thế Tôn nhập diệt, chúng con sẽ không được sự lợi ích tiếp kiến, hầu cận những Tỳ-kheo tu hành điêu luyện.
8. - Này Ananda, có bốn Thánh tích kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính. Thế nào là bốn?
“Ðây là chỗ Như Lai đản sanh”. Này Ananda, đó là thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.
“Ðây là chỗ Như Lai chứng ngộ vô thượng Chánh Ðẳng Giác”, này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.
“Ðây là chỗ Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng”, này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.
“Ðây là chỗ Như Lai diệt độ, nhập Vô dư y Niết-bàn”, này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.
Này Ananda, đó là bốn Thánh tích, kẻ thiện tín cư sĩ cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính. Này Ananda, các thiện tín Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ sẽ đến với niềm suy tư:
“Ðây là chỗ Như Lai đản sanh”,
“Đây là chỗ Như Lai chứng ngộ vô thượng Chánh Ðẳng Chánh Giác”,
“Ðây là chỗ Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng”,
“Ðây là chỗ Như Lai diệt độ, nhập Vô dư y Niết-bàn.”
Này Ananda, những ai, trong khi chiêm bái những Thánh tích mà từ trần với tâm thâm tín hoan hỷ, thời những vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung sẽ được sanh cõi thiện thú, cảnh giới chư Thiên.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-bàn)
Đức Phật nói 4 thánh tích mà mình đến, mình chiêm ngưỡng thì phước báo vô cùng rồi. Mà nếu lỡ như mình đến đó, mình qua đời nơi đó, mà với 1 cái tâm hoan hỉ, tinh sâu, thì người này sanh lên cõi trời. Thành ra 4 chỗ đó là linh thiêng, thánh địa, thánh tích. Cho nên nếu như chúng ta có điều kiện, thay vì đi chơi chỗ này chỗ kia, thì mình nên 1 lần trong cuộc đời trở về “tứ đồng tâm”, bốn thánh tích quý báu vô cùng cực. Tại vì 4 chỗ đó là 4 chỗ thánh địa, phước địa tốt lành lắm. Thành ra thay vì những vị có điều kiện mà đi nước này, nước kia chơi thì nên đi về 4 thánh tích đó 1 chuyến. Nếu sau này đủ duyên, mình tổ chức khóa tu 4 thánh tích, chịu không? Hội Bông Sen chuẩn bị đi. Bây giờ chúng ta đứng lên, lạy tạ ân đức của Phật.
“Nhất tâm đảnh lễ vô ưu thọ hạ, thị hiện đản sanh. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ Bồ đề thọ hạ, hàn phục ma quân. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ dưới cội đạo thọ, đạt thành Chánh giác. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ xoay chuyển vô thượng pháp luân, tại lòng dã quyện. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ vô ưu Tala song thọ, thị hiện Niết-bàn. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ Lưu Bố xá lợi, phước lợi nhân thiên. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ Ta bà giáo chủ đại từ đại bi phụ. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
Tiếp theo chương trình chúng ta chia sẻ cảm xúc tu học của mình từ hôm qua đến nay, cũng như những cảm thọ, cảm giác từ đại ân đức vĩ đại của đức Như Lai. Trong 2 ngày qua mình quán niệm, nghĩ nhớ, tu tập như thế nào, xin mời quý vị chia sẻ. Quý vị giơ tay sẽ có người đưa micro, nãy giờ nghe Đức Phật nhập Niết bàn có xúc động không? Có nhớ Đức Phật, có cảm ơn Đức Phật nhiều không? Vậy nói đi, chia sẻ đi. Minh thành thấy có cô xúc động rất là nhiều, mời cô chia sẻ.
IV. Trình pháp
Phật tử 1:
“Dạ con con cảm ơn thầy, hôm nay là lần thứ 2 con được thầy trực tiếp chỉ con. Con xin chúc thầy, các sư cô luôn luôn sức khỏe và thành đạo. Con cám ơn hội Bông Sen đã đưa con đến đây lần thứ 3, thì cảm giác của con vẫn là những hình ảnh đẹp của các sư cô, sư thầy ở đây. Cảm nhận của con là con cám ơn thầy đã giúp cho con thấy được ngũ uẩn. Trong những thời tu tập con biết rằng không phải đi tu nhiều là tốt, mình phải biết được ngũ uẩn trong người của mình là như thế nào, tham sân si như thế nào. Hôm nay con được thầy chỉ dạy và truyền đạt lại những lời của Đức Thế Tôn, con thật là cảm động vì được nghe những lời này. Vì con biết rằng con phải tu tập nhiều hơn nữa, vì trong đời sống này vô thường đến bất chợt.
Con cảm nhận sự tu tập của con chưa được nhiều lắm, con rất là cảm động khi được nghe những lời cuối cùng của Đức Thế Tôn. Người đã chỉ dạy là: “Tất cả phải biết tu tập, tất cả phải có lòng từ bi”. Nhưng con thực hành chưa có đúng, từ bi của con cũng chưa có đúng, sự hiền lành của con cũng chưa có đúng. Hôm nay con đến đây con nhận diện được thêm nhiều nữa, và con mang ơn thầy rất là nhiều. Con sẽ thực hiện nhận diện ngũ uẩn, và lời dạy của Đức Thế Tôn. Con rất là cảm động, hôm nay con không biết diễn đạt được, nhưng con xin cám ơn thầy, con sẽ thực hiện ngũ uẩn trong lòng con mỗi ngày nhiều hơn nữa. Con cũng mong 1 ngày nào đó, con cũng mong được xuất gia như thầy và các cô cùng với con trai con.”
Phật tử 2:
“Nam mô A Di Đà Phật, con kính bạch thầy, con kính bạch các thầy, các sư. Hôm nay cũng 1 nhân duyên tình cờ là con quen với hội Bông Sen, con tới đây được 2 lần. Con cảm nhận được những lời thầy dạy rất là sâu sắc, rất là trải lòng. Những lời thầy mới hôm nay nói về những lời sau cùng của Đức Thế Tôn. Thì con cảm nhận được những lời Phật dạy, con đã thực hành nhưng con không biết, bây giờ con mới biết. Con đã thực hành lời Phật dạy, là bản thân của mình là phải biết tự dựa vào bản thân của mình mà học chứ không dựa vào bất cứ chuyện gì. Phật dạy phải hoan hỉ, tha thứ, như lúc con khổ nhất con đi quy y. Xong rồi con mới học được khi làm công việc kinh doanh, mình phải thực hiện được 5 điều. Con thực hiện được 5 của Phật dạy đó, nên cho con thành công như bây giờ.
Là mình phải báo hiếu cha mẹ, anh em, 1 phần để tích trữ lại cho mình cái hậu chuyện gì đó sẽ xảy ra, 1 phần là cho việc kinh doanh. Công việc của con được suông sẻ, con thành đạt. Khi con kinh doanh có 1 chuyện là bạn con giật 1 số tiền rất là lớn của con, nhưng mà con tha thứ được. Con nghỉ 1 thời gian, con không có hận thù người đó hết. Hai năm sau có 1 người khác đi lại giới thiệu công việc làm cho con, rồi dẫn mối tới cho con. Cái đó là sự tu tập của con đạt được như vậy.”
Phật tử 3:
“Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Con kính bạch trên sư phụ, quý thầy, quý Ni, quý sư cô cùng toàn thể các bậc hiền trí của đạo tràng Bông Sen. Hôm nay con quay lại đây với Linh Quy Pháp Ấn để dự khóa tu, cũng là dịp tưởng nhớ lại lúc Phật đản sanh, lúc Phật thành đạo và lúc Đức Phật nhập Niết-bàn. Con được biết qua Nikāya, Linh Quy Pháp Ấn và được đến đây lần thứ 2. Trong khoảng thời gian rất ngắn, con nhận ra được sự lỗi lạc từ thân tâm của con, và sau khi hết khóa tu con đi xuống núi. Trong vòng 3 tuần con được quay trở lại, con thấy trong thời gian 3 tuần đó, con không thấy gì trong cơ thể của mình là sân. Rồi khi mình biết mình sân lên, thì mình hạn nó, triệt nó.
Mình hành theo ngũ uẩn của mình, mình nhận biết được thân tâm của mình đang suy nghĩ gì, hình bóng gì đang ở trong mình, những cảm thọ nào đang đau khổ, làm cho mình cảm giác phiền não, thì sẽ được diệt tận. Đến hôm nay con lên đây, cũng là vào khung cảnh, thời tiết này con cảm thấy rất lòa hoan hỉ. Trên đường con lên Linh Quy, con thấy rất là nhiều hộ gia đình treo những băng rôn kính mừng đại hội Phật đản. Lúc đó trong tâm của con, những lỗ chân lông ở trên da đầu nó nổi lên hết, nó rung chuyển, làm cho mình cảm thấy hạnh phúc. Hạnh phúc ở đây là con thấy được mọi người đã biết được chánh pháp, tìm về 3 ngôi Tam Bảo, nương tựa ở đó.
Khi lên Linh Quy ở đây, để nghe về lúc Đức Phật nhập Niết-bàn, khi thầy đọc tới đâu thì những lỗ chân lông của con nó nổi lên, nó rung chuyển. Con giống như ddang ngồi ở trước mặt của Đức Phật, thấy được hình bóng của Đức Phật, thấy 2 cây Sala Song Thọ đã nở hoa và rơi xuống cúng dường cho Phật. Con cảm thấy khung cảnh, thời gian đó có 1 chút gì đó nuối tiếc. Và con tự đặt câu hỏi: “Trước khi chưa biết chánh pháp, sau khi mà Đức Phật nhập Niết-bàn rồi, chúng con sẽ dựa vào đâu để theo con đường đúng đắn?” Và bây giờ con đã biết được con dựa vào ở đâu, để con tự đi trên con đường đó, không nương tựa vào bất kỳ 1 điều gì khác. Đây cũng là những gì mà con đã học được, được sư phụ chỉ dạy, được đạo tràng, quý vị ở đây hướng dẫn. Con chân thành đảnh lễ.”
Phật tử 4:
“Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch trên sư phụ, kính bạch trên chư tôn hiền đức Tăng Ni chứng minh. Kính thưa toàn thể hội chúng đạo tràng hội Bông Sen, con xin trình pháp cảm nghĩ về 2 ngày tu học vừa qua. Thưa sư phụ, cảm thọ của con hiện tại, ngay lúc này rất là dễ chịu, xúc động. Suốt 2 ngày vừa qua, được nghe sư phụ kể về lịch sử của Đức Phật trùng tiên, thành pháp và tới già. Cảm thọ của con, mỗi thời khóa, mỗi buổi giảng của sư phụ điều tràn đầy cảm xúc. Như sáng nay, lúc nghe điệu nhạc Bali, cai tưởng của con đã trở về thời Đức Phật đang truyền pháp cho chư Tăng. Con thấy lúc đó toàn thể hội chúng trên cổng trời, như là toàn thể chư Tăng đang nghe Đức Phật thuyết pháp.
Hình bóng sư phụ ngồi tại cửa không, y như 1 bậc đạo sư đang truyền pháp. Cảm thọ của con lúc đó rất dễ chịu, như đã xuyên không trở về ngay về Đức Phật đang thuyết pháp. Suy nghĩ của con chật nhớ nghĩ về trước khi tổ chức chương trình lễ Phật đản. Con tin và thấu hiểu rằng, những Phật tử trở về Linh Quy Pháp Ấn này, được sư phụ nhắc nhở, truyền pháp. Thì trong những huynh đệ, Phật tử hội Bông Sen sau này sẽ có nhưng vị sẽ xuất gia, sẽ đạt được sự giác ngộ sâu sắc. Con luôn luôn tri ân, cảm ơn sư phụ cũng như chư tôn hiền đức Tăng Ni tại Linh Quy Pháp Ấn. Lúc nào cũng quan tâm chỉ dạy cho tất cả chúng con, chỉ dạy chúng con thực hành đúng giáo pháp của Đức Phật. Chúng con ghi nhớ và thực hành theo những gì sư phự chỉ dạy,và thực hành theo lời Đức Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.”
Phật tử 5:
“Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Con xin kính chào thầy, con xin kính chào quý thầy, quý sư cô. Con pháp danh là Phúc Bảo Hạnh, hôm nay con thật là vui mừng và xúc động khi được 2 ngày trở về núi, được tu cùng huynh trưởng và các huynh đệ trong đạo tràng hội Bông Sen. Thật ra con cũng được lên núi cùng đạo tràng Bông Sen cũng vài ba lần, nhưng sau khi con cảm nhận được dự lễ Phật đản sanh là lần đầu tiên trên núi. Khiến con được hồi tưởng, nhớ về bản ngã của con cách đây hơn 12 năm. Con cũng đủ duyên lành được lên núi Bảo Lộc của thầy lúc đó còn rất hoang sơ, sức khỏe lúc đấy của con không được khỏe. Một lần nữa như vừa rồi con lện đây, con rất là cảm động, xúc động. Nhưng xúc động lần này là con cùng con gái của con đi cùng, lần trước thì bạn bè con đi cùng 1 vài người.
Và con cảm nhận sự đồng tu cộng hưởng trên núi Linh Quy cùng đạo tràng Bông Sen, là hạnh phúc rất là lớn của con. Hiện tại con rất là run và xúc động, những lần trước con cảm nhận con ích kỷ trong buổi pháp thoại của thầy, con không nói được nên lời, chỉ có cảm động. Nhưng lần này con nói lên bằng tất cả, khi được dự pháp hội Phật đản sanh trong ngày hôm nay. Và hạnh phúc hôn khi con được đưa những người bạn, và đại gia đình bạn con cũng rất là vui mừng. Con xin cảm ơn thầy đã tổ chức lễ Phật đản lông trọng, Phật lịch gần 3000 năm. Con xin cảm ơn và tri ân thầy, cảm ơn đạo tràng hội Bông Sen.”
Giờ này các vị quy y bước ra được lập phái quy. Chúng ta đứng tuần tự, đứng ngay hàng thẳng lối, kêu người nào người đó lên nhận.
Lời cảm ơn của hội Bông Sen: “Kính bạch trên thượng tọa, trục trì chùa Linh Quy Pháp Ấn chứng minh. Kính thưa chư tôn đức Tăng Ni chứng minh. Thật là 1 duyên lành thay, 1 duyên lành thù thắng, vi diệu. Trong 2 ngày 1 đêm vừa qua, chúng con đã được trên thầy trụ trì Phước Hạ cho chúng con được trở về chùa Linh Quy Pháp Ấn, Tp. Bảo Lộc để tham dự lễ Phật đản. Và đã tạo thiện duyên cho chúng con được phát tâm, cúng dường 1 giếng nước khoan. Và đến giờ này chương trình đại lễ Phật đản đã gần viên mãn, nay chúng con trước Tam Bảo hiện tiền, xin được dâng lời kính chúc sức khỏe lên thượng tọa trụ trì cùng chư tôn đức Tăng Ni.
Kính mong toàn thể Linh Quy Pháp Ấn khách thể khinh an, tuệ đăng thường chiếu, luôn mãi là bóng cây Bồ Đề che mát cho hàng hữu học chúng con trên bước đường tu nhân học Phật. Kế đến, chúng con cũng kẻ ít người nhiều, góp chút ít thịnh tài. Phẩm vật của chúng con tuy rất là đơn sơ, nhưng đây là tấm chân tình của chúng con hướng về ba ngôi Tam Bảo. Ngưỡng mong trên thượng tọa trụ trì, chứng minh cho tất cả chúng con được ân chiên công đức. Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Mahatat.
Lành thay, lành thay, lành thay.
Trên thượng tọa đã chứng minh cho rồi, chúng con xin thành kính đảnh lễ cúng dường tam bái.”
Giây Phút Sau Cùng Của Đức Phật
Kinh Đại Bát Niết-Bàn
Thích Minh Thành
Ngày 28 tháng 5 năm 2023
MỤC LỤC
TOC \o "1-3" \h \z \u I. Tuổi già của Thế Tôn PAGEREF _Toc144736966 \h 1
II. Đức Thế Tôn quyết định ngày Niết Bàn PAGEREF _Toc144736967 \h 5
III. Thế Tôn Niết Bàn PAGEREF _Toc144736968 \h 9
IV. Trình pháp PAGEREF _Toc144736969 \h 16
I. Tuổi già của Thế Tôn
Đảnh lễ Đức Thế Tôn bậc A-la-hán Chánh đẳng giác (3 lần)
Bạch chư tôn hiền đức Tăng Ni và quý Phật tử. Chúng ta quán niệm về giây phút tuổi già, nhập Niết-bàn của Đức Phật.
“1) Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Pubbàràma, trong lâu đài của mẹ Migàra.
2) Lúc bấy giờ, Thế Tôn, vào buổi chiều, từ chỗ độc cư đứng dậy, ngồi sưởi ấm lưng trong ánh nắng phương Tây.
3) Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, với tay xoa bóp chân tay cho Thế Tôn, thưa rằng:
- Thật kinh hoàng thay, bạch Thế Tôn! Thật kỳ dị thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, màu da Thế Tôn nay không còn thanh tịnh, trong sáng, tay chân rã rời (sithilàni), nhăn nheo, thân được thấy còm về phía trước, và các căn đang bị đổi khác, nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn.
- Sự thể là vậy, này Ananda, tánh già nằm trong tuổi trẻ; tánh bệnh ở trong sức khỏe; tánh chết ở trong sự sống. Như vậy, màu da không còn thanh tịnh, trong sáng, tay chân rã rời, nhăn nheo, thân còm về phía trước, và các căn đang bị đổi khác, nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn.
4) Thế Tôn thuyết như vậy. Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Ðạo Sư lại nói thêm: - Bất hạnh thay tuổi già! Ðáng sợ thay cuộc sống! Tuổi già làm phai nhạt sắc diện của màu da. Hình bóng trước khả ý, nay già đã phá tan! Ai sống được trăm tuổi, cuối cùng cũng phải chết, không bỏ sót ai, tất cả bị phá sập.”
(Tương Ưng Bộ kinh V – kinh Già)
Đó là bài kinh “Già”, chúng ta đã nghe lại những giây phút cuối cùng trước khi Đức Phật lìa đời. Và tiếp theo đây chúng ta sẽ nghe những mùa an cư cuối cùng của Đức Phật, những mùa hạ cuối cùng, mùa hạ thứ 45. Chúng ta nghe kinh “Đại Bát Niết Bàn” này, chúng ta sẽ thấy sự thật về Đức Phật.
“Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
- Này các Tỷ Kheo hãy an cư trong mùa mưa xung quanh Vesàli tại chỗ có bạn bè quen thuộc và thân tín. Còn Ta sẽ an cư ở đây, tại làng Baluvà.
- Xin vâng, bạch Thế Tôn!
Những Tỷ Kheo này vâng đáp Thế Tôn và tìm chỗ an cư mùa mưa xung quanh Vesàli tại chỗ có bạn bè quyến thuộc và thân tín. Còn Thế Tôn an cư tại làng Baluvà.
23. Trong khi Thế Tôn an cư trong mùa mưa, một cơn bệnh trầm trọng khởi lên, rất đau đớn, gần như muốn chết. Nhưng Thế Tôn giữ tâm chánh niệm, tỉnh giác, chịu đựng cơn đau ấy, không một chút ta thán. Thế Tôn tự nghĩ: “Thật không hợp lẽ nếu Ta diệt độ mà không có một lời với các đệ tử hầu cận Ta, không từ biệt chúng Tỳ-kheo. Vậy Ta hãy lấy sức tinh tấn, nhiếp phục cơn bệnh này, duy trì mạng căn và tiếp tục sống”. Và Thế Tôn với sức tinh tấn, nhiếp phục bệnh ấy duy trì mạng căn.
24. Rồi Thế Tôn lành bệnh. Sau khi lành bệnh không bao lâu, đức Phật rời khỏi tịnh xá và ngồi trên ghế đã soạn sẵn, trong bóng mát của ngôi tịnh xá. Lúc bấy giờ tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, con được thấy Thế Tôn khỏe mạnh. Bạch Thế Tôn, con được thấy Thế Tôn kham nhẫn, bạch Thế Tôn, thấy Thế Tôn bệnh hoạn, thân con cảm thấy yếu ớt như lau sậy, mắt con mờ mịt không thấy rõ phương hướng, dầu cho, bạch Thế Tôn, con được một chút an ủi rằng, Thế Tôn sẽ không diệt độ, nếu Ngài chưa có lời di giáo lại cho chúng Tỳ-kheo.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-Bàn)
Chúng ta biết rằng Đức Thế Tôn đã đạt được “tứ thần túc”, đại định. Cho nên đời sống của Ngài, Ngài hoàn toàn làm chủ. Ngài muốn sống là sống, muốn chết thì đúng lúc đó là chết. Đức Thế Tôn duy trì mạng sống, đặng nói lời nhắn nhủ sau cùng với những người thân cận của Đức Phật. Ngày hôm qua chúng ta đã được nghe đản sanh, nghe 5 giấc mộng lớn của Bồ Tát sắp sửa thành đạo. Hôm nay ngày cuối, chúng ta sẽ được nghe những giây phút cuối đời của Đức Phật. Cái này sẽ có những vị chưa từng được nghe, chúng ta sẽ lắng nghe.
“25. Này Ananda, chúng Tỳ-kheo còn mong mỏi gì nữa ở Ta! Này Ananda, Ta đã giảng Chánh pháp, không có phân biệt trong ngoài (mật giáo và không phải mật giáo), vì này Ananda, đối với các Pháp, Như Lai không bao giờ là vị Ðạo sư còn nắm tay (còn giữ lại một ít mật giáo chưa giảng dạy). Này Ananda, những ai nghĩ rằng: “Như Lai là vị cầm đầu chúng Tỳ-kheo”; hay “chúng Tỳ-kheo chịu sự giáo huấn của Như Lai’ thời này Ananda, người ấy sẽ có lời di giáo cho chúng Tỳ-kheo. Này Ananda, Như Lai không nghĩ rằng: “Ta là vị cầm đầu chúng Tỳ-kheo; hay “chúng Tỳ-kheo chịu sự giáo huấn của Ta” thời này Ananda, làm sao Như Lai lại có lời di giáo cho chúng Tỳ-kheo?
Này Ananda, Ta nay đã già, đã thành bậc trưởng thượng, đã đến tuổi lâm chung, đã đến tám mươi tuổi. Này Ananda, như cỗ xe đã già mòn, sở dĩ còn chạy được là nhờ dây thắng chằng chịt, cũng vậy thân Như Lai được duy trì sự sống giống như chính nhờ chống đỡ dây chằng. Này Ananda, chỉ trong khi Như Lai không tác ý đến tất cả tướng, với sự diệt trừ một số cảm thọ, chứng và an trú vô tướng tâm định, chính khi ấy thân Như Lai được thoải mái.
26. Vậy nên, này Ananda, hãy tự mình là ngọn đèn cho chính mình, hãy tự mình nương tựa chính mình, chớ nương tựa một gì khác. Dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, chớ nương tựa một gì khác. Này Ananda, thế nào là vị Tỳ-kheo hãy tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa một gì khác?
Này Ananda, ở đời, vị Tỳ-kheo, đối với thân quán thân, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục mọi tham ái, ưu bi trên đời; đối với các cảm thọ... đối với tâm... đối với các pháp, quán pháp, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục mọi tham ái, ưu bi trên đời. Này Ananda, như vậy vị Tỳ-kheo tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa một gì khác.
Này Ananda, những ai sau khi Ta diệt độ, tự mình là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa, không nương tựa vào một pháp gì khác, những vị ấy, này Ananda, là những vị tối thượng trong hàng Tỳ-kheo của Ta, nếu những vị ấy tha thiết học hỏi.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-Bàn)
Những cái gì mà Ngài đã tu được, chứng được, đắc được, đạt được, thành tựu được, là 45 năm Ngài đã giảng thuyết hết, không có giữ lại gì cho mình. “Này Ananda, những ai nghĩ rằng: “Như Lai là vị cầm đầu chúng Tỳ-kheo”; hay “chúng Tỳ-kheo chịu sự giáo huấn của Như Lai’ thời này Ananda, người ấy sẽ có lời di giáo cho chúng Tỳ-kheo. Này Ananda, Như Lai không nghĩ rằng: “Ta là vị cầm đầu chúng Tỳ-kheo; hay “chúng Tỳ-kheo chịu sự giáo huấn của Ta” thời này Ananda, làm sao Như Lai lại có lời di giáo cho chúng Tỳ-kheo?” Chỗ này là chỗ thâm sâu, Ngài không có nghĩ Ngài là là bậc thầy, còn chúng Tỳ-kheo là đệ tử, Ngài chứng nhập hoàn toàn vô ngã. Nếu mà Ngài nghĩ Ngài là lãnh đạo, thì Ngài còn có cái tôi. Ngài chưa từng nghĩ Ngài là người lãnh đạo chúng Tỳ-kheo, và những vị Tỳ-kheo là người chịu sự giáo hóa của Ngài, là đệ tử của Ngài. Ngài không còn cái ngã, cái tôi nữa.
“Này Ananda, chỉ trong khi Như Lai không tác ý đến tất cả tướng, với sự diệt trừ một số cảm thọ, chứng và an trú vô tướng tâm định, chính khi ấy thân Như Lai được thoải mái”. Chỉ khi nào Đức Phật được nhập định, thì lúc đó Ngài mới thoải mái. Còn Ngài còn để cảm thọ bình thường là đau đớn lắm, bởi vị sắp mạng chung rồi. Khi Ngài trú vào trong định, thì cái thân Ngài bệnh, nhưng cái tâm Ngài an định, Ngài thoải mái. Các vị cần phải luôn luôn nhìn lại, quán xát thân này. Tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, kiểm soát, nhiếp phục và chế ngự ham muốn ở trong cuộc đời này. Nhiếp phục, chế ngự và kiểm soát những cảm giác buồn đau, khổ sầu trong cuộc đời này. Hãy luôn luôn kiểm soát cảm giác, cảm xúc, nội tâm của mình. Kiểm soát những gì đang sanh khởi trong tâm, trong ngũ uẩn này.
II. Đức Thế Tôn quyết định ngày Niết Bàn
Đó là lời nhắn nhủ của Đức Phật, Như Lai sau đó Ngài tuyên bố: “Ba tháng, bắt đầu từ hôm nay, Như Lai sẽ diệt độ”, 3 tháng sau Như Lai sẽ ra đi. Chúng ta khi chết có biết trước không? Hoàn toàn không biết chết khi nào, ở đâu, chết như thế nào và chết bao giờ. Nhưng mà bậc đại giác ngộ biết trước, tự tại trong sống chết, Ngài muốn chết lúc nào là Ngài chết. Mà Ngài định thời gian để cho Ngài chết, đó gọi là giải thoát sanh tử, liễu sanh thoát tử. Để chúng ta hiểu được từ mà “Đức Phật giải thoát sanh tử” là vậy đó.
“Và tại đền Càpàla, Thế Tôn chánh niệm, tỉnh giác, từ bỏ thọ hành (không duy trì mạng sống lâu hơn nữa). Khi Thế Tôn từ bỏ thọ hành, thời đại địa chấn động ghê rợn, tóc lông dựng ngược, sấm trời vang dậy. Lúc bấy giờ, Thế Tôn hiểu ý nghĩa sự kiện này, liền thốt ra lời cảm hứng như sau:
Mạng sống có hạn hay vô hạn
Tu sĩ từ bỏ không kéo dài
Nội tâm an lạc, trú Thiền định
Như thoát áo giáp tự ngã mang.”
(Tăng Chi Bộ kinh – trích kinh Động Đất)
Khi Thế Tôn từ bỏ, không suy trì mạng sống thêm nữa, thì lúc đó địa cầu chấn động, trái đất này rung chuyển hết. Chúng ta nhớ rằng trái đất rung chuyển, không có bị hư hao tài sản hay tổn hại đến con người. Đức Phật định từ bỏ sinh mạng, vì trước đó Đức Phật gợi ý rất là nhiều lần là Đức Phật tu tập viên mãn Tứ thần túc. Thì Ngài có thể sống 1 kiếp của trái đất, chúng ta hiểu từ “1 kiếp của trái đất” không? Tức là từ khi trái đất này mới hình thành, tồn tại cho đến khi trái đất này rã ra thành tro bụi là 1 kiếp của trái đất. Đức Phật có thể sống lâu tới mức độ như vậy, nếu Ngài muốn, cho nên mới gọi là sanh tử tự tại. Chúng ta đã nghe lúc đản sanh của Ngài rồi phải không? Còn nhớ bữa đầu tiên lên không hay là quên rồi. Như vậy cho nên sống chết của Ngài là Ngài tự do, tự tại, nếu muốn thì Ngài có thể sống 1 kiếp của trái đất.
Ngài gợi ý như vậy, nhưng mà ngài Ananda bị ác ma che tâm, không có thỉnh Đức Phật trụ thế. Ác ma không có muốn Đức Phật ở lâu như vậy, và như thế là ngài Ananda không có thỉnh Đức Phật ở lại, ác ma thỉnh Đức Phật nhập Niết-bàn. Tại vì ác ma nói rằng Thế Tôn ngày xưa nói khi nào Ngài giảng pháp rộng rãi, có 4 chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo Ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ hiểu biết Phật pháp đầy đủ, thuần thục hết rồi thì lúc đó Ngài sẽ nhập Niết-bàn. Thì bây giờ Ngài đã có đầy đủ, Ngài bệnh, già, yếu thì thôi Ngài nhập Niết-bàn. Khi Đức Phật đồng ý, thì Ngài thâu nhiếp từ bỏ sinh mạng, thì lúc đó địa cầu chấn động. Tôn giả Ananda không biết chuyện gì, Ngài đến hỏi Đức Thế Tôn: “Thật là lớn, đất chấn động này. Thật là to lớn, đất chấn động này, đại địa chấn động ghê rợn, tóc lông dựng ngược và sấm trời vang dậy. Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, đại địa chấn động hiển lộ như vậy?”
Thì Đức Phật nói ra 8 nguyên nhân, 8 lý do làm cho địa cầu chuyển động. Thì cái cái này Minh Thành có giảng trong bài trước, ở đây chỉ nhắc lại là lúc Bồ Tát sanh ra, lúc giác ngộ thành đạo, lúc chuyển pháp luân và lúc nhập Niết-bàn thì địa cầu chấn động. Thì lúc đó ngài Ananda mới chấn động, tỉnh lại, vì cái tâm của Ngài bị ma ám, bây giờ thỉnh Đức Phật chịu thế, thì Đức Phật nói: “Xong rồi, ta đã quyết định thâu thọ mạng rồi”, ngài Ananda khóc rất là nhiều. Bây giờ chúng ta sẽ nghe những điều rất là kỳ lạ, khi mà Thế Tôn sắp sửa viên tịch, chúng ta sẽ đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.
“38. Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc cho loài Trời và loài Người.
- Thôi đi, này Ananda, đừng có thỉnh cầu Như Lai nữa. Này Ananda, nay thỉnh cầu Như Lai không còn kịp thời.
39. Lần thứ hai, tôn giả Ananda... Lần thứ ba, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người.
- Này Ananda, Ngươi có tin sự giác ngộ Thế Tôn không?
- Bạch Thế Tôn, con có tin!
- Vậy, này Ananda, sao Ngươi lại làm phiền Như Lai đến ba lần.
40. - Bạch Thế Tôn, chính con được tận mặt, đích thân nghe Thế Tôn dạy như sau: “Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu muốn, người ấy có thể sống đến một kiếp, hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc... Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại”.
- Này Ananda, Ngươi có tin tưởng không?
- Bạch Thế Tôn, con có tin tưởng!
- Này Ananda, như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết điểm của Ngươi, đã không nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Như Lai, Ngươi không thỉnh cầu Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người”. Này Ananda, nếu Ngươi thỉnh Như Lai, Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu thỉnh, nhưng đến lần thứ ba, Như Lai có thể nhận lời. Này Ananda như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết điểm của Ngươi.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-bàn)
Bây giờ là những giây phút sau cùng.
“Thế Tôn đã tuyên bố ngay từ ban đầu rằng mọi vật ưu ái thân tình đều phải sanh biệt, tử biệt và dị biệt. Này các Hiền giả, làm sao có thể được như vầy: “Những gì sanh, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến hoại mà lại mong khỏi có sự biến dịch? Thật không có sự trạng ấy”. Tức là làm sao sanh mà lại không diệt, sống mà lại không chết. Khi Đức Phật nhắn nhủ lời cuối rồi, thì cây Song Thọ nở hoa trái mùa, mùa đó đúng ra không có hoa, nhưng lúc đó hoa nở. Lúc đó có 1 vị Tỳ-kheo đứng ở trước mặt Đức Phật lúc mà Đức Phật nằm xuống, sắp sửa nhập diệt. Ngài đi vào các thiền định, từ sơ thiền, tam thiền cho đến tứ thiền. Đức Phật quở: “Này Tỳ-kheo, ông hãy đứng sang 1 bên”.
Ngài Ananda mới hỏi Đức Phật sao lại quở vị Tỳ-kheo này, thì Đức Phật mới nói: “Này Ananda, cách đây 180 cây số, chung quanh khu vực này, không có 1 chỗ nhỏ bằng cọng tóc mà hở ra để chư thiên ở 10 phương thế giới tập hội”. Cho nên vị Tỳ-kheo này đứng trước mặt Như Lai thì các chư thiên khác than phiền, không thấy được gương mặt của Đức Phật. Ý Đức Phật nói là không khắp bầu hư không này, mà có chỗ nhỏ bằng cọng tóc mà hở được. Tức là chư thiên nghẹt hết trơn, chúng ta nghĩ rằng bằng Linh Quy xuống tới Sài Gòn, 200 cây số. Chư thiên đến đầy hết để mà tới đưa tiễn bậc Chánh đẳng chánh giác trong giây phút sau cùng. Chúng ta bao giờ được nghe cái này chưa? Chúng ta thấy rằng lúc mà Đức Thế Tôn ra đi thì rất nhiều sự kiện đặc biệt kỳ lạ. Vì thời gian chúng ta không có nhiều, cho nên chỉ tóm 1 vài điểm thôi.
III. Thế Tôn Niết Bàn
“1. Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:
- Này Ananda, chúng ta hãy đi qua bờ bên kia sông Hirannavati, đến ở Kusinàrà - Upavatama - rừng Sàlà của dòng họ Màllà.
- Xin vâng, bạch Thế Tôn!
Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.
Rồi Thế Tôn, cùng với đại chúng Tỳ-kheo đi đến bên kia sông Hirannavati, tại Kusinàrà Upavattana, rừng Sàlà của dòng họ Mallà, khi đi đến nơi liền nói với Tôn giả Ananda:
- Này Ananda, hãy trải chỗ nằm, đầu hướng về phía Bắc giữa hai cây sàlà song thọ: này Ananda, Ta nay mệt mỏi, muốn nằm nghỉ.
- Xin vâng, bạch Thế Tôn!
Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, trải chỗ nằm, đầu hướng về phía Bắc giữa hai cây sàlà song thọ. Và Thế Tôn nằm xuống, về phía hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, hai chân để lên nhau chánh niệm và giác tỉnh.
2. Lúc bấy giờ, cây sàlà song thọ trổ hoa trái mùa, tràn đầy cành lá. Những đóa hoa này rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài. Những thiên hoa Mandàrava từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài. Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài, nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai. Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-bàn)
Chúng ta thấy là cái cây vô tình, vô tri, vô giác mà cũng cảm được công đức của Đức Phật đã khắp tam thiên, đại thiên thế giới. Lúc đó cái cây trổ lá, trổ hoa, chẳng những vậy, hoa rơi xuống mà tung lên, giống như mình tán hoa, mình tung hoa cúng cho Đức Phật đó. Nhớ những buổi tán hoa, tung hoa, rãi hoa lên không? Thì lúc đó cái cây này tung hoa lên, tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài. “Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài, nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai. Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai”. Hoa trời rơi xuống, trầm hương ngào ngạt và âm nhạc vang lên cùng khắp trong hư không, là chư thiên tấu thiên nhạc. Chúng ta đang xuyên không 2600 năm trở về Kusinàrà, ở trong rừng Sala.
“Rồi Như Lai nói với tôn giả Ananda:
- Này Ananada, các cây sàlà song thọ tự nhiên trổ hoa trái mùa tràn đầy cành lá, những đóa hoa này rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Những thiên hoa Mandàrava từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai. Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai.
Nhưng, này Ananda, như vậy không phải kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường hay lễ kính Như Lai. Này Ananda, nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni, cư sĩ nam hay cư sĩ nữ nào thành tựu Chánh pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong Chánh pháp, hành trì đúng Chánh pháp, thời người ấy kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường Như Lai với sự cúng dường tối thượng. Do vậy, này Ananda, hãy thành tựu Chánh pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong Chánh pháp và hành trì đúng Chánh pháp. Này Ananda, các Người phải học tập như vậy.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-bàn)
Dù cho có đem nhạc trời, trầm hương trên trời, hoa trời, tất cả đầy ấp hư không. Mà Thế Tôn nói như vậy không phải là tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường. Phải tu, phải tu, phải tu thành tựu Chánh pháp mới là người thật sự đảnh lễ, cúng dường Như Lai. Hôm qua nay chúng ta có cúng dường không? Sự tu học, chơn chánh, chơn thành, bằng tất cả tấm lòng chúng ta thực hành pháp dâng lên Đức Phật. Chúng ta chắp tay lên niệm lại đoạn trên, niệm cúng dường tối thượng. Chúng ta học được điều gì ở đây? Không phải chúng ta chỉ đem cúng dường không là đủ, mà chúng ta phải thực hành lời Phậ dạy. Điều Đức Phật mong muốn là chúng ta thực hành, còn việc chúng ta cúng dường chúng ta có phước. Con chúng ta thực hành chúng ta có huệ, phước huệ song tu, phước huệ trang nghiêm, phước huệ làm đẹp cho chính mình.
Nếu như mình chỉ có biết cúng dường thôi, thì chúng ta chỉ có phước. Thành ra bài học hôm nay rất quan trọng, Đức Phật sắp sửa nhập Niết-bàn, từ thiên nhân tất cả đem là đâu phải thường đâu, đem hoa trời, nhạc trời, trầm hương trên cỏi trời đầy ấp trong hư không. Mà Đức Phật nói chưa phải thật sự là cung kính, cúng dường ta. Mà người thật sự thực hành theo lời dạy của ta, người đó mói thật sự là cung kính cùng cực đối với ta. Như vậy thì mình hiểu cái gì? Không phải Đức Phật kêu mình không cúng dường, mà Đức Phật kêu mình đừng có dừng lại ở chỗ làm phước, cúng dường không, mà phải tu thật nhiều, hành thật nhiều, và làm cho đầy đủ những lời Phật dạy hôm qua tới nay, “từ bi hỷ xả”, hoan hỉ không?
Chúng ta thấy không? Ngài sắp sửa trút hơi thở cuối cùng, mà Ngài vẫn dặn dò mình những bài học thấu tận tim gan. Nếu 1 người bình thường mà người ta đem đồ đến cúng như vậy, thì quý vị thấy thích không? Cái này Ngài chưa có đồng ý, các con phải thực hành pháp. Quý vị thấy có nhiều vị cũng làm phước nhiều, nhưng có khi phiền não cũng bộn, tại vì thiếu cái tu. Cho nên phước huệ trang nghiêm, phước huệ song tu là đện nhất viên mãn. Là mình làm thật nhiều, nhưng tâm mình vẫn rất là nhẹ nhàng, thanh tịnh. Còn nếu không, mình không tu mà mình làm thì mình bị phiền não. Có không? “Dạ có”, nhiều không? “Dạ nhiều”, cho nên cái này rất quan trọng. Nhiều khi không khéo mình trưng bông, rồi 1 hồi mình phiền não. Đi từ thiện lâu lâu không khéo rồi giận, phải chưa?
Cho nên chẳng những mình đi từ thiện, mà mình còn tu cái tâm từ. Chẳng những mình cúng hoa, mà mình còn tu tập hoa trí tuệ nữa. Thì như vậy là trong ngoài đều đẹp hết trơn, tròn vẹn, viên mãn, đầy ấp công đức trang nghiêm, thanh tịnh, tuyệt diệu như vậy. Chịu không?
“4. Lúc bấy giờ, tôn giả Upavàna đứng trước mặt Thế Tôn và quạt Ngài. Thế Tôn liền quở trách tôn giả Upavàna: “Này Tỳ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt Ta.”
Tôn giả Ananda, liền tự suy nghĩ: “Ðại đức Upavàna này là thị giả sống gần và hầu cận Thế Tôn đã lâu ngày. Nay Thế Tôn trong giờ phút cuối cùng lại quở trách đại đức Upavàna: “Này Tỳ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt Ta”. Do nhơn gì, do duyên gì, Thế Tôn quở trách đại đức Upavàna: “Này Tỳ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt ta?”
5. Rồi tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
-Ðại đức Upavàna này là thị giả, sống gần và hầu cận Thế Tôn đã lâu ngày. Nay Thế Tôn trong giờ phút cuối cùng lại quở trách đại đức Upavàna: “Này Tỳ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt Ta. “Do nhơn gì, do duyên gì, Thế Tôn quở trách đại đức Upavàna: “Này Tỳ-kheo hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt Ta?”
- Này Ananda, rất đông các vị Thiên thần ở mười phương thế giới tụ hội để chiêm ngưỡng Như Lai. Này Ananda, cho đến mười hai do tuần xung quanh Kusinàrà, Upavattana, rừng Sàlà thuộc dòng họ Mallà, không có một chỗ nào, nhỏ cho đến đầu một sợi tóc có thể chích được mà không đầy những Thiên thần có uy lực tụ họp. Này Ananda, các vị Thiên Thần đang than phiền: “Chúng ta từ rất xa đến chiêm ngưỡng Như Lai. Thật rất là hy hữu, các Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác xuất hiện ở đời, và tối hôm nay, trong canh cuối cùng, Như Lai sẽ nhập diệt. Và nay Tỳ-kheo có oai lực này lại đứng ngang trước Thế Tôn, khiến chúng ta không thể chiêm ngưỡng Như Lai trong giờ phút cuối cùng”. Này Ananda, các chư Thiên than phiền như vậy.
6. - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đang nghĩ đến hạng chư Thiên nào?
- Này Ananda, có hạng chư Thiên ở trên hư không nhưng có tâm tư thế tục, những vị này khóc than, với đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao, khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: "Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm".
Này Ananda, có hạng Thiên thần ở trên đất với tâm tư thế tục, những vị này khóc than với đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao, khóc than thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại:
“Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm”.
Có chư Thiên đã diệt trừ ái dục, những vị này bình thản, tỉnh giác chịu đựng, với tâm suy tư: “Các hành là vô thường, làm sao sự kiện có thể khác được?”
7. - Bạch Thế Tôn, thuở trước các Tỳ-kheo sau khi thọ an cư, từ các địa phương đến chiêm ngưỡng Như Lai, chúng con được sự lợi ích tiếp kiến, hầu cận những Tỳ-kheo tu hành điêu luyện. Bạch Thế Tôn, sau khi Thế Tôn nhập diệt, chúng con sẽ không được sự lợi ích tiếp kiến, hầu cận những Tỳ-kheo tu hành điêu luyện.
8. - Này Ananda, có bốn Thánh tích kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính. Thế nào là bốn?
“Ðây là chỗ Như Lai đản sanh”. Này Ananda, đó là thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.
“Ðây là chỗ Như Lai chứng ngộ vô thượng Chánh Ðẳng Giác”, này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.
“Ðây là chỗ Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng”, này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.
“Ðây là chỗ Như Lai diệt độ, nhập Vô dư y Niết-bàn”, này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.
Này Ananda, đó là bốn Thánh tích, kẻ thiện tín cư sĩ cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính. Này Ananda, các thiện tín Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ sẽ đến với niềm suy tư:
“Ðây là chỗ Như Lai đản sanh”,
“Đây là chỗ Như Lai chứng ngộ vô thượng Chánh Ðẳng Chánh Giác”,
“Ðây là chỗ Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng”,
“Ðây là chỗ Như Lai diệt độ, nhập Vô dư y Niết-bàn.”
Này Ananda, những ai, trong khi chiêm bái những Thánh tích mà từ trần với tâm thâm tín hoan hỷ, thời những vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung sẽ được sanh cõi thiện thú, cảnh giới chư Thiên.”
(Trường Bộ kinh – trích kinh Đại Bát Niết-bàn)
Đức Phật nói 4 thánh tích mà mình đến, mình chiêm ngưỡng thì phước báo vô cùng rồi. Mà nếu lỡ như mình đến đó, mình qua đời nơi đó, mà với 1 cái tâm hoan hỉ, tinh sâu, thì người này sanh lên cõi trời. Thành ra 4 chỗ đó là linh thiêng, thánh địa, thánh tích. Cho nên nếu như chúng ta có điều kiện, thay vì đi chơi chỗ này chỗ kia, thì mình nên 1 lần trong cuộc đời trở về “tứ đồng tâm”, bốn thánh tích quý báu vô cùng cực. Tại vì 4 chỗ đó là 4 chỗ thánh địa, phước địa tốt lành lắm. Thành ra thay vì những vị có điều kiện mà đi nước này, nước kia chơi thì nên đi về 4 thánh tích đó 1 chuyến. Nếu sau này đủ duyên, mình tổ chức khóa tu 4 thánh tích, chịu không? Hội Bông Sen chuẩn bị đi. Bây giờ chúng ta đứng lên, lạy tạ ân đức của Phật.
“Nhất tâm đảnh lễ vô ưu thọ hạ, thị hiện đản sanh. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ Bồ đề thọ hạ, hàn phục ma quân. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ dưới cội đạo thọ, đạt thành Chánh giác. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ xoay chuyển vô thượng pháp luân, tại lòng dã quyện. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ vô ưu Tala song thọ, thị hiện Niết-bàn. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ Lưu Bố xá lợi, phước lợi nhân thiên. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
“Nhất tâm đảnh lễ Ta bà giáo chủ đại từ đại bi phụ. Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật”
Tiếp theo chương trình chúng ta chia sẻ cảm xúc tu học của mình từ hôm qua đến nay, cũng như những cảm thọ, cảm giác từ đại ân đức vĩ đại của đức Như Lai. Trong 2 ngày qua mình quán niệm, nghĩ nhớ, tu tập như thế nào, xin mời quý vị chia sẻ. Quý vị giơ tay sẽ có người đưa micro, nãy giờ nghe Đức Phật nhập Niết bàn có xúc động không? Có nhớ Đức Phật, có cảm ơn Đức Phật nhiều không? Vậy nói đi, chia sẻ đi. Minh thành thấy có cô xúc động rất là nhiều, mời cô chia sẻ.
IV. Trình pháp
Phật tử 1:
“Dạ con con cảm ơn thầy, hôm nay là lần thứ 2 con được thầy trực tiếp chỉ con. Con xin chúc thầy, các sư cô luôn luôn sức khỏe và thành đạo. Con cám ơn hội Bông Sen đã đưa con đến đây lần thứ 3, thì cảm giác của con vẫn là những hình ảnh đẹp của các sư cô, sư thầy ở đây. Cảm nhận của con là con cám ơn thầy đã giúp cho con thấy được ngũ uẩn. Trong những thời tu tập con biết rằng không phải đi tu nhiều là tốt, mình phải biết được ngũ uẩn trong người của mình là như thế nào, tham sân si như thế nào. Hôm nay con được thầy chỉ dạy và truyền đạt lại những lời của Đức Thế Tôn, con thật là cảm động vì được nghe những lời này. Vì con biết rằng con phải tu tập nhiều hơn nữa, vì trong đời sống này vô thường đến bất chợt.
Con cảm nhận sự tu tập của con chưa được nhiều lắm, con rất là cảm động khi được nghe những lời cuối cùng của Đức Thế Tôn. Người đã chỉ dạy là: “Tất cả phải biết tu tập, tất cả phải có lòng từ bi”. Nhưng con thực hành chưa có đúng, từ bi của con cũng chưa có đúng, sự hiền lành của con cũng chưa có đúng. Hôm nay con đến đây con nhận diện được thêm nhiều nữa, và con mang ơn thầy rất là nhiều. Con sẽ thực hiện nhận diện ngũ uẩn, và lời dạy của Đức Thế Tôn. Con rất là cảm động, hôm nay con không biết diễn đạt được, nhưng con xin cám ơn thầy, con sẽ thực hiện ngũ uẩn trong lòng con mỗi ngày nhiều hơn nữa. Con cũng mong 1 ngày nào đó, con cũng mong được xuất gia như thầy và các cô cùng với con trai con.”
Phật tử 2:
“Nam mô A Di Đà Phật, con kính bạch thầy, con kính bạch các thầy, các sư. Hôm nay cũng 1 nhân duyên tình cờ là con quen với hội Bông Sen, con tới đây được 2 lần. Con cảm nhận được những lời thầy dạy rất là sâu sắc, rất là trải lòng. Những lời thầy mới hôm nay nói về những lời sau cùng của Đức Thế Tôn. Thì con cảm nhận được những lời Phật dạy, con đã thực hành nhưng con không biết, bây giờ con mới biết. Con đã thực hành lời Phật dạy, là bản thân của mình là phải biết tự dựa vào bản thân của mình mà học chứ không dựa vào bất cứ chuyện gì. Phật dạy phải hoan hỉ, tha thứ, như lúc con khổ nhất con đi quy y. Xong rồi con mới học được khi làm công việc kinh doanh, mình phải thực hiện được 5 điều. Con thực hiện được 5 của Phật dạy đó, nên cho con thành công như bây giờ.
Là mình phải báo hiếu cha mẹ, anh em, 1 phần để tích trữ lại cho mình cái hậu chuyện gì đó sẽ xảy ra, 1 phần là cho việc kinh doanh. Công việc của con được suông sẻ, con thành đạt. Khi con kinh doanh có 1 chuyện là bạn con giật 1 số tiền rất là lớn của con, nhưng mà con tha thứ được. Con nghỉ 1 thời gian, con không có hận thù người đó hết. Hai năm sau có 1 người khác đi lại giới thiệu công việc làm cho con, rồi dẫn mối tới cho con. Cái đó là sự tu tập của con đạt được như vậy.”
Phật tử 3:
“Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Con kính bạch trên sư phụ, quý thầy, quý Ni, quý sư cô cùng toàn thể các bậc hiền trí của đạo tràng Bông Sen. Hôm nay con quay lại đây với Linh Quy Pháp Ấn để dự khóa tu, cũng là dịp tưởng nhớ lại lúc Phật đản sanh, lúc Phật thành đạo và lúc Đức Phật nhập Niết-bàn. Con được biết qua Nikāya, Linh Quy Pháp Ấn và được đến đây lần thứ 2. Trong khoảng thời gian rất ngắn, con nhận ra được sự lỗi lạc từ thân tâm của con, và sau khi hết khóa tu con đi xuống núi. Trong vòng 3 tuần con được quay trở lại, con thấy trong thời gian 3 tuần đó, con không thấy gì trong cơ thể của mình là sân. Rồi khi mình biết mình sân lên, thì mình hạn nó, triệt nó.
Mình hành theo ngũ uẩn của mình, mình nhận biết được thân tâm của mình đang suy nghĩ gì, hình bóng gì đang ở trong mình, những cảm thọ nào đang đau khổ, làm cho mình cảm giác phiền não, thì sẽ được diệt tận. Đến hôm nay con lên đây, cũng là vào khung cảnh, thời tiết này con cảm thấy rất lòa hoan hỉ. Trên đường con lên Linh Quy, con thấy rất là nhiều hộ gia đình treo những băng rôn kính mừng đại hội Phật đản. Lúc đó trong tâm của con, những lỗ chân lông ở trên da đầu nó nổi lên hết, nó rung chuyển, làm cho mình cảm thấy hạnh phúc. Hạnh phúc ở đây là con thấy được mọi người đã biết được chánh pháp, tìm về 3 ngôi Tam Bảo, nương tựa ở đó.
Khi lên Linh Quy ở đây, để nghe về lúc Đức Phật nhập Niết-bàn, khi thầy đọc tới đâu thì những lỗ chân lông của con nó nổi lên, nó rung chuyển. Con giống như ddang ngồi ở trước mặt của Đức Phật, thấy được hình bóng của Đức Phật, thấy 2 cây Sala Song Thọ đã nở hoa và rơi xuống cúng dường cho Phật. Con cảm thấy khung cảnh, thời gian đó có 1 chút gì đó nuối tiếc. Và con tự đặt câu hỏi: “Trước khi chưa biết chánh pháp, sau khi mà Đức Phật nhập Niết-bàn rồi, chúng con sẽ dựa vào đâu để theo con đường đúng đắn?” Và bây giờ con đã biết được con dựa vào ở đâu, để con tự đi trên con đường đó, không nương tựa vào bất kỳ 1 điều gì khác. Đây cũng là những gì mà con đã học được, được sư phụ chỉ dạy, được đạo tràng, quý vị ở đây hướng dẫn. Con chân thành đảnh lễ.”
Phật tử 4:
“Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch trên sư phụ, kính bạch trên chư tôn hiền đức Tăng Ni chứng minh. Kính thưa toàn thể hội chúng đạo tràng hội Bông Sen, con xin trình pháp cảm nghĩ về 2 ngày tu học vừa qua. Thưa sư phụ, cảm thọ của con hiện tại, ngay lúc này rất là dễ chịu, xúc động. Suốt 2 ngày vừa qua, được nghe sư phụ kể về lịch sử của Đức Phật trùng tiên, thành pháp và tới già. Cảm thọ của con, mỗi thời khóa, mỗi buổi giảng của sư phụ điều tràn đầy cảm xúc. Như sáng nay, lúc nghe điệu nhạc Bali, cai tưởng của con đã trở về thời Đức Phật đang truyền pháp cho chư Tăng. Con thấy lúc đó toàn thể hội chúng trên cổng trời, như là toàn thể chư Tăng đang nghe Đức Phật thuyết pháp.
Hình bóng sư phụ ngồi tại cửa không, y như 1 bậc đạo sư đang truyền pháp. Cảm thọ của con lúc đó rất dễ chịu, như đã xuyên không trở về ngay về Đức Phật đang thuyết pháp. Suy nghĩ của con chật nhớ nghĩ về trước khi tổ chức chương trình lễ Phật đản. Con tin và thấu hiểu rằng, những Phật tử trở về Linh Quy Pháp Ấn này, được sư phụ nhắc nhở, truyền pháp. Thì trong những huynh đệ, Phật tử hội Bông Sen sau này sẽ có nhưng vị sẽ xuất gia, sẽ đạt được sự giác ngộ sâu sắc. Con luôn luôn tri ân, cảm ơn sư phụ cũng như chư tôn hiền đức Tăng Ni tại Linh Quy Pháp Ấn. Lúc nào cũng quan tâm chỉ dạy cho tất cả chúng con, chỉ dạy chúng con thực hành đúng giáo pháp của Đức Phật. Chúng con ghi nhớ và thực hành theo những gì sư phự chỉ dạy,và thực hành theo lời Đức Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.”
Phật tử 5:
“Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Con xin kính chào thầy, con xin kính chào quý thầy, quý sư cô. Con pháp danh là Phúc Bảo Hạnh, hôm nay con thật là vui mừng và xúc động khi được 2 ngày trở về núi, được tu cùng huynh trưởng và các huynh đệ trong đạo tràng hội Bông Sen. Thật ra con cũng được lên núi cùng đạo tràng Bông Sen cũng vài ba lần, nhưng sau khi con cảm nhận được dự lễ Phật đản sanh là lần đầu tiên trên núi. Khiến con được hồi tưởng, nhớ về bản ngã của con cách đây hơn 12 năm. Con cũng đủ duyên lành được lên núi Bảo Lộc của thầy lúc đó còn rất hoang sơ, sức khỏe lúc đấy của con không được khỏe. Một lần nữa như vừa rồi con lện đây, con rất là cảm động, xúc động. Nhưng xúc động lần này là con cùng con gái của con đi cùng, lần trước thì bạn bè con đi cùng 1 vài người.
Và con cảm nhận sự đồng tu cộng hưởng trên núi Linh Quy cùng đạo tràng Bông Sen, là hạnh phúc rất là lớn của con. Hiện tại con rất là run và xúc động, những lần trước con cảm nhận con ích kỷ trong buổi pháp thoại của thầy, con không nói được nên lời, chỉ có cảm động. Nhưng lần này con nói lên bằng tất cả, khi được dự pháp hội Phật đản sanh trong ngày hôm nay. Và hạnh phúc hôn khi con được đưa những người bạn, và đại gia đình bạn con cũng rất là vui mừng. Con xin cảm ơn thầy đã tổ chức lễ Phật đản lông trọng, Phật lịch gần 3000 năm. Con xin cảm ơn và tri ân thầy, cảm ơn đạo tràng hội Bông Sen.”
Giờ này các vị quy y bước ra được lập phái quy. Chúng ta đứng tuần tự, đứng ngay hàng thẳng lối, kêu người nào người đó lên nhận.
Lời cảm ơn của hội Bông Sen: “Kính bạch trên thượng tọa, trục trì chùa Linh Quy Pháp Ấn chứng minh. Kính thưa chư tôn đức Tăng Ni chứng minh. Thật là 1 duyên lành thay, 1 duyên lành thù thắng, vi diệu. Trong 2 ngày 1 đêm vừa qua, chúng con đã được trên thầy trụ trì Phước Hạ cho chúng con được trở về chùa Linh Quy Pháp Ấn, Tp. Bảo Lộc để tham dự lễ Phật đản. Và đã tạo thiện duyên cho chúng con được phát tâm, cúng dường 1 giếng nước khoan. Và đến giờ này chương trình đại lễ Phật đản đã gần viên mãn, nay chúng con trước Tam Bảo hiện tiền, xin được dâng lời kính chúc sức khỏe lên thượng tọa trụ trì cùng chư tôn đức Tăng Ni.
Kính mong toàn thể Linh Quy Pháp Ấn khách thể khinh an, tuệ đăng thường chiếu, luôn mãi là bóng cây Bồ Đề che mát cho hàng hữu học chúng con trên bước đường tu nhân học Phật. Kế đến, chúng con cũng kẻ ít người nhiều, góp chút ít thịnh tài. Phẩm vật của chúng con tuy rất là đơn sơ, nhưng đây là tấm chân tình của chúng con hướng về ba ngôi Tam Bảo. Ngưỡng mong trên thượng tọa trụ trì, chứng minh cho tất cả chúng con được ân chiên công đức. Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Mahatat.
Lành thay, lành thay, lành thay.
Trên thượng tọa đã chứng minh cho rồi, chúng con xin thành kính đảnh lễ cúng dường tam bái.”