Trình Pháp Nikāya - Ngũ Uẩn Là Khổ Đau- An đánh
Trình Pháp Nikāya
Ngũ Uẩn Là Khổ Đau!
Thích Minh Thành
MỤC LỤC
TOC \o "1-3" \h \z \u I. Trình pháp – nhận diện ngũ uẩn PAGEREF _Toc150521368 \h 1
II. Trân trọng Thánh Pháp PAGEREF _Toc150521369 \h 9
III. Trình pháp 2 PAGEREF _Toc150521370 \h 11
I. Trình pháp – nhận diện ngũ uẩn
Sư Phụ: Chúng ta hãy nhận diện ngũ uẩn trong khi thiền quán sáng nay.
Sư cô 1: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch sư phụ, con kính xin quý sư thầy, quý sư cô cùng tất cả đại chúng, con xin nhận diện ngũ uẩn sáng nay. Khi bắt đầu vào thiền thì sắc uẩn con ngồi rất trang nghiêm thanh tịnh, vững vàng, cảm thọ khổ trên đầu con rất đau, ý hành nói rằng "cảm giác này chỉ là cảm giác thôi, nó là vô thường, biến đổi, nó sanh rồi lại diệt, không có gì đáng để ý", thức con rõ biết hết đau, rõ biết sanh rồi diệt, rõ biết thọ; tưởng; hành.
Do duyên có tai xúc vào âm thanh của sư phụ khởi lên đây là khổ, con quay lại thân con quán sắc thân này là một ung nhọt, nó sẽ biến dạng thành ung thư, thời gian nó sẽ to dần, khi nó bung ra, vỡ ra máu mủ, nước vàng tanh hôi, nhơ nhớp khắp cả thân người, nó chảy xuống cả gường chiếu. Thật là kinh khủng! Cái tưởng của con là hình bóng những con giòi lúc nhúc trong cái ung nhọt đấy. Thật là ghê tởm! Mỗi lần nó lúc nhúc toàn thân con đau đớn, cảm thọ lúc bấy giờ đau cùng cực toàn thân co quắp, đau đớn một cách kinh khủng, sợ hãi. Hương tưởng bốc mùi tanh hôi, mùi đấy thật là khó ngửi, đến bản thân mình còn thấy kinh khủng, con thật là sợ hãi, đau đớn.
Ý hành của con nói "tâm ơi mở mắt ra, mày nhìn đi, cái thân khả ái, khả ý của mày đây. Mày nhìn đi, mày yêu thương, mày vun đắp, mày giành giật, tranh đua để gắp vào thân sắc này. Bây giờ mày mở to mắt ra nhìn thật kĩ, thật rõ. Thật sự mày đã nhàm chán chưa, đã kinh sợ chưa, đã tỉnh ra chưa? Mày gặp được chánh pháp, gặp được Đức Thế Tôn phơi bày sự thật thân này là bất tịnh, là hôi thối, là nhơ nhớp mà vô thỉ kiếp mày cứ lặn hụp trong đống phân, đống nước tiểu, mày khác gì những con giòi bọ đang lúc nhúc. Hãy thoát ra, hãy tỉnh ra mau, thoát mau".
Con có cảm giác tâm con xả, cái thức con rõ biết cảm giác tâm con xả hết, lúc bấy giờ có trạng thái hỷ lạc. Cuối giờ con thấy có cảm giác rất hỷ lạc. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Ni sư: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính ngưỡng bái bạch thầy, kính bạch chư đức Tăng Ni và các huynh đệ đồng tu cùng toàn thể đại chúng. Con về đây chỉ mới 2 ngày nhưng trong con luôn tràn đầy cảm xúc, với pháp hành nhận diện ngũ uẩn đối với con rất mới, hầu hết thời gian, đời sống tu tập của con trước đây vẫn là những kinh điển, học hỏi qua những hiểu biết nhưng hiểu biết vẫn chưa tới thì nói chi đến sự hành trì. Vâng theo lời dạy của thầy con cũng cố gắng vượt qua lớp vỏ bọc của chính mình, xin phép được đứng nơi đây trình bày đôi chút về sự nhận diện ngũ uẩn của con.
Trong thời thiền sáng nay về sắc thì con nhận diện rõ con đang ngồi với tư thế bán già rất vững chãi, về thọ cho con rất nhiều cảm xúc, có mặt cùng lúc khổ thọ và lạc thọ. Lạc thọ ở nơi con là con cảm nhận được sự bình an và nhẹ nhàng ở nơi thân tâm con, cái khổ thọ là khi ngồi con có những cái bất an về thân vì chưa quen trong thế ngồi mở mắt nên khi con mở mắt một lúc thì con thấy đôi mắt nặng và cái đầu cứ muốn cúi xuống, cứ thế con cứ nhắm rồi mở mắt, đôi lúc rơi vào hôn trầm.
Cái tưởng của con lắng nghe được tiếng nói của thầy, thấy được hình ảnh thầy đang hiện diện đâu đó trong thiền đường, mỗi lời nói của thầy với tất cả tình thương lớn và đôi mắt sáng chỉ dạy, khai thị, nửa như răn đe, nửa như rầy la, nơi đó đầy sự khuyến tấn, nhắc nhở chúng con đừng quên lý tưởng, hoài bảo, mục đích đi đến của người đệ tử xuất gia con Phật.
Từ nơi đó thầy luôn nhắc nhở chúng con nhận diện rõ đời sống vô thường về thân bất tịnh, về mọi hiểm hoại bên ngoài cũng như hiểm họa bên trong tâm thức chúng con. Nếu chúng con không quay về nhận diện thì đời sống chúng con tràn đầy tham, sân, si, những tham đắm, mong muốn, tìm cầu. Hơn bao giờ hết, chúng con không quên chí nguyện xuất gia cầu giải thoát, phát triển được tuệ giác bên trong chính mình và thấy được mặt thật của tự thân, của bản ngã.
Về hành trong con luôn vang lên rất nhiều những lời nói như nhắc nhở chính mình, thời gian con về đây để được dự vào dòng pháp, để nương nơi thầy để cầu học, cầu tu, nương nơi đại chúng thật sự rất hữu ích cho nên con tự nói với lòng mình con sẽ buông xuống hết cái tôi, cái bản ngã của mình, buông hết những năm tháng được tính theo giời gian mà nơi đó chỉ là những sai khuyết, những lỗi lầm của tự thân, nơi đó là cả một khoảng thời gian dài đầy lãng quên, đầy vụng về và xin được là một đứa em của chư huynh đệ, một đứa con của thầy.
Buông xuống hết mọi khổ đau, phiền não, duy nhất chỉ còn lại sự chân thành tha thiết hướng về thầy, hướng về đại chúng cầu tu cầu học. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, vì con là một người mới, vì vậy trong khi trình pháp nếu con có điều gì chưa thấu đáo làm mất thời gian của đại chúng kính trên thầy bao dung cho con, kính xin đại chúng hoan hỉ cho con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư Phụ: Lành thay! Tốt lành thay là những lời chia sẻ của Ni sư rất chân thành, tha thiết, là một tấm gương cho bản thân con và tất cả quý thầy, quý cô và đại chúng noi theo để tu học. Ni sư là bậc trưởng thượng, xuất gia hơn 40 năm, Ni sư nói với con đúng ra tâm nguyện là 3 bước 1 lạy từ chân núi lên đây nhưng vì sức khỏe nên Ni sư không thực hiện được chí nguyện với cả một trái tim, cả một tấm lòng tôn kính từ rất xa ở tận Úc châu về đây. Cả một trái tim, cả một tấm lòng diệt được bản ngã, bằng tất cả tấm lòng để cầu chánh pháp, đã đạp đổ những hư danh, những địa vị, hòa chung dòng chảy hiền thiện, khiêm hòa của núi rừng chúng ta. Mong rằng tất cả hãy nhìn Ni sư là một tấm gương đức hạnh cao thượng để chúng ta noi theo tu học.
Cô Thọ Đại: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con xin kính thưa quý thầy, quý sư cô cùng tất cả đại chúng, đệ tử con pháp danh Thọ Đại, con xin được trình pháp sáng nay ngồi thiền. Sáng nay khi ngồi thiền thực hành ba pháp được một lúc thì trước mắt con không được sáng tỏ nên con chuyển sang thực tập tâm hiền, khi đó con đọc bài tâm hiền thì thọ trong con hoan hỉ.
Cho đến lúc sư phụ đọc lên sắc này là khổ thì thọ trong con lại là một đống khổ và tưởng đến cái thân xác con đang nằm dài ngay đó, nó phân hoại ra theo chín giai đoạn của một tử thi, lúc đó là một đống giòi lúc nhúc cho đến lúc còn một nắm tro tàn. Ý hành con bắt đầu khởi lên nắm tro tàn sẽ được rải trong những gốc cây mà con đã từng mong muốn, con thấy mình thật may mắn và con thấy nắm tro tàn cứ lang thang ngoài bụi cây.
Một lúc sau thì tưởng con lại có hình bóng sư phụ, ý hành con cứ nói hoài "sao con thương sư phụ quá sư phụ ơi, sao sư phụ cứ lo cho chúng con nhiều quá mà chúng con cứ vô minh hoài". Những dòng nước mắt con không kìm nén được, đó là những gì sáng nay con ngồi thiền xin trình pháp lên sư phụ, quý thầy, quý sư cô cùng các hiền giả. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư cô 1: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên chư tôn hiền đức Tăng Ni và các chư hiền con xin nhận diện ngũ uẩn. Sắc uẩn sáng nay ngồi thiền, thọ thân lúc đầu thân ngồi vẫn nghiêm trang nhưng có mấy lần bị hôn trầm kéo tới con cũng chấn tỉnh lại và tác ý "đã bao lần bị si mê, mê muội mà giờ vẫn chưa tỉnh".
Lúc sau sư phụ tác ý bài thiền quán sáng nay sắc là vô thường thì lúc đó con tỉnh ra, thọ trong con xúc động dâng trào, tưởng sư phụ đang ngồi đâu đó và tưởng đến biết bao người trên thế gian này đều đắm chìm trong cảm giác dục vọng rất khổ đau, chúng sanh bị chìm đắm trong năm dục trưởng dưỡng sắc; thanh; hương; vị; xúc; pháp, không nhả ra được, bị trói buộc trong dục vọng.
Ý hành con nói "sao mà thọ này khổ dữ, cảm giác này bị trói buộc, bị bao vây, bị bủa vây trong đời sống này", con nhìn lại con "sao mày được may mắn như vậy, mày được khoác áo y vàng giải thoát, mày hạnh phúc như vậy, cơ duyên nào mà được hạnh phúc như vậy, mày không tỉnh ra lại còn chạy theo thế gian bên ngoài".
Con nghe bài thiền quán sư phụ tác ý rất mạnh, trong con xúc động dâng trào, cảm xúc lúc đó mãi đến cuối giờ thiền vẫn còn thấm đẫm trong dòng cảm thọ thật là khổ. Bao nhiêu đời kiếp triền miên sanh tử mà vẫn chưa tỉnh ra, hôm nay nhờ phước duyên lành sư phụ cho chúng con gieo duyên được khoác lên tấm y vàng này trong con hạnh phúc vô cùng.
Dòng cảm thọ con sanh khởi biết ơn vô hạn, không thể nói hết được, ý hành nhắc nhở tâm mình "mày cố gắng lên", con phải cố gắng lên, từ lúc được xuất gia gieo duyên trong con cảm nhận rõ ràng quay về nhớ chánh niệm tỉnh giác nhiều hơn, nhận diện ngũ uẩn rõ ràng hơn, con cảm nhận mình thay đổi thành người mới, thay đổi từng giây từng phút từng giờ, con thật hạnh phúc với chuyến đi này. Con thọ con quá xúc động, thức con rõ biết những suy nghĩ, tưởng, hành trong con rất rõ. Con có đôi lời chia sẻ như vậy, trong sự trình bày còn sơ sót mong sư phụ chỉ dạy, quý thầy, quý sư cô và đại chúng chỉ dạy thêm cho con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư Phụ: Lành thay! Lành thay.
Sư cô 3: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên quý thầy, con kính bạch trên quý sư cô và toàn thể đại chúng. Sáng nay thân tâm con rất nhẹ nhàng khi ngồi thiền, thân tứ đại ngồi vững chắc, thọ hoan hỉ, trước đó là tụng đọc căn bản trí kéo dài cho đến lúc hành thiền, họ con rất hân hoan, tưởng hình bóng sư phụ đi đâu đó sao chưa về, ý hành con nghĩ "giờ hành thiền đừng mông lung".
Một lúc sau thức con rõ biết hai vai trì trệ, cảm giác như có vô minh lậu xâm chiếm con, con tỉnh thức và tác ý nhiều lần, khi đó con nghe sư phụ đọc lên sắc là khổ đau thì cảm giác con đau khổ, cái thọ con cứ chìm đắm trong cái khổ, cái vô minh, cái hơn thua, đấu đá, giành giật. Lúc nào con cũng muốn buông tất cả và tất cả chỉ là cực khổ, ra đi cũng bỏ lại, lúc nào trong tâm ý con có nguyện vọng mãnh liệt.
Duyên lành hôm nay con trở về đây sư phụ cho chúng con xuất gia gieo duyên để con cạo cái đầu ngu, cái đầu rác bẩn, cái đầu cứng này. Hôm nay sư phụ cho chúng con tập làm người xuất gia, trong lòng con rất hân hoan dạt dào, từ ngày con bước chân lên đây điện thoại con đều khóa, con quyết nghe lời sư phụ để thay đổi tất cả.
Chuyến đi này về con phải thay đổi tâm xảo trá của con, nó nói lên đây sẽ cạo hết vô minh, cạo hết bản ngã nhưng khi quay về trú xứ thì đâu lại vào đó, vẫn ngu si, vô minh, xảo trá, tham lam, nó đè nặng con. Hôm nay con xin cúi đầu tri ân trên sư phụ đã khai thị cho con, đã mở mắt con ra, đã đánh thức con, con xin tri trên sư phụ, con xin tri ân trên quý Ni sư, quý thầy, quý sư cô và toàn thể đại chúng. Khi phát biểu có gì sơ sót ngưỡng mong tất cả hoan hỉ và tha thứ cho con. Con xin hết, nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư Phụ: Lành thay! Lành thay! Nhìn ra được tâm mình như vậy rất là tốt.
Cô Hiền Thanh: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên quý sư thầy, con kính bạch trên quý Ni sư và quý sư cô cùng tất cả đại chúng, đệ tử con pháp danh Hiền Thanh, con xin phép được trình pháp nhận diện ngũ uẩn sáng nay khi ngồi thiền. Khi ngồi thiền thực hành ba pháp thì sắc uẩn con ngồi sau khi nghe hiệu lệnh, thực hành ba pháp, đặt niệm trước mặt, nội tâm tỉnh giác, mở rộng tầm mắt, con thực hiện ba pháp như vậy, hít vào và thở ra trong vòng 1-2 phút, con thấy một trong năm triền cái sanh khởi nơi con.
Con phát hiện ra hôn trầm đã đến, con tác ý để đánh đuổi hôn trầm nhưng con thấy tác ý nhẹ không ăn thua, trong con tưởng hiện ra hình bóng mà con đã được xem là một người nằm chết và những con giòi lúc nhúc trên thân rỉa từ mũi đến miệng, tuy rằng chưa phân hủy nhưng những con giòi dày đặc trên đó.
Con tác ý "mày đó, mày nằm ngủ đi, giòi bò như thế mà mày còn ngủ", khi con tác ý như vậy thì trong con sáng bừng lên, con thấy trong sáng hẳn lên, sự trong sáng rõ rệt và con rất hoan hỉ. Do duyên có tai nghe âm thanh của sư phụ nói rằng sắc là khổ, trong con một cảm thọ khởi lên thật là khổ, tưởng là tứ đại, tứ đại này là đất, nước, gió, lửa hợp thành, con thấy không có gì là của mình cho nên con quay lại thân, mình tưởng là có thật nhưng lại không thật thì đó là khổ.
Duyên tai con nghe sư phụ giảng thân này bệnh hoạn, ung nhọt, ung thư giai đoạn cuối thì bụng cứ lớn dần lên, trong tưởng thấy hình ảnh thân con cũng vậy, con thấy tứ đại này bắt đầu như vữa ra, bở ra, con nhìn thấy rõ như vậy, cảm thọ khổ lại khởi lên nơi con. Trong ý hành con nói "thật sự đây là khổ, thân này là khổ, tại sao mày có nhận là mình, là ta để rồi giờ phút này thân mày đang vữa ra như đất bùn, nó đang tan dần ra như vậy", thức con rõ biết thọ; tưởng; hành đang vận hành trong lúc sư phụ đang nói sắc là khổ.
Khi sư phụ nói tưởng là khổ thì con quay lại thấy rõ như vậy, giống như một hồn ma bóng quế, cái tưởng nó chập chờn như vậy, cái tưởng như ma trơi, ma quỷ, không có gì là thật. Khi sư phụ nói hành là khổ thì trong con khởi lên tất cả những cái hành này vận hành làm đảo điên trong mình, nó dẫn dắt mình, nó xoay vần mình trong sự khổ đau, sanh tử này.
Khi sư phụ nói thức là khổ thì con nhớ sư phụ nói trong kinh Đức Phật thọ; tưởng; hành đều do các duyên mà các duyên thì không có thật thì lấy đâu là thường còn, con thấy rõ ràng đúng như vậy, sắc; thọ; tưởng; hành; thức đều là trống không, đều là trống rỗng, do các duyên hợp lại mới có, do duyên xúc, nó không có lõi cứng.
Câu nói "còn đâu là thường còn" của sư phụ luôn văng vẳng bên tai con, con tác ý "thật sự là khổ, giống như bọt nước trôi trên mặt biển, nó rỗng không như vậy, nó không có lõi cứng như vậy, nó sẽ tan hoại, hủy diệt thì sắc uẩn này cũng vậy mà thôi. Sáng nay ngũ uẩn con là như vậy, có những điều còn thiếu sót con xin sư phụ, quý thầy, quý Ni sư, sư cô cùng đại chúng chỉ dạy thêm cho con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư thầy 1: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính trên sư phụ, quý thầy, Ni sư, quý sư cô cùng toàn thể đại chúng, con xin được trình pháp về buổi thiền quán sáng nay. Thọ thân con an lạc, không bị hôn trầm, thọ tâm là thọ ưu vì con nghe sư phụ dẫn thiền về khổ, tưởng con nhớ đến thanh tưởng trong bài Thánh trí ngũ uẩn, sự chấp thủ là phiền não và khổ đau, ngũ uẩn sanh khởi là do vô minh và khát ái, sự chấp thủ về ngũ uẩn là chấp thủ về sắc; thọ; tưởng; hành; thức.
Ý hành con là hai câu cuối của bài cảnh trí về ngũ uẩn, ngũ uẩn diệt tận là khi hết vô minh và khát ái, Bát Thánh Đạo là phương pháp đúng đưa đến tẩy sạch hết vô minh, khát ái đối với ngũ uẩn, sự chấp thủ ở đây là sự chấp thủ với sắc, đó là sự chấp thủ thân tứ đại mà không biết đó là sự vô minh sâu dày trong vô lượng kiếp. Sự chấp thủ về sắc dục là sắc, tài, danh, thực, thì, sự chấp thủ về các cảm giác, nghĩ tưởng là thanh, hương, vị, xúc.
Sư Phụ: Trong lúc ngồi thiền thọ; tưởng; hành của chú như thế nào?
Sư thầy 1: Thọ thân thì an lạc, không bị hôn trầm, thọ tâm là thọ ưu khi sư phụ dẫn thiền về khổ. Tưởng của con là tưởng đến những hình ảnh mà sư phụ dẫn, đó là sự vô thường, những tai nạn, những bệnh tật đến với mình đột ngột và mình không thể biết được. Ý hành của con nghĩ đến hai câu trong bài Thánh trí về ngũ uẩn. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Ni sư: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên thầy, con kính thưa chư tôn đức Tăng Ni cùng toàn thể quý huynh đệ. Trong mấy ngày qua ở đây con có cảm xúc như sau, hôm qua con được thầy dạy bài pháp buổi chiều thì trong lòng con chấn động, từng lời dạy của thầy như làm vỡ đi những gì con đã ôm chặt bấy lâu. Trước hết con được nghe lời Đức Phật dạy, lòng con có niềm hoan hỉ thật lớn và con tưởng chừng như Đức Phật ở trước mặt đang dạy từng lời cho con, con tưởng đến thời Đức Phật còn tại thế, con có một cảm xúc rất mạnh.
Kế đó là từng lời thầy dạy, lúc thì nhẹ nhàng như người mẹ, lúc thì thật mạnh như tổ dạy. Từng lời của thầy như thấm trong từng tế bào của con, một cảm xúc con chưa từng có bao giờ. Con đã ngủ một giấc rất dài ngoài đời, khi vào đạo con lại ngủ tiếp, những giấc ngủ mê mê tỉnh tỉnh, con không biết phải nói gì hơn, phải nói là bất khả tư nghì, không thể nghĩ bàn được. Con nguyện sẽ cố gắng vượt qua tất cả để đến đây sống đời xuất gia đúng ý nghĩa như lời Phật dạy, đó là những suy nghĩ, những cảm xúc của con trong mấy ngày qua con kính trình lên thầy, lên chư tôn đức Tăng Ni và quý huynh đệ. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
II. Trân trọng Thánh Pháp
Sư Phụ: Lành thay! Lành thay! Con chúc nguyện Ni sư sớm thành tựu được tri kiến của bậc Thánh, thấy rõ được đạo lộ của phạm hạnh, dẹp hết tất cả những nghi ngờ, thẳng tiến trong Thánh trí tuệ của Như Lai.
Chúng ta phải có những cảm giác như vậy, phải có sự cảm động chấn động, đột phá, những cái mà lâu nay chúng ta chất chứa, mình nghĩ rằng nó đúng rồi nhưng khi gặp được Thánh trí huệ của Đức Phật thì mình mới thấy được ánh sáng của mặt trời, thấy được sức công phá của Thánh trí huệ chân chánh soi chiếu vào tim mình, vào tâm mình.
Chúng ta phải nắm giữ những Thánh trí huệ này và sống chết với nó, phải giữ trí tuệ này giống như tròng con mắt của mình, giống như hơi thở, như sức sống, như mạch máu của mình, như linh hồn của mình. Hãy đem những sự thật, những Thánh trí này vào tim mình, vào não mình, đưa vào trong suy nghĩ, nhận thức của mình để xua đuổi tà kiến, những nhận thức sai lầm, những sự thấy biết lệch lạc khi chưa gặp được Thánh trí huệ thật sự của Đức Phật.
Lần đầu khi con tiếp xúc pháp này cũng sốc toàn tập, ngoài sức tưởng, đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, đi từ sự kinh chấn này đến sự kinh chấn khác. Chúng ta cần phải có những cảm xúc như vậy, con xin thưa với các vị từ xuất gia cho đến tại gia đừng kiềm chế cảm xúc, cứ để nó bung ra vì những cảm xúc này rất quan trọng, càng bung ra nhiều chừng nào thì những cảm xúc của vô minh, tà kiến sẽ bị phá vỡ. Vì vậy đừng kiềm chế cảm xúc, nếu có khóc lên, có la lớn lên cũng được, khi vào dòng pháp này con la chấn động cả núi rừng này, con qua tới Bồ-đề đạo tràng khóc đến chấn động Thánh tích, hét lên giống như mình bị gạt mấy chục năm trời và giờ này mới thấy được sự thật rằng mình bị lừa dối, thậm chí những người chỉ cho mình cũng không biết là họ đang bị lừa dối cho nên chúng ta phải trân quý.
Sáng nay chúng ta đã nghe quý thầy đọc tại sao chánh pháp đi đến chỗ hỗn loạn, đó là do không cung kính Đức Thế Tôn, không cung kính lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, không cung kính chúng Tăng, không cung kính thiền định, không cung kính Thánh giới. Mạnh ai người nấy nói, ai cũng muốn làm tổ sư, không tôn kính tuyệt đối lời dạy của bậc Chánh Đẳng Chánh Giác, mạnh ai người nấy đưa ra pháp tu pháp hành, cứ chế ra và cuối cùng lời dạy chân chánh của bậc chí chơn bị mai một.
Ở đây chúng con tu là tuyệt đối tuân thủ từng câu, từng chữ, từng lời trong tạng kinh Nikāya, tuyệt đối không sai một chữ và không bàn những pháp môn khác ở đây, sự tu học ở đây là tuyệt đối y cứ vào Thánh điển trong kinh tạng Nikāya được tất cả các nhà nghiên cứu trên thế giới công nhận. Tạng kinh này là lịch sử, là sự thật, tất cả những vị bên Mỹ, bên Châu Âu xuất gia là xuất gia những đường lối tu học theo lời dạy gốc của Đức Phật, bên đó không xuất gia thì thôi mà hễ xuất gia là như vậy. Nhưng con đã qua đó rồi, đạo lộ thật sự không đầy đủ cho nên mình rất may mắn, rất phước báo, mình cố gắng đội trên đầu Thánh trí huệ này, lập bàn thờ trong tâm chứ không phải chỉ có bàn thờ ở ngoài, lạy trong tâm mình, kính lễ trong tâm mình từng lời dạy.
Làm sao chúng sanh phàm phu có thể biết được cảm giác hành hạ chính tự thân của họ? Làm sao chúng sanh phàm phu có thể biết chính những suy nghĩ giết chết họ? Chính những tư tưởng ám ảnh đó làm cho chúng sanh đau khổ, làm sao họ biết được? Vì tâm hướng ngoại, vô minh, tham ái nên họ chỉ nghĩ những người bên ngoài, những hoàn cảnh bên ngoài làm cho họ đau khổ, nếu không có bậc Chánh Đẳng Chánh Giác chỉ ra thì một tỷ kiếp trong ba ngàn đại thiên thế giới này nhìn ra được ngũ uẩn, thấy được sự tập khởi và sự đoạn diệt của ngũ uẩn, thấy được sự chấp thủ vào trong ngũ uẩn này là phiền não và khổ đau. Chưa từng có một người thứ hai trong tam thiên đại thiên thế giới này chỉ cho chúng ta sự thật tối thượng như vậy nên chúng ta không được quên, phải nhắc nhở bản thân từng giây từng phút, nhớ đem sự thật đó vào tim mình, cất trong tủy mình.
III. Trình pháp 2
Cô Diệu Trân: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ tôn kính, con kính trên quý chư Tăng hiền đức, chư Ni cùng tất cả đại chúng, con pháp danh Diệu Trân xin trình pháp buổi thiền sáng nay. Sắc thân tứ đại con ngồi, thọ con có sự hỷ lạc từ chiều hôm qua đến khi ngồi thiền sáng nay, một cảm thọ hỷ lạc từ thân đến tâm. Do duyên có tai và tiếng nghe được lời dẫn nhập thiền quán của sư phụ, lúc đầu nhãn thức con hơi nặng nên con tác ý đánh đuổi, nhãn thức rõ biết trước mặt thấy quý chư hiền đang ngồi trang nghiêm, thanh tịnh.
Sau đó nghe lời dẫn nhập sư phụ thì cảm thọ ưu khởi trong con, cái tưởng con khi sư phụ dẫn nhập sắc thân tứ đại của bà Diệu Hiền thì cái tưởng con tưởng về sắc thân của cha mẹ con lúc cuối đời nằm trên gường bệnh với ung nhọt. Cái tưởng con tưởng về ung nhọt có 9 miệng vết thương, nó nứt nẻ ra, một cảm thọ ưu khởi trong con, cái tưởng con hiện lên sau này sắc thân tứ đại con cũng y như vậy.
Dòng nước mắt cứ rơi và ý hành nói "mày nhận thấy chưa, sau này mày nằm trên gường bệnh một ung nhọt chảy ra có 9 miệng vết thương nhầy nhụa, hôi thối. Phải nhàm chán thân ngũ uẩn này". Khi đó sư phụ dẫn nhập tiếp về sắc về thân, về nhà cửa, đất đai, anh em tranh giành tài sản làm tưởng con hiện lên người em cũng vì giành nhà của mẹ để lại mà anh chị em trong nhà mất đoàn kết, ý hành con khởi lên "đó là khổ".
Khi sư phụ nói về khổ thì con lại tưởng về bài Thánh trí, bài giải thoát trí, ý hành liền thầm đọc "đây là khổ, khổ là đây, hỡi này nhân thế có nhìn thấy chăng, thấy rồi hãy cố thoát ra, thoát mau, thoát khỏi, thoát xa chốn này. Thoát thân kém phước bạc phần, thoát cùi ghẻ lở, thoát nghèo xin ăn". Lúc đó con tưởng nếu con không gặp chánh pháp thì khi nhắm mắt ra đi tái sanh lại sẽ là cùi, ghẻ lở rồi nghèo, xin ăn nếu không làm phước cho nên con thấy lúc ngồi thiền sư phụ dẫn nhập một cảm thọ khổ dâng tràn từ đầu xuống chân.
Sau đó con tác ý "giờ này đã gặp được chánh pháp, đã được sư phụ truyền dạy hằng ngày và nhận ra những gì mình chưa thấy, được mặc chiếc áo giải thoát, dù không được bao nhiêu ngày nhưng đó là hạnh phúc với con". Con tác ý hạnh phúc và phải giữ cái hạnh của người xuất gia, nhớ đi, đứng, nằm, ngồi trong niệm xuất gia để không phụ lòng sư phụ. Trong những ngày học theo hạnh xuất gia, ý hành con nhắc phải học theo hạnh của các Ni sư để không phụ lòng sư phụ.
Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật. Kính thưa sư phụ đó là những gì sáng nay con ngồi thiền xin trình lên sư phụ, con cảm ơn sư phụ và quý chư Tăng, chư Ni và quý chư hiền đã lắng nghe lời trình pháp của con. Còn rất nhiều pháp nhưng giờ đây vô minh che nên con không thấy ra hết chứ còn lúc ngồi thiền tưởng và hành sanh khởi rất nhiều.
Sư cô 1: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, thật là một phước duyên lớn cho con trên con đường tìm cầu chánh pháp, thật sự hiện tại sắc thân con ngồi đây, cảm thọ con rất run, rất hồi hộp vì từ trước đến giờ con không thường xuyên ở giữa hội chúng để trình bày và nói lên những gì trong tâm con nên con mong trên thầy, quý thầy, quý Ni sư cùng toàn thể đại chúng yểm trợ, hộ trì cho con. Tâm nguyện con là một vị Ni trẻ luôn khát khao trên con đường tìm cầu chánh pháp, con đã nhiều lần đau khổ, con đã khóc rất nhiều, con mong muốn hướng về con đường chánh pháp, từ lúc xuất gia đến giờ con đã tu tập.
Cứ ngỡ mình tinh tấn, chuyên tâm tu tập nhưng những kiết sử, những nội kết trong con rất nhiều, con được duyên lành đi về Bồ-đề đạo tràng để tu tập 1 năm nhưng thời gian bên đó con chưa thấy tâm linh mình tiến triển cho đến 1 ngày con được quỳ dưới Bồ-đề đạo tràng bộc bạch mọi thứ với Đức Phật, xin ngài cho con nhìn rõ chánh pháp, nhìn đúng con đường mà Phật đã đi, đúng lời Phật dạy và con đã khóc rất nhiều như một đứa trẻ, những bước đi của con cũng còn chệnh choạng, con luôn tha thiết tìm cầu một bậc thầy để dạy cho con về đại tạng kinh, chỉ cho con những bước đi.
Hôm nay phước duyên của con được đầy đủ, con được gặp trên thầy, được gặp một hội chúng như thế này làm con không biết nói gì hơn. Con kính dâng lên thầy, quý Ni sư cùng toàn thể đại chúng những lời bộc bạch cũng như tâm nguyện của con, yểm trợ cho con để việc cầu pháp học, pháp hành của con được thành tựu, con xin thầy chứng minh. Nam mô Phật bổn sư Thích-ca Mâu-ni.
Sư Phụ: Lành thay! Lành thay! Tâm chân thành sẽ tìm được chánh pháp.
Cô Quảng Tuệ: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, kính thưa sư phụ, kính thưa quý thầy, quý sư, quý Ni sư cùng quý chư hiền, đệ tử con là Quảng Tuệ, con xin nhận diện ngũ uẩn trong thời thiền sáng nay. Được thầy Pháp Nghĩa cho thực hiện 3 pháp thì con thấy sắc thân tứ đại con đang ngồi, sắc tưởng thấy con đang ngồi cùng hội chúng nơi đạo tràng, cảm thọ con thấy thật hạnh phúc, thấy thật lợi lạc, lợi ích và bình an cho sắc thân này.
Con thấy sắc con đang ngồi an tịnh, lắng dịu thật bình an và dễ chịu, tưởng con nhớ đến hình bóng tất cả ngũ uẩn bên ngoài đang dao động lăng xăng, đang lo lắng đi tìm chén cơm manh áo để rồi tạo nghiệp, trả nghiệp. Con thấy thương cho những người không nhà không cửa, những chúng sanh còn vô minh, còn phải ở các nơi, con thấy rất thương, thương thật là thương. Con nhìn lại thấy sắc thân ngũ uẩn này đang được an tịnh, lắng dịu và khi con nghe sư phụ tác ý sắc này là khổ thì con cảm nhận sắc này khổ thật, sắc thân này đang dịch chuyển, đi đến già nua để rồi bệnh tật. Khi sư phụ nhắc thân này chứa nhóm ung nhọt, sẽ là ung thư, là một cái bụng phình chướng lên thì con nhớ sắc tưởng ba con cũng mang chứng bệnh này cho nên ba mất từ sớm, con nhớ những hình ảnh này rất rõ.
Khi sư phụ nói thọ này là khổ thì con thấy những cảm thọ tham, sân cứ lăng xăng, dao động, những cảm thọ hơn thua, sân giận, hờn dỗi, không được an tịnh. Thật là khổ! Khi sư phụ nói tưởng là khổ thì con cũng thấy những hình bóng trong vô minh, trong những tham về sắc, tham về thanh, hương, vị, xúc cũng làm cho khổ. Những ý hành của con kêu mình quay về an tịnh, lắng dịu "tâm ơi thân đã xuất gia rồi, tâm đừng rong ruổi ra ngoài đồng hoang, tâm hãy quay về lại an trú và tỉnh thức nha tâm. Tâm ơi tâm đừng mê nữa". Con nhớ được bao nhiêu đó, con xin kính trình lên sư phụ, lên quý thầy, quý sư cô, quý chư hiền, con còn vô minh xin sư phụ, quý thầy, quý sư cùng đại chúng chỉ dạy cho con.
Sư Phụ: Khi mình đang thiền quán mà sanh khởi lên được những cái từ tâm thì cái đó không phải là tâm thức đi lang thang, hãy nhớ kĩ chỗ này. Khi mình thiền quán mà thấy cái khổ thấm thía, những nỗi khổ của tự thân mình, nỗi khổ của hữu tình chúng sanh thì mình tiếp tục để cho cái khổ sanh khởi lên để thấm cái khổ chứ lúc đó không phải là lang thang, chừng nào mình không nghĩ mình đang tu trong định mà nó lang thang, đi phóng tâm vọng tưởng thì đó là tâm lang thang, mình kêu nó an tịnh, lắng dịu.
Khi thiền quán là mình chủ động tác ý suy nghĩ để quán cho nên cái đó không phải là tâm lang thang mà đó là tâm trí tuệ để soi thấu những ngóc ngách, nhiều phương diện của đời sống này để thành tựu trí tuệ trong thiền quán. Chúng ta phải phân biệt được 2 cái này, khi mình không muốn nghĩ mà lại nghĩ thì đó là vọng tưởng, là hành uẩn, còn lúc mình chủ động suy nghĩ theo pháp thì đó là tác ý, là thiền quán. Mình cần phân biệt hai cái này, mình ngồi thiền quen rồi không cho nghĩ gì hết, nghĩ gì cũng dẹp hết là không phải, nếu mình dẹp hết suy nghĩ thì không sanh được trí tuệ, như vậy chánh tư duy không thành tựu.
Nếu nghĩ tương ứng với sự thật thì đó là suy nghĩ của bậc Thánh, gọi là Thánh tư duy, khi mình suy nghĩ về khổ của tự thân mình, khi mình suy nghĩ về khổ của những người xung quanh, khi mình suy nghĩ về khổ của đời sống này, của thế gian này, của thế giới này thì đó là suy nghĩ của bậc Thánh gọi là Thánh tư duy, nếu có những suy nghĩ đó thì tiếp tục sanh khởi, ví dụ khi đang đi trên đường thấy tai nạn giao thông thân thể văng tung tóe, do duyên xúc nên sanh ra thọ do nhãn xúc sanh, mình đi qua rồi nhưng hình bóng đó vẫn còn, cảm thọ đó vẫn còn, những suy nghĩ sẽ tiếp tục sanh khởi.
Mình lấy hình bóng đó làm đề mục quán chiếu, quán càng lâu càng tốt, quán để thâm nhập sự nhàm chán, sự vô thường, sự tan hoại, hủy hoại, tan nát của tấm thân này, an trú càng lâu chừng nào càng tốt chừng đó để sanh khởi lên cái biết tương ứng với vô thường, với khổ, vô ngã, bất tịnh, nhàm chán thì cái này không phải là tâm lang thang, không phải là vọng tưởng mà đó là chánh tư duy, là Thánh tư duy, là như lý tác ý, đó là niệm thân trong Thân Hành Niệm, đó là tuệ lực, là sức mạnh của trí tuệ nên cần phải phát huy nó lên, làm cho nó lớn mạnh trong thân tâm mình, làm cho nó an trú trong thân tâm mình, làm cho nó có mặt hiện hữu trong thân tâm mình, đó là những hình bóng tương ưng với Thánh trí của Đức Phật nên lấy đó làm chủ đề quán chiếu.
Chú Trí Chương: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, kính thưa sư phụ, kính thưa quý thầy, kính thưa quý sư và toàn thể đại chúng, đệ tử con tên là Phạm Đình Chương, pháp danh là Trí Chương xin trình pháp trong buổi thiền quán sáng nay. Khi sư phụ tác ý về cái khổ của ngũ uẩn, sắc uẩn là khổ, thọ uẩn là khổ, tưởng uẩn là khổ, hành uẩn là khổ, thức uẩn là khổ, trong tâm con cũng hiểu được, thấy được sắc; thọ; tưởng; hành là khổ nhưng riêng thức uẩn con hiểu nó là khổ nhưng vẫn chưa thấy rõ ràng, con chỉ lờ mờ nhìn thấy.
Trong con nói có lẽ cái ngã mình còn nhiều nên chưa thấy sự rõ biết là khổ, con tự nhìn vào thân con trong buổi sáng hôm nay thì thọ thân con là khổ, tâm lại lạc, từ hôm qua cho đến sáng nay cảm giác hôn trầm không còn đến với con trong những thời ngồi thiền hay nghe pháp, đó là nhờ công ơn chỉ dạy của quý thầy, sư phụ, con làm đúng theo như vậy thì cảm giác hôn trầm không tới nữa.
Buổi nghe pháp trưa hôm qua con thực hành theo pháp của quý thầy chỉ cho con, mắt mở rộng, quán một đề tài gì đó chứ không được ở không, vì khi tâm không có việc gì làm sẽ buồn ngủ, đúng là như vậy. Trưa hôm qua con làm theo như vậy thì tâm con rất tỉnh táo, lúc đó sư phụ lại nhắc "hãy nhớ cảm giác này nha, hãy giữ cảm giác này nha" thì câu đó đi sâu vào tâm con. Sáng nay thân con có thọ khổ vì vừa vào lễ Phật đã bị muỗi bu vào, con không biết tại sao vì xưa giờ con không đập con muỗi nào nên vẫn tự hào được muỗi thương, nó tha cho con vì con không đập nó nữa, con chỉ khó chịu nên phủi nó đi.
Sáng nay nó bu con rất nhiều, con nhớ lại lời thầy hướng dẫn nên con lấy đó làm đề tài quán chiếu, con quán do duyên có lớp da của thân tứ đại và con muỗi đang đói nên sinh ra cái thức rõ biết về con muỗi, về làn da, sự hội tụ của ba pháp này làm ra cảm thọ khó chịu do thân xúc sanh. Xúc tưởng và xúc tư thì con tác ý nó chỉ là cảm thọ, mình đừng động đến đại chúng nên ráng chịu thì từ từ cũng qua thì nó qua thật, mình chịu cơn ngứa không gãi thì nó cũng qua, cái xúc diệt thì cảm thọ sẽ hết.
Khi con rõ biết được những cảm giác, cảm thọ đó thì tâm con hỷ lạc, cái thức con rõ biết hỷ lạc nên con chưa thấy cái khổ. Lúc đầu thân ngồi yên nhưng khúc sau bắt đầu đau, tê chân, con cũng dùng cái pháp đó quán, do duyên có mông, chân của tứ đại này duyên xúc với tọa cụ ở dưới, ngồi lâu thì sinh ra thọ đau, con không nhớ chính xác nhưng lúc đó lời sư phụ nói như đang sách tấn "phải cố vượt qua", cái dục và ý hành cứ kêu "bỏ một chân xuống rồi đổi chân lại" nhưng nghe lời sư phụ nói nên con ráng chịu. Lát sau nó lại nói tiếp "chắc hôm nay mình ngồi tọa cụ hơi cứng, hay mình bỏ tay bên phải lấy xuống thì chắc là êm" nhưng con nhớ lời sư phụ nên cố chịu tiếp.
Khi sư phụ kêu xả thiền thì hỷ lạc lại càng lên, nghe nói xả thiền nên thoải mái dễ chịu cộng với cái rõ biết của mình, mình đã chiến thắng nên hỷ lạc. Con chưa thấy cái khổ của thức rõ biết là vậy, con nghĩ do mình chiến thắng, con cũng lờ mờ nghĩ rằng do cái ngã của con thấy chiến thắng nên con không thấy cái khổ của thức. Con kính mong sư phụ cùng quý thầy, quý sư cô cùng đại chúng chỉ thêm cho con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư Phụ: Lúc con kêu mọi người xả thiền thì có hạnh phúc không? Hạnh phúc đó liên hệ đến vật chất hay không liên hệ đến vật chất? Bài thiền quán chưa hết nhưng con biết mọi người đã ê ẩm lắm rồi nên chỉ cho quán sắc với thọ uẩn mà thôi. Khi ra trình pháp thì phải xưng "Con là Sa-di Trí Chương", mình đang là xuất gia nhưng lại không nhớ mà cứ nghĩ mình đang tại gia "cái này chỉ xuất gia tạm thôi mà", ý niệm này cần phải diệt tận. Đó là ý niệm không xuất gia, thân xuất gia nhưng tâm không xuất gia, nam thì lấy chữ Trí cộng với tên của mình, nữ thì lấy chữ Hiền cộng với tên của mình, lấy hai chữ Hiền Trí để tu tập, là sự hiền thiện và trí tuệ.
Chú Trí Chương nhận diện như vậy rất tốt, đó là duyên sanh pháp của thân, mình cạo đầu trọc nhìn trơn láng nên mấy con muỗi thích bu lại, mình đập nó chết nhiều nên đây là cơ hội để nó lại đòi nợ, oan gia trái chủ thì trả nghiệp thôi. Phải ráng kiềm chế cảm thọ, trải tâm từ, đừng sân si với nó, có sân si thì tác ý nhiếp phục, quán nghiệp quả. Mình xuất gia như vầy là những oan trái có cơ hội đến đòi cho nên phải tu tâm từ thật nhiều, phải nhắc nhở mình là người tu chứ đừng nghĩ "mai này con đi về…" dù chưa vào khóa tu, thậm chí mới cạo đầu đã phát biểu "sau này con đi về…" thì đó chính là tầm mà mình không nhìn thấy. Phải an trú trong giây phút hiện tại, thân xuất gia thì tâm xuất gia.
Có những vị về đây tu, còn 2-3 ngày nữa mới về mà cứ ra chào nhưng con không nói gì cả, bước ra trình pháp từ giã nhưng còn tận 2 ngày nữa mới về, hôm sau lại từ giã nữa, con không nói gì cả vì sợ rầy lại buồn tủi nữa. Mình không nhìn ra được cái dục, không nhìn ra được mình đang sống với ảo tưởng, đó là tâm lang thang. Chừng nào đến ngày mình về thì mình lên chào quý thầy, đại chúng, đó là những cái vi tế nhỏ nhiệm, nhận diện ngũ uẩn từ từ mình sẽ thấy ra, cái này không phải là cái nghiêm trọng nhưng sẵn dịp thì con chỉ luôn. Hãy an trú trong cảm thọ này suốt ngày nay.
Tâm thương này tỏa rộng
Cùng khắp thế giới này
Tâm thương này tỏa rộng
Khắp trời đất bao la.
Phải xem cảm giác lúc này như thế nào, tập nhiếp phục, chế ngự cảm giác thúc giục ngồi dậy đi cho lẹ, cái tưởng sẽ sanh khởi ra làm gì, phải nhìn thấy được từ những cái nhỏ nhiệm như vậy.
./.
Ngũ Uẩn Là Khổ Đau!
Thích Minh Thành
MỤC LỤC
TOC \o "1-3" \h \z \u I. Trình pháp – nhận diện ngũ uẩn PAGEREF _Toc150521368 \h 1
II. Trân trọng Thánh Pháp PAGEREF _Toc150521369 \h 9
III. Trình pháp 2 PAGEREF _Toc150521370 \h 11
I. Trình pháp – nhận diện ngũ uẩn
Sư Phụ: Chúng ta hãy nhận diện ngũ uẩn trong khi thiền quán sáng nay.
Sư cô 1: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch sư phụ, con kính xin quý sư thầy, quý sư cô cùng tất cả đại chúng, con xin nhận diện ngũ uẩn sáng nay. Khi bắt đầu vào thiền thì sắc uẩn con ngồi rất trang nghiêm thanh tịnh, vững vàng, cảm thọ khổ trên đầu con rất đau, ý hành nói rằng "cảm giác này chỉ là cảm giác thôi, nó là vô thường, biến đổi, nó sanh rồi lại diệt, không có gì đáng để ý", thức con rõ biết hết đau, rõ biết sanh rồi diệt, rõ biết thọ; tưởng; hành.
Do duyên có tai xúc vào âm thanh của sư phụ khởi lên đây là khổ, con quay lại thân con quán sắc thân này là một ung nhọt, nó sẽ biến dạng thành ung thư, thời gian nó sẽ to dần, khi nó bung ra, vỡ ra máu mủ, nước vàng tanh hôi, nhơ nhớp khắp cả thân người, nó chảy xuống cả gường chiếu. Thật là kinh khủng! Cái tưởng của con là hình bóng những con giòi lúc nhúc trong cái ung nhọt đấy. Thật là ghê tởm! Mỗi lần nó lúc nhúc toàn thân con đau đớn, cảm thọ lúc bấy giờ đau cùng cực toàn thân co quắp, đau đớn một cách kinh khủng, sợ hãi. Hương tưởng bốc mùi tanh hôi, mùi đấy thật là khó ngửi, đến bản thân mình còn thấy kinh khủng, con thật là sợ hãi, đau đớn.
Ý hành của con nói "tâm ơi mở mắt ra, mày nhìn đi, cái thân khả ái, khả ý của mày đây. Mày nhìn đi, mày yêu thương, mày vun đắp, mày giành giật, tranh đua để gắp vào thân sắc này. Bây giờ mày mở to mắt ra nhìn thật kĩ, thật rõ. Thật sự mày đã nhàm chán chưa, đã kinh sợ chưa, đã tỉnh ra chưa? Mày gặp được chánh pháp, gặp được Đức Thế Tôn phơi bày sự thật thân này là bất tịnh, là hôi thối, là nhơ nhớp mà vô thỉ kiếp mày cứ lặn hụp trong đống phân, đống nước tiểu, mày khác gì những con giòi bọ đang lúc nhúc. Hãy thoát ra, hãy tỉnh ra mau, thoát mau".
Con có cảm giác tâm con xả, cái thức con rõ biết cảm giác tâm con xả hết, lúc bấy giờ có trạng thái hỷ lạc. Cuối giờ con thấy có cảm giác rất hỷ lạc. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Ni sư: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính ngưỡng bái bạch thầy, kính bạch chư đức Tăng Ni và các huynh đệ đồng tu cùng toàn thể đại chúng. Con về đây chỉ mới 2 ngày nhưng trong con luôn tràn đầy cảm xúc, với pháp hành nhận diện ngũ uẩn đối với con rất mới, hầu hết thời gian, đời sống tu tập của con trước đây vẫn là những kinh điển, học hỏi qua những hiểu biết nhưng hiểu biết vẫn chưa tới thì nói chi đến sự hành trì. Vâng theo lời dạy của thầy con cũng cố gắng vượt qua lớp vỏ bọc của chính mình, xin phép được đứng nơi đây trình bày đôi chút về sự nhận diện ngũ uẩn của con.
Trong thời thiền sáng nay về sắc thì con nhận diện rõ con đang ngồi với tư thế bán già rất vững chãi, về thọ cho con rất nhiều cảm xúc, có mặt cùng lúc khổ thọ và lạc thọ. Lạc thọ ở nơi con là con cảm nhận được sự bình an và nhẹ nhàng ở nơi thân tâm con, cái khổ thọ là khi ngồi con có những cái bất an về thân vì chưa quen trong thế ngồi mở mắt nên khi con mở mắt một lúc thì con thấy đôi mắt nặng và cái đầu cứ muốn cúi xuống, cứ thế con cứ nhắm rồi mở mắt, đôi lúc rơi vào hôn trầm.
Cái tưởng của con lắng nghe được tiếng nói của thầy, thấy được hình ảnh thầy đang hiện diện đâu đó trong thiền đường, mỗi lời nói của thầy với tất cả tình thương lớn và đôi mắt sáng chỉ dạy, khai thị, nửa như răn đe, nửa như rầy la, nơi đó đầy sự khuyến tấn, nhắc nhở chúng con đừng quên lý tưởng, hoài bảo, mục đích đi đến của người đệ tử xuất gia con Phật.
Từ nơi đó thầy luôn nhắc nhở chúng con nhận diện rõ đời sống vô thường về thân bất tịnh, về mọi hiểm hoại bên ngoài cũng như hiểm họa bên trong tâm thức chúng con. Nếu chúng con không quay về nhận diện thì đời sống chúng con tràn đầy tham, sân, si, những tham đắm, mong muốn, tìm cầu. Hơn bao giờ hết, chúng con không quên chí nguyện xuất gia cầu giải thoát, phát triển được tuệ giác bên trong chính mình và thấy được mặt thật của tự thân, của bản ngã.
Về hành trong con luôn vang lên rất nhiều những lời nói như nhắc nhở chính mình, thời gian con về đây để được dự vào dòng pháp, để nương nơi thầy để cầu học, cầu tu, nương nơi đại chúng thật sự rất hữu ích cho nên con tự nói với lòng mình con sẽ buông xuống hết cái tôi, cái bản ngã của mình, buông hết những năm tháng được tính theo giời gian mà nơi đó chỉ là những sai khuyết, những lỗi lầm của tự thân, nơi đó là cả một khoảng thời gian dài đầy lãng quên, đầy vụng về và xin được là một đứa em của chư huynh đệ, một đứa con của thầy.
Buông xuống hết mọi khổ đau, phiền não, duy nhất chỉ còn lại sự chân thành tha thiết hướng về thầy, hướng về đại chúng cầu tu cầu học. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, vì con là một người mới, vì vậy trong khi trình pháp nếu con có điều gì chưa thấu đáo làm mất thời gian của đại chúng kính trên thầy bao dung cho con, kính xin đại chúng hoan hỉ cho con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư Phụ: Lành thay! Tốt lành thay là những lời chia sẻ của Ni sư rất chân thành, tha thiết, là một tấm gương cho bản thân con và tất cả quý thầy, quý cô và đại chúng noi theo để tu học. Ni sư là bậc trưởng thượng, xuất gia hơn 40 năm, Ni sư nói với con đúng ra tâm nguyện là 3 bước 1 lạy từ chân núi lên đây nhưng vì sức khỏe nên Ni sư không thực hiện được chí nguyện với cả một trái tim, cả một tấm lòng tôn kính từ rất xa ở tận Úc châu về đây. Cả một trái tim, cả một tấm lòng diệt được bản ngã, bằng tất cả tấm lòng để cầu chánh pháp, đã đạp đổ những hư danh, những địa vị, hòa chung dòng chảy hiền thiện, khiêm hòa của núi rừng chúng ta. Mong rằng tất cả hãy nhìn Ni sư là một tấm gương đức hạnh cao thượng để chúng ta noi theo tu học.
Cô Thọ Đại: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con xin kính thưa quý thầy, quý sư cô cùng tất cả đại chúng, đệ tử con pháp danh Thọ Đại, con xin được trình pháp sáng nay ngồi thiền. Sáng nay khi ngồi thiền thực hành ba pháp được một lúc thì trước mắt con không được sáng tỏ nên con chuyển sang thực tập tâm hiền, khi đó con đọc bài tâm hiền thì thọ trong con hoan hỉ.
Cho đến lúc sư phụ đọc lên sắc này là khổ thì thọ trong con lại là một đống khổ và tưởng đến cái thân xác con đang nằm dài ngay đó, nó phân hoại ra theo chín giai đoạn của một tử thi, lúc đó là một đống giòi lúc nhúc cho đến lúc còn một nắm tro tàn. Ý hành con bắt đầu khởi lên nắm tro tàn sẽ được rải trong những gốc cây mà con đã từng mong muốn, con thấy mình thật may mắn và con thấy nắm tro tàn cứ lang thang ngoài bụi cây.
Một lúc sau thì tưởng con lại có hình bóng sư phụ, ý hành con cứ nói hoài "sao con thương sư phụ quá sư phụ ơi, sao sư phụ cứ lo cho chúng con nhiều quá mà chúng con cứ vô minh hoài". Những dòng nước mắt con không kìm nén được, đó là những gì sáng nay con ngồi thiền xin trình pháp lên sư phụ, quý thầy, quý sư cô cùng các hiền giả. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư cô 1: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên chư tôn hiền đức Tăng Ni và các chư hiền con xin nhận diện ngũ uẩn. Sắc uẩn sáng nay ngồi thiền, thọ thân lúc đầu thân ngồi vẫn nghiêm trang nhưng có mấy lần bị hôn trầm kéo tới con cũng chấn tỉnh lại và tác ý "đã bao lần bị si mê, mê muội mà giờ vẫn chưa tỉnh".
Lúc sau sư phụ tác ý bài thiền quán sáng nay sắc là vô thường thì lúc đó con tỉnh ra, thọ trong con xúc động dâng trào, tưởng sư phụ đang ngồi đâu đó và tưởng đến biết bao người trên thế gian này đều đắm chìm trong cảm giác dục vọng rất khổ đau, chúng sanh bị chìm đắm trong năm dục trưởng dưỡng sắc; thanh; hương; vị; xúc; pháp, không nhả ra được, bị trói buộc trong dục vọng.
Ý hành con nói "sao mà thọ này khổ dữ, cảm giác này bị trói buộc, bị bao vây, bị bủa vây trong đời sống này", con nhìn lại con "sao mày được may mắn như vậy, mày được khoác áo y vàng giải thoát, mày hạnh phúc như vậy, cơ duyên nào mà được hạnh phúc như vậy, mày không tỉnh ra lại còn chạy theo thế gian bên ngoài".
Con nghe bài thiền quán sư phụ tác ý rất mạnh, trong con xúc động dâng trào, cảm xúc lúc đó mãi đến cuối giờ thiền vẫn còn thấm đẫm trong dòng cảm thọ thật là khổ. Bao nhiêu đời kiếp triền miên sanh tử mà vẫn chưa tỉnh ra, hôm nay nhờ phước duyên lành sư phụ cho chúng con gieo duyên được khoác lên tấm y vàng này trong con hạnh phúc vô cùng.
Dòng cảm thọ con sanh khởi biết ơn vô hạn, không thể nói hết được, ý hành nhắc nhở tâm mình "mày cố gắng lên", con phải cố gắng lên, từ lúc được xuất gia gieo duyên trong con cảm nhận rõ ràng quay về nhớ chánh niệm tỉnh giác nhiều hơn, nhận diện ngũ uẩn rõ ràng hơn, con cảm nhận mình thay đổi thành người mới, thay đổi từng giây từng phút từng giờ, con thật hạnh phúc với chuyến đi này. Con thọ con quá xúc động, thức con rõ biết những suy nghĩ, tưởng, hành trong con rất rõ. Con có đôi lời chia sẻ như vậy, trong sự trình bày còn sơ sót mong sư phụ chỉ dạy, quý thầy, quý sư cô và đại chúng chỉ dạy thêm cho con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư Phụ: Lành thay! Lành thay.
Sư cô 3: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên quý thầy, con kính bạch trên quý sư cô và toàn thể đại chúng. Sáng nay thân tâm con rất nhẹ nhàng khi ngồi thiền, thân tứ đại ngồi vững chắc, thọ hoan hỉ, trước đó là tụng đọc căn bản trí kéo dài cho đến lúc hành thiền, họ con rất hân hoan, tưởng hình bóng sư phụ đi đâu đó sao chưa về, ý hành con nghĩ "giờ hành thiền đừng mông lung".
Một lúc sau thức con rõ biết hai vai trì trệ, cảm giác như có vô minh lậu xâm chiếm con, con tỉnh thức và tác ý nhiều lần, khi đó con nghe sư phụ đọc lên sắc là khổ đau thì cảm giác con đau khổ, cái thọ con cứ chìm đắm trong cái khổ, cái vô minh, cái hơn thua, đấu đá, giành giật. Lúc nào con cũng muốn buông tất cả và tất cả chỉ là cực khổ, ra đi cũng bỏ lại, lúc nào trong tâm ý con có nguyện vọng mãnh liệt.
Duyên lành hôm nay con trở về đây sư phụ cho chúng con xuất gia gieo duyên để con cạo cái đầu ngu, cái đầu rác bẩn, cái đầu cứng này. Hôm nay sư phụ cho chúng con tập làm người xuất gia, trong lòng con rất hân hoan dạt dào, từ ngày con bước chân lên đây điện thoại con đều khóa, con quyết nghe lời sư phụ để thay đổi tất cả.
Chuyến đi này về con phải thay đổi tâm xảo trá của con, nó nói lên đây sẽ cạo hết vô minh, cạo hết bản ngã nhưng khi quay về trú xứ thì đâu lại vào đó, vẫn ngu si, vô minh, xảo trá, tham lam, nó đè nặng con. Hôm nay con xin cúi đầu tri ân trên sư phụ đã khai thị cho con, đã mở mắt con ra, đã đánh thức con, con xin tri trên sư phụ, con xin tri ân trên quý Ni sư, quý thầy, quý sư cô và toàn thể đại chúng. Khi phát biểu có gì sơ sót ngưỡng mong tất cả hoan hỉ và tha thứ cho con. Con xin hết, nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư Phụ: Lành thay! Lành thay! Nhìn ra được tâm mình như vậy rất là tốt.
Cô Hiền Thanh: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên quý sư thầy, con kính bạch trên quý Ni sư và quý sư cô cùng tất cả đại chúng, đệ tử con pháp danh Hiền Thanh, con xin phép được trình pháp nhận diện ngũ uẩn sáng nay khi ngồi thiền. Khi ngồi thiền thực hành ba pháp thì sắc uẩn con ngồi sau khi nghe hiệu lệnh, thực hành ba pháp, đặt niệm trước mặt, nội tâm tỉnh giác, mở rộng tầm mắt, con thực hiện ba pháp như vậy, hít vào và thở ra trong vòng 1-2 phút, con thấy một trong năm triền cái sanh khởi nơi con.
Con phát hiện ra hôn trầm đã đến, con tác ý để đánh đuổi hôn trầm nhưng con thấy tác ý nhẹ không ăn thua, trong con tưởng hiện ra hình bóng mà con đã được xem là một người nằm chết và những con giòi lúc nhúc trên thân rỉa từ mũi đến miệng, tuy rằng chưa phân hủy nhưng những con giòi dày đặc trên đó.
Con tác ý "mày đó, mày nằm ngủ đi, giòi bò như thế mà mày còn ngủ", khi con tác ý như vậy thì trong con sáng bừng lên, con thấy trong sáng hẳn lên, sự trong sáng rõ rệt và con rất hoan hỉ. Do duyên có tai nghe âm thanh của sư phụ nói rằng sắc là khổ, trong con một cảm thọ khởi lên thật là khổ, tưởng là tứ đại, tứ đại này là đất, nước, gió, lửa hợp thành, con thấy không có gì là của mình cho nên con quay lại thân, mình tưởng là có thật nhưng lại không thật thì đó là khổ.
Duyên tai con nghe sư phụ giảng thân này bệnh hoạn, ung nhọt, ung thư giai đoạn cuối thì bụng cứ lớn dần lên, trong tưởng thấy hình ảnh thân con cũng vậy, con thấy tứ đại này bắt đầu như vữa ra, bở ra, con nhìn thấy rõ như vậy, cảm thọ khổ lại khởi lên nơi con. Trong ý hành con nói "thật sự đây là khổ, thân này là khổ, tại sao mày có nhận là mình, là ta để rồi giờ phút này thân mày đang vữa ra như đất bùn, nó đang tan dần ra như vậy", thức con rõ biết thọ; tưởng; hành đang vận hành trong lúc sư phụ đang nói sắc là khổ.
Khi sư phụ nói tưởng là khổ thì con quay lại thấy rõ như vậy, giống như một hồn ma bóng quế, cái tưởng nó chập chờn như vậy, cái tưởng như ma trơi, ma quỷ, không có gì là thật. Khi sư phụ nói hành là khổ thì trong con khởi lên tất cả những cái hành này vận hành làm đảo điên trong mình, nó dẫn dắt mình, nó xoay vần mình trong sự khổ đau, sanh tử này.
Khi sư phụ nói thức là khổ thì con nhớ sư phụ nói trong kinh Đức Phật thọ; tưởng; hành đều do các duyên mà các duyên thì không có thật thì lấy đâu là thường còn, con thấy rõ ràng đúng như vậy, sắc; thọ; tưởng; hành; thức đều là trống không, đều là trống rỗng, do các duyên hợp lại mới có, do duyên xúc, nó không có lõi cứng.
Câu nói "còn đâu là thường còn" của sư phụ luôn văng vẳng bên tai con, con tác ý "thật sự là khổ, giống như bọt nước trôi trên mặt biển, nó rỗng không như vậy, nó không có lõi cứng như vậy, nó sẽ tan hoại, hủy diệt thì sắc uẩn này cũng vậy mà thôi. Sáng nay ngũ uẩn con là như vậy, có những điều còn thiếu sót con xin sư phụ, quý thầy, quý Ni sư, sư cô cùng đại chúng chỉ dạy thêm cho con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư thầy 1: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính trên sư phụ, quý thầy, Ni sư, quý sư cô cùng toàn thể đại chúng, con xin được trình pháp về buổi thiền quán sáng nay. Thọ thân con an lạc, không bị hôn trầm, thọ tâm là thọ ưu vì con nghe sư phụ dẫn thiền về khổ, tưởng con nhớ đến thanh tưởng trong bài Thánh trí ngũ uẩn, sự chấp thủ là phiền não và khổ đau, ngũ uẩn sanh khởi là do vô minh và khát ái, sự chấp thủ về ngũ uẩn là chấp thủ về sắc; thọ; tưởng; hành; thức.
Ý hành con là hai câu cuối của bài cảnh trí về ngũ uẩn, ngũ uẩn diệt tận là khi hết vô minh và khát ái, Bát Thánh Đạo là phương pháp đúng đưa đến tẩy sạch hết vô minh, khát ái đối với ngũ uẩn, sự chấp thủ ở đây là sự chấp thủ với sắc, đó là sự chấp thủ thân tứ đại mà không biết đó là sự vô minh sâu dày trong vô lượng kiếp. Sự chấp thủ về sắc dục là sắc, tài, danh, thực, thì, sự chấp thủ về các cảm giác, nghĩ tưởng là thanh, hương, vị, xúc.
Sư Phụ: Trong lúc ngồi thiền thọ; tưởng; hành của chú như thế nào?
Sư thầy 1: Thọ thân thì an lạc, không bị hôn trầm, thọ tâm là thọ ưu khi sư phụ dẫn thiền về khổ. Tưởng của con là tưởng đến những hình ảnh mà sư phụ dẫn, đó là sự vô thường, những tai nạn, những bệnh tật đến với mình đột ngột và mình không thể biết được. Ý hành của con nghĩ đến hai câu trong bài Thánh trí về ngũ uẩn. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Ni sư: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên thầy, con kính thưa chư tôn đức Tăng Ni cùng toàn thể quý huynh đệ. Trong mấy ngày qua ở đây con có cảm xúc như sau, hôm qua con được thầy dạy bài pháp buổi chiều thì trong lòng con chấn động, từng lời dạy của thầy như làm vỡ đi những gì con đã ôm chặt bấy lâu. Trước hết con được nghe lời Đức Phật dạy, lòng con có niềm hoan hỉ thật lớn và con tưởng chừng như Đức Phật ở trước mặt đang dạy từng lời cho con, con tưởng đến thời Đức Phật còn tại thế, con có một cảm xúc rất mạnh.
Kế đó là từng lời thầy dạy, lúc thì nhẹ nhàng như người mẹ, lúc thì thật mạnh như tổ dạy. Từng lời của thầy như thấm trong từng tế bào của con, một cảm xúc con chưa từng có bao giờ. Con đã ngủ một giấc rất dài ngoài đời, khi vào đạo con lại ngủ tiếp, những giấc ngủ mê mê tỉnh tỉnh, con không biết phải nói gì hơn, phải nói là bất khả tư nghì, không thể nghĩ bàn được. Con nguyện sẽ cố gắng vượt qua tất cả để đến đây sống đời xuất gia đúng ý nghĩa như lời Phật dạy, đó là những suy nghĩ, những cảm xúc của con trong mấy ngày qua con kính trình lên thầy, lên chư tôn đức Tăng Ni và quý huynh đệ. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
II. Trân trọng Thánh Pháp
Sư Phụ: Lành thay! Lành thay! Con chúc nguyện Ni sư sớm thành tựu được tri kiến của bậc Thánh, thấy rõ được đạo lộ của phạm hạnh, dẹp hết tất cả những nghi ngờ, thẳng tiến trong Thánh trí tuệ của Như Lai.
Chúng ta phải có những cảm giác như vậy, phải có sự cảm động chấn động, đột phá, những cái mà lâu nay chúng ta chất chứa, mình nghĩ rằng nó đúng rồi nhưng khi gặp được Thánh trí huệ của Đức Phật thì mình mới thấy được ánh sáng của mặt trời, thấy được sức công phá của Thánh trí huệ chân chánh soi chiếu vào tim mình, vào tâm mình.
Chúng ta phải nắm giữ những Thánh trí huệ này và sống chết với nó, phải giữ trí tuệ này giống như tròng con mắt của mình, giống như hơi thở, như sức sống, như mạch máu của mình, như linh hồn của mình. Hãy đem những sự thật, những Thánh trí này vào tim mình, vào não mình, đưa vào trong suy nghĩ, nhận thức của mình để xua đuổi tà kiến, những nhận thức sai lầm, những sự thấy biết lệch lạc khi chưa gặp được Thánh trí huệ thật sự của Đức Phật.
Lần đầu khi con tiếp xúc pháp này cũng sốc toàn tập, ngoài sức tưởng, đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, đi từ sự kinh chấn này đến sự kinh chấn khác. Chúng ta cần phải có những cảm xúc như vậy, con xin thưa với các vị từ xuất gia cho đến tại gia đừng kiềm chế cảm xúc, cứ để nó bung ra vì những cảm xúc này rất quan trọng, càng bung ra nhiều chừng nào thì những cảm xúc của vô minh, tà kiến sẽ bị phá vỡ. Vì vậy đừng kiềm chế cảm xúc, nếu có khóc lên, có la lớn lên cũng được, khi vào dòng pháp này con la chấn động cả núi rừng này, con qua tới Bồ-đề đạo tràng khóc đến chấn động Thánh tích, hét lên giống như mình bị gạt mấy chục năm trời và giờ này mới thấy được sự thật rằng mình bị lừa dối, thậm chí những người chỉ cho mình cũng không biết là họ đang bị lừa dối cho nên chúng ta phải trân quý.
Sáng nay chúng ta đã nghe quý thầy đọc tại sao chánh pháp đi đến chỗ hỗn loạn, đó là do không cung kính Đức Thế Tôn, không cung kính lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, không cung kính chúng Tăng, không cung kính thiền định, không cung kính Thánh giới. Mạnh ai người nấy nói, ai cũng muốn làm tổ sư, không tôn kính tuyệt đối lời dạy của bậc Chánh Đẳng Chánh Giác, mạnh ai người nấy đưa ra pháp tu pháp hành, cứ chế ra và cuối cùng lời dạy chân chánh của bậc chí chơn bị mai một.
Ở đây chúng con tu là tuyệt đối tuân thủ từng câu, từng chữ, từng lời trong tạng kinh Nikāya, tuyệt đối không sai một chữ và không bàn những pháp môn khác ở đây, sự tu học ở đây là tuyệt đối y cứ vào Thánh điển trong kinh tạng Nikāya được tất cả các nhà nghiên cứu trên thế giới công nhận. Tạng kinh này là lịch sử, là sự thật, tất cả những vị bên Mỹ, bên Châu Âu xuất gia là xuất gia những đường lối tu học theo lời dạy gốc của Đức Phật, bên đó không xuất gia thì thôi mà hễ xuất gia là như vậy. Nhưng con đã qua đó rồi, đạo lộ thật sự không đầy đủ cho nên mình rất may mắn, rất phước báo, mình cố gắng đội trên đầu Thánh trí huệ này, lập bàn thờ trong tâm chứ không phải chỉ có bàn thờ ở ngoài, lạy trong tâm mình, kính lễ trong tâm mình từng lời dạy.
Làm sao chúng sanh phàm phu có thể biết được cảm giác hành hạ chính tự thân của họ? Làm sao chúng sanh phàm phu có thể biết chính những suy nghĩ giết chết họ? Chính những tư tưởng ám ảnh đó làm cho chúng sanh đau khổ, làm sao họ biết được? Vì tâm hướng ngoại, vô minh, tham ái nên họ chỉ nghĩ những người bên ngoài, những hoàn cảnh bên ngoài làm cho họ đau khổ, nếu không có bậc Chánh Đẳng Chánh Giác chỉ ra thì một tỷ kiếp trong ba ngàn đại thiên thế giới này nhìn ra được ngũ uẩn, thấy được sự tập khởi và sự đoạn diệt của ngũ uẩn, thấy được sự chấp thủ vào trong ngũ uẩn này là phiền não và khổ đau. Chưa từng có một người thứ hai trong tam thiên đại thiên thế giới này chỉ cho chúng ta sự thật tối thượng như vậy nên chúng ta không được quên, phải nhắc nhở bản thân từng giây từng phút, nhớ đem sự thật đó vào tim mình, cất trong tủy mình.
III. Trình pháp 2
Cô Diệu Trân: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ tôn kính, con kính trên quý chư Tăng hiền đức, chư Ni cùng tất cả đại chúng, con pháp danh Diệu Trân xin trình pháp buổi thiền sáng nay. Sắc thân tứ đại con ngồi, thọ con có sự hỷ lạc từ chiều hôm qua đến khi ngồi thiền sáng nay, một cảm thọ hỷ lạc từ thân đến tâm. Do duyên có tai và tiếng nghe được lời dẫn nhập thiền quán của sư phụ, lúc đầu nhãn thức con hơi nặng nên con tác ý đánh đuổi, nhãn thức rõ biết trước mặt thấy quý chư hiền đang ngồi trang nghiêm, thanh tịnh.
Sau đó nghe lời dẫn nhập sư phụ thì cảm thọ ưu khởi trong con, cái tưởng con khi sư phụ dẫn nhập sắc thân tứ đại của bà Diệu Hiền thì cái tưởng con tưởng về sắc thân của cha mẹ con lúc cuối đời nằm trên gường bệnh với ung nhọt. Cái tưởng con tưởng về ung nhọt có 9 miệng vết thương, nó nứt nẻ ra, một cảm thọ ưu khởi trong con, cái tưởng con hiện lên sau này sắc thân tứ đại con cũng y như vậy.
Dòng nước mắt cứ rơi và ý hành nói "mày nhận thấy chưa, sau này mày nằm trên gường bệnh một ung nhọt chảy ra có 9 miệng vết thương nhầy nhụa, hôi thối. Phải nhàm chán thân ngũ uẩn này". Khi đó sư phụ dẫn nhập tiếp về sắc về thân, về nhà cửa, đất đai, anh em tranh giành tài sản làm tưởng con hiện lên người em cũng vì giành nhà của mẹ để lại mà anh chị em trong nhà mất đoàn kết, ý hành con khởi lên "đó là khổ".
Khi sư phụ nói về khổ thì con lại tưởng về bài Thánh trí, bài giải thoát trí, ý hành liền thầm đọc "đây là khổ, khổ là đây, hỡi này nhân thế có nhìn thấy chăng, thấy rồi hãy cố thoát ra, thoát mau, thoát khỏi, thoát xa chốn này. Thoát thân kém phước bạc phần, thoát cùi ghẻ lở, thoát nghèo xin ăn". Lúc đó con tưởng nếu con không gặp chánh pháp thì khi nhắm mắt ra đi tái sanh lại sẽ là cùi, ghẻ lở rồi nghèo, xin ăn nếu không làm phước cho nên con thấy lúc ngồi thiền sư phụ dẫn nhập một cảm thọ khổ dâng tràn từ đầu xuống chân.
Sau đó con tác ý "giờ này đã gặp được chánh pháp, đã được sư phụ truyền dạy hằng ngày và nhận ra những gì mình chưa thấy, được mặc chiếc áo giải thoát, dù không được bao nhiêu ngày nhưng đó là hạnh phúc với con". Con tác ý hạnh phúc và phải giữ cái hạnh của người xuất gia, nhớ đi, đứng, nằm, ngồi trong niệm xuất gia để không phụ lòng sư phụ. Trong những ngày học theo hạnh xuất gia, ý hành con nhắc phải học theo hạnh của các Ni sư để không phụ lòng sư phụ.
Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật. Kính thưa sư phụ đó là những gì sáng nay con ngồi thiền xin trình lên sư phụ, con cảm ơn sư phụ và quý chư Tăng, chư Ni và quý chư hiền đã lắng nghe lời trình pháp của con. Còn rất nhiều pháp nhưng giờ đây vô minh che nên con không thấy ra hết chứ còn lúc ngồi thiền tưởng và hành sanh khởi rất nhiều.
Sư cô 1: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, thật là một phước duyên lớn cho con trên con đường tìm cầu chánh pháp, thật sự hiện tại sắc thân con ngồi đây, cảm thọ con rất run, rất hồi hộp vì từ trước đến giờ con không thường xuyên ở giữa hội chúng để trình bày và nói lên những gì trong tâm con nên con mong trên thầy, quý thầy, quý Ni sư cùng toàn thể đại chúng yểm trợ, hộ trì cho con. Tâm nguyện con là một vị Ni trẻ luôn khát khao trên con đường tìm cầu chánh pháp, con đã nhiều lần đau khổ, con đã khóc rất nhiều, con mong muốn hướng về con đường chánh pháp, từ lúc xuất gia đến giờ con đã tu tập.
Cứ ngỡ mình tinh tấn, chuyên tâm tu tập nhưng những kiết sử, những nội kết trong con rất nhiều, con được duyên lành đi về Bồ-đề đạo tràng để tu tập 1 năm nhưng thời gian bên đó con chưa thấy tâm linh mình tiến triển cho đến 1 ngày con được quỳ dưới Bồ-đề đạo tràng bộc bạch mọi thứ với Đức Phật, xin ngài cho con nhìn rõ chánh pháp, nhìn đúng con đường mà Phật đã đi, đúng lời Phật dạy và con đã khóc rất nhiều như một đứa trẻ, những bước đi của con cũng còn chệnh choạng, con luôn tha thiết tìm cầu một bậc thầy để dạy cho con về đại tạng kinh, chỉ cho con những bước đi.
Hôm nay phước duyên của con được đầy đủ, con được gặp trên thầy, được gặp một hội chúng như thế này làm con không biết nói gì hơn. Con kính dâng lên thầy, quý Ni sư cùng toàn thể đại chúng những lời bộc bạch cũng như tâm nguyện của con, yểm trợ cho con để việc cầu pháp học, pháp hành của con được thành tựu, con xin thầy chứng minh. Nam mô Phật bổn sư Thích-ca Mâu-ni.
Sư Phụ: Lành thay! Lành thay! Tâm chân thành sẽ tìm được chánh pháp.
Cô Quảng Tuệ: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, kính thưa sư phụ, kính thưa quý thầy, quý sư, quý Ni sư cùng quý chư hiền, đệ tử con là Quảng Tuệ, con xin nhận diện ngũ uẩn trong thời thiền sáng nay. Được thầy Pháp Nghĩa cho thực hiện 3 pháp thì con thấy sắc thân tứ đại con đang ngồi, sắc tưởng thấy con đang ngồi cùng hội chúng nơi đạo tràng, cảm thọ con thấy thật hạnh phúc, thấy thật lợi lạc, lợi ích và bình an cho sắc thân này.
Con thấy sắc con đang ngồi an tịnh, lắng dịu thật bình an và dễ chịu, tưởng con nhớ đến hình bóng tất cả ngũ uẩn bên ngoài đang dao động lăng xăng, đang lo lắng đi tìm chén cơm manh áo để rồi tạo nghiệp, trả nghiệp. Con thấy thương cho những người không nhà không cửa, những chúng sanh còn vô minh, còn phải ở các nơi, con thấy rất thương, thương thật là thương. Con nhìn lại thấy sắc thân ngũ uẩn này đang được an tịnh, lắng dịu và khi con nghe sư phụ tác ý sắc này là khổ thì con cảm nhận sắc này khổ thật, sắc thân này đang dịch chuyển, đi đến già nua để rồi bệnh tật. Khi sư phụ nhắc thân này chứa nhóm ung nhọt, sẽ là ung thư, là một cái bụng phình chướng lên thì con nhớ sắc tưởng ba con cũng mang chứng bệnh này cho nên ba mất từ sớm, con nhớ những hình ảnh này rất rõ.
Khi sư phụ nói thọ này là khổ thì con thấy những cảm thọ tham, sân cứ lăng xăng, dao động, những cảm thọ hơn thua, sân giận, hờn dỗi, không được an tịnh. Thật là khổ! Khi sư phụ nói tưởng là khổ thì con cũng thấy những hình bóng trong vô minh, trong những tham về sắc, tham về thanh, hương, vị, xúc cũng làm cho khổ. Những ý hành của con kêu mình quay về an tịnh, lắng dịu "tâm ơi thân đã xuất gia rồi, tâm đừng rong ruổi ra ngoài đồng hoang, tâm hãy quay về lại an trú và tỉnh thức nha tâm. Tâm ơi tâm đừng mê nữa". Con nhớ được bao nhiêu đó, con xin kính trình lên sư phụ, lên quý thầy, quý sư cô, quý chư hiền, con còn vô minh xin sư phụ, quý thầy, quý sư cùng đại chúng chỉ dạy cho con.
Sư Phụ: Khi mình đang thiền quán mà sanh khởi lên được những cái từ tâm thì cái đó không phải là tâm thức đi lang thang, hãy nhớ kĩ chỗ này. Khi mình thiền quán mà thấy cái khổ thấm thía, những nỗi khổ của tự thân mình, nỗi khổ của hữu tình chúng sanh thì mình tiếp tục để cho cái khổ sanh khởi lên để thấm cái khổ chứ lúc đó không phải là lang thang, chừng nào mình không nghĩ mình đang tu trong định mà nó lang thang, đi phóng tâm vọng tưởng thì đó là tâm lang thang, mình kêu nó an tịnh, lắng dịu.
Khi thiền quán là mình chủ động tác ý suy nghĩ để quán cho nên cái đó không phải là tâm lang thang mà đó là tâm trí tuệ để soi thấu những ngóc ngách, nhiều phương diện của đời sống này để thành tựu trí tuệ trong thiền quán. Chúng ta phải phân biệt được 2 cái này, khi mình không muốn nghĩ mà lại nghĩ thì đó là vọng tưởng, là hành uẩn, còn lúc mình chủ động suy nghĩ theo pháp thì đó là tác ý, là thiền quán. Mình cần phân biệt hai cái này, mình ngồi thiền quen rồi không cho nghĩ gì hết, nghĩ gì cũng dẹp hết là không phải, nếu mình dẹp hết suy nghĩ thì không sanh được trí tuệ, như vậy chánh tư duy không thành tựu.
Nếu nghĩ tương ứng với sự thật thì đó là suy nghĩ của bậc Thánh, gọi là Thánh tư duy, khi mình suy nghĩ về khổ của tự thân mình, khi mình suy nghĩ về khổ của những người xung quanh, khi mình suy nghĩ về khổ của đời sống này, của thế gian này, của thế giới này thì đó là suy nghĩ của bậc Thánh gọi là Thánh tư duy, nếu có những suy nghĩ đó thì tiếp tục sanh khởi, ví dụ khi đang đi trên đường thấy tai nạn giao thông thân thể văng tung tóe, do duyên xúc nên sanh ra thọ do nhãn xúc sanh, mình đi qua rồi nhưng hình bóng đó vẫn còn, cảm thọ đó vẫn còn, những suy nghĩ sẽ tiếp tục sanh khởi.
Mình lấy hình bóng đó làm đề mục quán chiếu, quán càng lâu càng tốt, quán để thâm nhập sự nhàm chán, sự vô thường, sự tan hoại, hủy hoại, tan nát của tấm thân này, an trú càng lâu chừng nào càng tốt chừng đó để sanh khởi lên cái biết tương ứng với vô thường, với khổ, vô ngã, bất tịnh, nhàm chán thì cái này không phải là tâm lang thang, không phải là vọng tưởng mà đó là chánh tư duy, là Thánh tư duy, là như lý tác ý, đó là niệm thân trong Thân Hành Niệm, đó là tuệ lực, là sức mạnh của trí tuệ nên cần phải phát huy nó lên, làm cho nó lớn mạnh trong thân tâm mình, làm cho nó an trú trong thân tâm mình, làm cho nó có mặt hiện hữu trong thân tâm mình, đó là những hình bóng tương ưng với Thánh trí của Đức Phật nên lấy đó làm chủ đề quán chiếu.
Chú Trí Chương: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, kính thưa sư phụ, kính thưa quý thầy, kính thưa quý sư và toàn thể đại chúng, đệ tử con tên là Phạm Đình Chương, pháp danh là Trí Chương xin trình pháp trong buổi thiền quán sáng nay. Khi sư phụ tác ý về cái khổ của ngũ uẩn, sắc uẩn là khổ, thọ uẩn là khổ, tưởng uẩn là khổ, hành uẩn là khổ, thức uẩn là khổ, trong tâm con cũng hiểu được, thấy được sắc; thọ; tưởng; hành là khổ nhưng riêng thức uẩn con hiểu nó là khổ nhưng vẫn chưa thấy rõ ràng, con chỉ lờ mờ nhìn thấy.
Trong con nói có lẽ cái ngã mình còn nhiều nên chưa thấy sự rõ biết là khổ, con tự nhìn vào thân con trong buổi sáng hôm nay thì thọ thân con là khổ, tâm lại lạc, từ hôm qua cho đến sáng nay cảm giác hôn trầm không còn đến với con trong những thời ngồi thiền hay nghe pháp, đó là nhờ công ơn chỉ dạy của quý thầy, sư phụ, con làm đúng theo như vậy thì cảm giác hôn trầm không tới nữa.
Buổi nghe pháp trưa hôm qua con thực hành theo pháp của quý thầy chỉ cho con, mắt mở rộng, quán một đề tài gì đó chứ không được ở không, vì khi tâm không có việc gì làm sẽ buồn ngủ, đúng là như vậy. Trưa hôm qua con làm theo như vậy thì tâm con rất tỉnh táo, lúc đó sư phụ lại nhắc "hãy nhớ cảm giác này nha, hãy giữ cảm giác này nha" thì câu đó đi sâu vào tâm con. Sáng nay thân con có thọ khổ vì vừa vào lễ Phật đã bị muỗi bu vào, con không biết tại sao vì xưa giờ con không đập con muỗi nào nên vẫn tự hào được muỗi thương, nó tha cho con vì con không đập nó nữa, con chỉ khó chịu nên phủi nó đi.
Sáng nay nó bu con rất nhiều, con nhớ lại lời thầy hướng dẫn nên con lấy đó làm đề tài quán chiếu, con quán do duyên có lớp da của thân tứ đại và con muỗi đang đói nên sinh ra cái thức rõ biết về con muỗi, về làn da, sự hội tụ của ba pháp này làm ra cảm thọ khó chịu do thân xúc sanh. Xúc tưởng và xúc tư thì con tác ý nó chỉ là cảm thọ, mình đừng động đến đại chúng nên ráng chịu thì từ từ cũng qua thì nó qua thật, mình chịu cơn ngứa không gãi thì nó cũng qua, cái xúc diệt thì cảm thọ sẽ hết.
Khi con rõ biết được những cảm giác, cảm thọ đó thì tâm con hỷ lạc, cái thức con rõ biết hỷ lạc nên con chưa thấy cái khổ. Lúc đầu thân ngồi yên nhưng khúc sau bắt đầu đau, tê chân, con cũng dùng cái pháp đó quán, do duyên có mông, chân của tứ đại này duyên xúc với tọa cụ ở dưới, ngồi lâu thì sinh ra thọ đau, con không nhớ chính xác nhưng lúc đó lời sư phụ nói như đang sách tấn "phải cố vượt qua", cái dục và ý hành cứ kêu "bỏ một chân xuống rồi đổi chân lại" nhưng nghe lời sư phụ nói nên con ráng chịu. Lát sau nó lại nói tiếp "chắc hôm nay mình ngồi tọa cụ hơi cứng, hay mình bỏ tay bên phải lấy xuống thì chắc là êm" nhưng con nhớ lời sư phụ nên cố chịu tiếp.
Khi sư phụ kêu xả thiền thì hỷ lạc lại càng lên, nghe nói xả thiền nên thoải mái dễ chịu cộng với cái rõ biết của mình, mình đã chiến thắng nên hỷ lạc. Con chưa thấy cái khổ của thức rõ biết là vậy, con nghĩ do mình chiến thắng, con cũng lờ mờ nghĩ rằng do cái ngã của con thấy chiến thắng nên con không thấy cái khổ của thức. Con kính mong sư phụ cùng quý thầy, quý sư cô cùng đại chúng chỉ thêm cho con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư Phụ: Lúc con kêu mọi người xả thiền thì có hạnh phúc không? Hạnh phúc đó liên hệ đến vật chất hay không liên hệ đến vật chất? Bài thiền quán chưa hết nhưng con biết mọi người đã ê ẩm lắm rồi nên chỉ cho quán sắc với thọ uẩn mà thôi. Khi ra trình pháp thì phải xưng "Con là Sa-di Trí Chương", mình đang là xuất gia nhưng lại không nhớ mà cứ nghĩ mình đang tại gia "cái này chỉ xuất gia tạm thôi mà", ý niệm này cần phải diệt tận. Đó là ý niệm không xuất gia, thân xuất gia nhưng tâm không xuất gia, nam thì lấy chữ Trí cộng với tên của mình, nữ thì lấy chữ Hiền cộng với tên của mình, lấy hai chữ Hiền Trí để tu tập, là sự hiền thiện và trí tuệ.
Chú Trí Chương nhận diện như vậy rất tốt, đó là duyên sanh pháp của thân, mình cạo đầu trọc nhìn trơn láng nên mấy con muỗi thích bu lại, mình đập nó chết nhiều nên đây là cơ hội để nó lại đòi nợ, oan gia trái chủ thì trả nghiệp thôi. Phải ráng kiềm chế cảm thọ, trải tâm từ, đừng sân si với nó, có sân si thì tác ý nhiếp phục, quán nghiệp quả. Mình xuất gia như vầy là những oan trái có cơ hội đến đòi cho nên phải tu tâm từ thật nhiều, phải nhắc nhở mình là người tu chứ đừng nghĩ "mai này con đi về…" dù chưa vào khóa tu, thậm chí mới cạo đầu đã phát biểu "sau này con đi về…" thì đó chính là tầm mà mình không nhìn thấy. Phải an trú trong giây phút hiện tại, thân xuất gia thì tâm xuất gia.
Có những vị về đây tu, còn 2-3 ngày nữa mới về mà cứ ra chào nhưng con không nói gì cả, bước ra trình pháp từ giã nhưng còn tận 2 ngày nữa mới về, hôm sau lại từ giã nữa, con không nói gì cả vì sợ rầy lại buồn tủi nữa. Mình không nhìn ra được cái dục, không nhìn ra được mình đang sống với ảo tưởng, đó là tâm lang thang. Chừng nào đến ngày mình về thì mình lên chào quý thầy, đại chúng, đó là những cái vi tế nhỏ nhiệm, nhận diện ngũ uẩn từ từ mình sẽ thấy ra, cái này không phải là cái nghiêm trọng nhưng sẵn dịp thì con chỉ luôn. Hãy an trú trong cảm thọ này suốt ngày nay.
Tâm thương này tỏa rộng
Cùng khắp thế giới này
Tâm thương này tỏa rộng
Khắp trời đất bao la.
Phải xem cảm giác lúc này như thế nào, tập nhiếp phục, chế ngự cảm giác thúc giục ngồi dậy đi cho lẹ, cái tưởng sẽ sanh khởi ra làm gì, phải nhìn thấy được từ những cái nhỏ nhiệm như vậy.
./.