Thiền Quán - Vị Ngọt - Sự Nguy Hại & Xuất Ly Sắc
Nikāya Thiền Quán
Vị Ngọt - Sự Nguy Hại & Xuất Ly Sắc
Thích Minh Thành
MỤC LỤC
TOC \o "1-3" \h \z \u I. Đảnh lễ Tam Bảo PAGEREF _Toc204009685 \h 1
II. Thánh trí về sắc PAGEREF _Toc204009686 \h 2
III. Trình pháp PAGEREF _Toc204009687 \h 7
I. Đảnh lễ Tam Bảo
Thầy Thiện Huệ:
Con chân thành đảnh lễ
Phật Thích Ca Mâu Ni
Đời này con xin nguyện:
“Thấy biết rõ ngũ uẩn,
Thấy biết rõ tự thân,
Thành tựu chánh tri kiến,
Thể nhập vào Thánh quả,
Con nguyện xứng đáng là
Người con Phật chân chánh”.
Con xin đảnh lễ Ngài
Phật Thích Ca Mâu Ni
Bậc đoạn tận tham ái,
Bậc đoạn tận sợ hãi,
Tâm Ngài không dao động,
Tâm không nhiễm thế gian.
Con xin đảnh lễ Ngài
Phật Thích Ca Mâu Ni
Bậc Vô Thượng giải thoát
Ngài là thầy của con
Ngài - vị dẫn đường con
Ngài - vị con quy ngưỡng
Con chân thành quy hướng
Đảnh lễ bậc Vô Thượng
Đảnh lễ bậc Chánh Giác
“Con xin quy phục Ngài,
Con xin làm đệ tử,
Làm con ngoan của Ngài”.
“Con xin quy phục Pháp,
Quy phục Pháp Tám Đúng,
Nguyện thành tựu Tám Đúng”.
“Con xin tôn kính Tăng,
Tôn kính đời Giới Đức,
Nguyện thành tựu Giới Đức”.
"Ai sống một trăm năm,
Không thấy pháp sinh diệt,
Tốt hơn sống một ngày,
Thấy được pháp sinh diệt"
(Kinh Pháp Cú 08 – Phẩm Ngàn, kệ 113)
Chánh niệm ở trước mặt, trở về hơi thở, cảm giác toàn thân, nội tâm tỉnh giác, sáng tỏ, rõ biết thọ; tưởng; hành trong tâm
II. Thánh trí về sắc
Sư Phụ:
"-- Này các Tỳ-kheo, y cứ sắc đẹp mỹ diệu ấy khởi lên lạc thọ và hỷ thọ, như vậy là vị ngọt các sắc pháp.
Và này các Tỳ-kheo, thế nào là sự nguy hiểm các sắc pháp? Này các Tỳ-kheo, ở đây người ta có thể thấy bà chị ấy trong một thời khác, khoảng tám mươi tuổi, chín mươi tuổi hay một trăm tuổi, già yếu, cong như nóc nhà, lưng còm, phải dựa gậy để chống đỡ, vừa đi vừa run rẩy, đau ốm, tuổi trẻ đã tận, râu rụng, tóc bạc, hư rụng, sói đầu, da nhăn, tay chân bị khô đét tái xám." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Tám mươi, chín mươi tuổi được người ta kêu bằng cụ, bằng bà, cả thân hình cong vòng xuống, cụp lưng xuống, còng lưng xuống như cái nóc nhà. Lưng còng về phía trước, phải dựa vào cây gậy chống đỡ, vừa đi vừa run, tay chân lều khều, cầm muỗng đũa rớt xuống, tô chén bể, có khi bị con cháu chửi mắng, đi té ngã, vừa đi vừa run rẩy đau đớn, đau ốm. Tuổi trẻ đã tận cùng rồi, đã hết thời của tuổi trẻ, tóc rụng, râu dài, có khi râu cũng hư rụng, hói đầu, da nhăn, tay chân khô đét, tái xám, trổ đồi mồi, gân guốc, da bọc xương lòi ra, những khớp xương lòi ra, những sợi gân nổi lên, trổ đồi mồi lốm đốm. Có khi tiểu giải một chỗ không hay không biết, nằm trong đống phân nước tiểu, đi phải có vịn, ngồi dậy phải có người nâng đỡ trong đống phân và nước tiểu, con cháu cười chê, mắng chửi vô tích sự, báo đời.
"Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của người đó nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Đó là sự thật bạch Đức Thế Tôn này.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp" (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Đó chính là sự nguy hiểm của thể xác này, của thân thể này, của sắc thân này. Đó là sự nguy hiểm của đời sống này.
"Lại nữa này các Tỳ-kheo, người ta có thể thấy bà chị ấy bị bệnh hoạn đau khổ, trầm bệnh, nằm đắm mình trong phân tiểu của mình, phải có người nâng dậy, phải có người đỡ nằm. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của người đó nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Cô gái ngày xưa đẹp đẽ kia bây giờ là một bà cụ, một bà già, bà lão bệnh hoạn, đau khổ, trầm bệnh, trầm kha, nằm đắm mình ở trong phân tiểu của mình, nằm trên một đống phân cứt, nước đái, nước tiểu của chính mình, phải có người nâng dậy, phải có người đỡ nằm. Có phải sự tươi đẹp, sự trẻ đẹp, sự trẻ trung, sắc đẹp, sự mỹ diệu về sắc đẹp của người kia thở xưa nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra. Sắc đẹp, tuổi trẻ, sức khỏe, sự mỹ diệu ngày xưa kia của họ nay đã biến mất biến và sự nguy hiểm hiện ra.
Kính bạch đấng tôn kính nhất đời, sự thật là vậy, sự thật quả là như vậy bạch Đức Thế Tôn. Sự thật là vậy, đó là sự thật kính thưa đấng tôn kính của thế gian, bậc tôn kính của chư thiên và loài người, bậc tối tôn tối thượng giữa cuộc đời, sự thật là vậy.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, một ngày hay hai ngày hay ba ngày, thi thể ấy trương phồng lên, xanh đen lại, nát thối ra. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu sắc đẹp xưa kia của cô gái đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Người ta thấy thi thể một cô gái tên là Võ Thị Sáu ngày xưa ấy, bà Diệu Hiền được bỏ vào một bao nilon.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, bị các loài quạ ăn, hay bị các loài diều hâu ăn, hay bị các chim kên ăn, hay bị các loài chó ăn, hay bị các loài giả can ăn, hay bị các loài côn trùng ăn. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Người ta nhìn thấy thân thể cô gái kia của chính mình sau này, người ta nhìn thấy thân thể của một chàng thanh niên nọ trở thành ông cụ già, bệnh tật, chết và đưa ra nghĩa trang, lò thiêu, bỏ vào trong nghĩa địa bị các loài quạ ăn, hay bị các loài diều hâu ăn, hay bị các loài chim kên kên ăn, hay bị các loài chó rừng ăn, giả can ăn, hay bị các loài côn trùng, ruồi, nhộng, giòi, những con quạ bay xuống mổ rỉa giật ra tầng miếng thịt, những con diều hâu đáp xuống mổ lấy, ngoạm lấy, giật ra từng miếng thịt, từng cục thịt, từng thớ thịt. Những con chó rừng những con giả can nghe được mùi hôi thối đó nên nó đi đến ngoạm lấy, nó xé lấy, nó xơi lấy cái thân xác đó, ruồi bi kiến đậu, giòi sanh ra.
Từ trong thân xác sanh ra những con giòi, những con giòi này ăn các bộ phận, ăn cái phần mềm trước, từ trong bộ đồ lòng nó ăn ra, nó bò lúc nhúc, nó ăn ở trong hai cái tròng con mắt, tuôn ra, tràn ra những con giòi trong hai khóe mắt, một đống giòi bò lúc nhúc, nheo nhúc đầy hết trơn. Các vị nghĩ như thế nào, tất cả chư thiên, chư thần, thần rừng, thần núi, thần cây, sơn thần, địa thần, tất cả các vị nghĩ như thế nào, tất cả phi nhân, hữu tình chúng sanh nghĩ như thế nào nghĩ như thế nào, có phải sự đẹp đẽ, sự mỹ diệu của sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra. Dạ vâng, bạch bậc tôn kính nhất đời đúng vậy, sự thật là như vậy, bạch Đức Thế Tôn sự thật là như vậy, bạch đấng Thiện Thệ sự thật là như vậy, bạch Đức Như Lai đó là sự nguy hiểm của sắc pháp, đó là sự nguy hiểm có mấy chục kí lô thịt đang ngồi đây. Sự tàn lụi, sự huỷ hoại, sự tan nát, sự biến hoại của xác thịt đang ngồi đây.
"Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng trong nghĩa địa, với các bộ xương còn liên kết với nhau, còn dính thịt và máu, còn được các đường gân cột lại... với các bộ xương còn liên kết với nhau, không còn dính thịt nhưng còn dính máu, còn được các đường gân cột bộ xương, không còn thịt, không có máu, còn được gân cột lại, chỉ còn có xương không dính lại với nhau, rải rác chỗ này chỗ kia, ở đây là xương tay, ở đây là xương chân, ở đây là xương ống, ở đây là xương bắp vế, ở đây là xương mông, ở đây là xương sống, ở đây là xương đầu. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Lần lần thịt cũng khô, máu cũng cạn, gân lần lần cũng hoại, chỉ còn có xương không dính lại với nhau nữa, rời rạc, rải rác chỗ này chỗ kia. Đây là xương tay, xương chân, xương ống, kia là xương bắp vế, xương mông, xương sống, xa xa là cái đầu lâu, cái sọ đầu nằm phơi sướng gió và nắm, hòa lẫn với cát bụi. Các vị nghĩ như thế nào, các vị suy nghĩ như thế nào, có phải sự mỹ diệu và sắc đẹp xưa kia của cô gái, chàng trai ấy nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra. Bạch Đức Thế Tôn, bạch bậc tôn kính nhất sự thật là như vậy, dạ thưa đó là sự thật, Thế Tôn nói sự thật.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, chỉ có toàn xương trắng màu vỏ ốc... chỉ còn một đống xương lâu hơn một năm... chỉ còn các xương thối trở thành bột. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Đó là sự nguy hiểm mà không ai nhìn ra vì sự thật đó bị che đậy, bị giấu kín, nó bị gói lại, bao lại, bọc lại, bị một cái hộp cẩn ốc xà cừ vẽ những màu sắc che lại, đậy lại, giấu đi. Thế Tôn là người phơi bài những gì bị che kín.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, chỉ có toàn xương trắng màu vỏ ốc... chỉ còn một đống xương lâu hơn một năm... chỉ còn các xương thối trở thành bột. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Thi thể cô gái ấy, chàng trai kia bị quăng vào nghĩa địa, chỉ toàn xương trắng màu vỏ ốc, chỉ còn có đống xương, lâu hơn một năm, hai năm, ba năm và các xương đó cũng rã rời, tan nát ra trở thành bột, thành cát bụi. Chúng ta nhìn mâm tro cốt đó, mâm cát bụi đó trước đây là một cô gái rất đẹp nhưng giờ lại thành cát bụi. Các vị nghĩ như thế nào, các thầy, các cô, các Phật tử nghĩ như thế nào, có phải sự mỹ diệu và sắc đẹp xưa đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra. Bạch bậc tôn kính nhất trên đời, dạ đúng là như vậy, sự thật là như vậy, bạch Thế Tôn.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Còn có ai giảng cái sự nguy hiểm của sắc pháp đầy đủ như vậy nữa không? Còn có một người thứ hai nào trên khắp hành tinh này có thể nói được sự nguy hiểm của sắc thân này tới như vậy nữa không? Đầy đủ như vậy, tường tận như vậy không? Còn có ai nói tất cả những góc độ, khía cạnh, những phương diện nguy hiểm của thân xác đầy đủ như vậy nữa hay không? Đó là thánh trí tuệ, tri kiến của bậc thánh, là bậc thấy biết cùng tột, bậc tri giả, bậc kiến giả, bậc A-la-hán Chánh Đẳng Giác, bậc à nói ra để cho chúng sanh tràn nước mắt, nói ra chúng sanh xúc cảm, rung động, chấn động, thân tâm ngỡ ngàng và bàng hoàng, sửng sốt trước sự thật của đời sống, thân xác này, hình hài, trí tuệ này chúng ta phải quán chiếu ngàn lần, vạn lần, mười vạn lần để chúng ta thể nhập, chứng nhập, thâm nhập.
Đó là Thế Tôn giảng xong về sự nguy hiểm của sắc pháp, còn phải đi học với ai nữa? Còn phải đi tìm thầy cô nào nữa? Đó là bậc đại đạo sư của chúng ta.
"Này các Tỳ-kheo và thế nào là sự xuất ly các sắc pháp? Này các Tỳ-kheo, đây là sự điều phục dục tham đối với các sắc pháp, sự đoạn trừ dục tham, như vậy là sự xuất ly các sắc pháp." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Thế nào là sự thoát ra, sự vượt ra, sự bước ra, không còn bị ở trong cái sự nguy hiểm đó nữa, không còn bị dục, tham, ái trong cái đống sắc đó nữa, không còn bị vô minh, bị sầu, bi, khổ, ưu, não trong cái thân xác đầy bất tịnh, hiểm nguy đó nữa. Điều phục, chế ngự, đoạn trừ các sự thúc giục, ham muốn, say đắm, đam mê, khao khát trong đó, đó chính là sự thoát ra khỏi nó, không còn say mê, không còn tham đắm, không còn khao khát những thân xác nữa, không còn dục, không còn tham đối với những thân xác này nữa, đó là sự thoát ra khỏi nó, xuất ly sắc pháp.
Đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc Chánh Biến Tri, Vô Thượng Giác.
Đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc chí chơn Chánh Đẳng Giác.
Đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán Chánh Đẳng Giác.
Đảnh lễ thánh pháp ly tham tối thượng giải thoát.
Đảnh lễ bốn đôi tám chúng hiền thánh Tăng là ruộng phước vô thượng ở trên đời.
Đảnh lễ thánh giới tối thượng thù thắng đưa đến an lạc cho muôn loài.
III. Trình pháp
Cung thỉnh chư tôn thiền đức, chư hiền trí nhân diện ngũ uẩn trong khi thiền quán.
Cô Hiền Nguyệt: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên quý thầy, con kính bạch trên quý Ni sư, quý sư cô cùng tất cả các bậc hiền trí. Giới tử con pháp danh là Hiền Nguyệt, con xin trình pháp, qua bài thiền quán về sự thật sắc thân tứ đại này con có một cảm thọ, con nhớ cách đây hai mươi năm con có đọc cuốn sách là vô thường. Con rất nhớ câu "trần gian chỉ là chỗ dựa nương, cũng như quán trọ ở ven đường, mỗi người là khách dừng chân tạm, rồi sẽ đi về chốn viễn phương"
Ngày đó con mới bước chân vào đạo, con cảm thấy sao nó buồn và con cũng có suy nghĩ không biết rồi tới ngày ấy mình sẽ về đâu, nhưng vì danh, vì lợi cũng như mật ngọt trên lưỡi dao mà con đã quên đi, con đã chìm đắm trong danh lợi để rồi con nhìn lại một cuộc đời của con thật là nhiều sự đau khổ. Một sự thật phũ phàng làm kết cuộc của mình chỉ là một bộ xương, một nắm tro mà con đã quên đi, con đã làm cho mình biết bao nhiêu điều để bây giờ con nhìn lại không biết mai mốt mình được sẽ về đâu khi mình đã quá nhiều tội lỗi. Hôm nay được sư phụ soi sáng cho chúng con, con đã hiểu và con cũng đã biết tìm về một con đường của mình. Một cuộc đời nhiều đau khổ như vậy mà con cứ băn khoăn sao người lại không biết thương người, sao người chỉ biết đem đau khổ đến cho người, sao đối với nhau toàn là những ganh tỵ, hơn thua để cho cái kiếp người của mình thật là khổ.
Như một phước lành thay hôm nay con đã biết được sư phụ dạy, được quý thề dẫn dắt, được Ni sư ân cần chỉ dạy, con đã biết con đường đi của con và con xin nguyện từ đây về sau con sẽ cố gắng, cố gắng thật nhiều trong tu tập cũng như trong mọi hành trì của con để không phụ lòng trên của sư phụ, của quý thầy, quý Ni sư, quý sư cô cùng tất cả các bậc hiền trí, con xin hết ạ. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Cô Hiền Linh: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính lễ trên sư phụ, con kính lễ trên quý thầy, quý sư Ni, quý sư cô cùng các bậc hiền trí, con giới tử Hiền Linh xin trình bài cảm thọ của con trong bài thiền quán sự nguy hoại về sự vô thường. Qua bài thiền quán cảm thọ trong con là một nỗi xót xa và khổ, khi con nghe lời dẫn thiền của sư phụ về sự vô thường, trước đây con chỉ hiểu về vô thường chỉ một cách đơn giản như sáng nắng chiều mưa, hay hoa nở hoa tàn, hay là những cảnh vật thay đổi, đó là sự vô thường, chỉ là một chuyện bình thường nó xảy ra hàng ngày không có gì, chỉ là bình thường thôi.
Nhưng khi con được về đây tu học nghe được những lời giảng của sư phụ con hiểu sâu hơn về sự vô thường và sự nguy hại của nó. Trước đây con nghĩ nó chỉ diễn ra bên ngoài nhưng giờ con mới hiểu nó vận hành trong con từng giây, từng phút, từng giờ, hằng ngày mà con không hề hay, không hề biết, nó vận hành từ làn da, từ mái tóc, từ ánh mắt, từ bước chân. Con không muốn nó già nhưng nó vẫn cứ già, con không muốn nó bệnh nhưng nó vẫn cứ bệnh và cái chết là điều hiển nhiên, không thể thoát khỏi. Lúc đó trong tưởng con có hình bóng khi nó nằm xuống, nó nằm trơ ra như một khúc cây, như một khúc gỗ, nếu mà so sánh nó còn vô giá trị hơn khúc gỗ bởi vì khúc gỗ tốt thì còn có giá trị kinh tế, người ta đi làm vật dụng, đi làm những đồ gia dụng, hay tạc tượng, còn nếu như củi mục thì còn có thể nấu cơm, nấu nước, còn nó vô giá trị, nó thật kinh tởm, nó chỉ có giá trị cho mấy con giòi, chỉ làm hang, làm ổ cho con giòi sinh sôi nẩy nở.
Thật kinh tởm! Thậm khi con nhìn thấy hình ảnh đó con rất là sợ bởi vì bao năm chạy ngược chạy xuôi lo bồi bổ, lo tạo nghiệp cũng vì cái sắc thân này, nhưng cuối cùng chỉ có giá trị cho con giòi sinh xôi nẩy nở thôi chắc không có giá trị gì cả. Qua buổi thiền quán hôm nay, qua những lời sư phụ dạy con rất trân quý những giờ phút con được về núi tu học, bởi vì con hiểu được hằng ngày mỗi bước chân con đi là đưa con về đến huyệt mộ, nó đưa con về với lò thiêu, bởi vì quỹ thời gian của con không còn nhiều nữa. Con nguyện với lòng phải thật là cố gắng, cố gắng thật nhiều, nếu không thì tự bản thân con tự đào thải con chứ không ai đào thải con cả. Con xin tri ân trên đức từ phụ Thích-ca Mâu-ni, con tri ân trên bậc đạo sư, con tri ân trên sư phụ đã phơi bài ra những sự thật mà trước giờ nếu ở dưới núi con không hề học, con không hề biết những sự thật này, con sống trong si mê, con sống trong vô minh. Con thành kính ngàn lời gửi lời tri ân trên sư phụ. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Phật tử 1: Con chân thành đảnh lễ Phật bổn sư Thích-ca Mâu-ni, con chân thành đảnh lễ trên sư phụ tôn kính, con chân thành đánh lễ trên quý thầy, quý Ni sư, quý sư cô và tất cả các bạc hiền trí. Tối nay con được nghe sư phụ dẫn thiền, sư phụ nói rõ về vị ngọt của sắc, sự nguy hại của sắc và sự xuất ly của sắc, thọ trong con thật là rúng động, tưởng của con hiện về sự vô thường và hành suy nghĩ về những bài giảng khổ của sư phụ, thức của con rõ biết con muốn trình pháp lên trên sư phụ. Con thấy được sự thật sự thật của vị ngọt của sắc, mới đây sắc uẩn của con ngày nào, hiện giờ con quỳ là một sắc uẩn mà trước đây hai mươi năm về trước, bây giờ đã ba mươi năm.
Ba mươi năm nay con đi tìm kiếm do những sự thúc giục bên trong, lúc đó nó còn trẻ mạnh, nó còn khỏe mạnh, cái sắc này nó hăng say, nó không có hề biết bên trong là sự thúc giục, bắt cái sắc này phải chạy đi tìm kiếm chỗ này chỗ kia, con phải bôn ba ngược xuôi, gom góp tìm cầu bắt chấp mọi thứ để tìm cho có, không hề biết sắc này nó phải như thế nào. Bây giờ con nhìn lại hiện giờ sắc này đã tàn lụi, bệnh hoạn, đã ốm đau, sự vô thường đang hiện hữu trước mặt con là sự đột quỵ, đột tử, nằm đêm tới sáng là sự tai biến, ra đường là tai nạn, sập hố, sập hầm. Mỗi ngày ra đường con thấy những cái tai nạn phải banh thây, lòi ra những cái thứ trong cái thân này, cái sắc này nguy hại như vậy nhưng mà bên trong của nó nó luôn xúi giục con phải tìm kiếm, nó không có ngừng nghỉ.
Từ khi con học được nhận diện ngũ uẩn con mới thấy bộ mặt thật của nó bên trong là thọ; tưởng; hành, nó thúc giục cái sắc này, nó bắt cái sắc này phải nô lệ cho nó. Khi con học được thánh pháp này của sư phụ con biết mình không có làm nô lệ cho nó nữa, bắt cái sắc này phải hiểu rằng cái sự khổ này một ngày nào đó, cái sự vô thường nó tới rồi những thứ mình tìm cầu, mình tìm kiếm đều để lại hết, chỉ mang theo nghiệp mà thôi. Cái sắc này cũng phải nằm xuống rồi lụi tàn xuống, con luôn tác ý mỗi ngày đừng có thúc giục nữa, đừng có tìm cầu nữa, mỗi lần nó thúc giục, nó thúc đẩy trong này là con nói "ra ngoài kia rồi tai nạn sẽ banh xác mày, mày còn hơn thua, còn tranh giành, mày còn giành giật, còn muốn đấu đá để cho mày có những cái sắc uẩn bên ngoài thì cái sắc này cũng không có làm gì được hết, một khi vô thường tới sắc này sẽ nằm xuống".
Con luôn tác ý vì cái sự vận hành của ngũ uẩn bên trong không bao giờ cho con yên nghỉ. Khi con thấy được sự vận hành của thọ; tưởng; hành; thức này thì con tác ý chắc chắn sự thật là khổ, sự thật đến một lúc nào đó sắc thân này cũng nằm xuống nhưng cái nghiệp quả con mang theo sẽ tiếp tục đời sau. Sắc này sẽ thay đổi, sẽ làm những cái con bò, những con vật rồi nó sẽ tiếp tục đầu thai, tái sanh liên tục. Khi con nghĩ tới đó trong con rất là rùng rợn và sợ hãi, v mỗi ngày con cũng thiền quán nghĩ về những bộ xương, con nghĩ những cái thi thể đang nằm dài để mổ mà cái sắc này nó nói rằng nó bị đau, nó không có chịu ngừng nghỉ, nó còn thương cái sắc này, nó biết rằng chắc chắn là nó sẽ nằm xuống nó chết, nó chắc chắn là nó bệnh nhưng mà nó vẫn thương, bên trong của nó vẫn có một cái cảm thọ yêu thích cái sắc này, nó mong cái sắc này phải được trường tồn, phải được mạnh khỏe.
Khi con mở ra những cái bài mà con thiền quán, con coi những cái bộ tử thi người ta mổ xuống, người ta cưa cái đầu ra, lôi cái não ra con cũng tác ý nói rằng "cái não, cái đầu của mày một ngày cũng phải nằm xuống như vậy đó, mày đau rồi người ta cũng mổ cái đầu mày ra, cái não này nè, cái não mày hơn thua, mày tranh giành, mày danh lợi, mày tạo nghiệp, mày tạo những cái lợi mình hại người nè". Con thấy người ta mổ xuống lôi cái nóc họng, con thấy người ta lôi nguyên một cái bộ lưỡi ra, con tác ý "cái lưỡi của mày nè, sắc của mày là cái lưỡi này nè, lưỡi mà lưu manh, lanh lẹo nè, lưỡi mà tranh giành, hơn thua, đấu đá nè". Khi con nhìn những cái sắc nằm đó, những cái cổ mà bầm đen, nó tím tái, con biết rằng khi người ta mổ dài xuống tự nhiên trong con có một cái thọ thương cái thân này.
Ngày xưa con quán thì con thấy những cái sườn non mà con từng ăn, những cái gan mà con từng ăn là con ăn những cái sắc đó, khi mà con thấy người ta mổ thẳng ra trong con vậy mà nó vẫn có một cái thọ thương vì con đã từng bị những cái cảm thọ này. Không phải là con cống hiến cho khoa học mà con từng bị những cái ác nghiệp nó đầu thai, nó tái sanh lại trong đời sau này khi mà con nằm dài cho người ta mổ. Con thiền quán nghĩ như vậy thì con rất là sợ hãi, con không muốn mang một cái thân nào nữa cả, dù cái thân đó là ai rồi cũng bị mổ xẻ, rồi cũng bị banh thây. Con coi mà con rất là sợ vậy mà hiện đời nó vẫn trơ trơ ra, nó vẫn chưa có cảm thọ, sư phụ ơi con biết chắc chắn cái sắc này cũng phải lụi tàn, cũng phải tan rã nhưng thọ; tưởng; hành trong con vẫn luôn hoạt động, dẫn dắt.
Con nguyện trong lòng mình sẽ cố gắng mỗi ngày từ bỏ, phải nghe những bài thiền quán sâu sắc của sư phụ để cho con nhàm chán, ngán ngẩm cái sắc này để con được thoát ra sắc thân này, đời sau rồi mình cũng mang tiếp tục cái sắc này nữa, đó là tối nay con nghe bài thiền quán của sư phụ. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư thầy 1: Con chân thành đảnh lễ Phật Thích-ca Mâu-ni, con kính bạch trên sư phụ, kính bạch trên chư tôn thiền đức Tăng Ni cùng toàn thể chư vị hiền trí. Kính thưa sư phụ sắc thân tứ đại đang quỳ đây con xin được nhận diện ngũ uẩn, trong lúc con đang ngồi thiền bằng sự chánh niệm tỉnh giác, cảm giác toàn thân và nội tâm tỉnh giác con nghe hết được bài thiền quán của sư phụ, lúc đó cảm thọ trong con sanh khởi lên là một cảm thọ đau khổ. Khi cái tưởng hiện khởi lên giống như một cuốn phim được dựng lại, con nhìn thấy tuổi trẻ của con và nhìn thấy được sự kiêu ngạo trong tuổi trẻ, cho rằng mình có sức khỏe, thời gian còn dài, vì sự vô minh mà không thấy được sự nguy hại của sắc thân tứ đại này.
Có những lúc con ngồi lật ra những hình ảnh của con hồi còn trẻ, khi con xem một hồi con chợt tỉnh ra rằng cái sắc thân tứ đại này nó đang dần đi đến sự hoại diệt mà con vô minh, con lại không thấy, không biết điều đó. Rồi những hình ảnh lúc con bị đau lưng, những hình ảnh lúc con bị bệnh cho đến hiện tại thì sức khỏe này đang dần yếu đi. Có nhân duyên một lần khi con nhận được tin mẹ bị té gãy xương, con phải đi về ngay trong đêm vì sức khỏe của mẹ con đang rất yếu, trong một khoảng thời gian rất là dài con không liên hệ gọi điện về cho mẹ, nếu có hỏi thăm thì chỉ hỏi qua người em gái mới biết tình hình của mẹ.
Khi về tới, hình ảnh đập vào trong mắt con là một người mẹ trẻ trung ngày nào, sức khỏe lo lắng cho gia đình, cho anh chị em, lo toan hết tất cả mọi việc còn đâu nữa. Khi đó là một hình ảnh một người mẹ tàn úa, bệnh tật, không biết rằng mẹ còn sống với chúng con được bao lâu nữa. Con thật là bất hiếu khi bản thân con biết đến chánh pháp nhưng vì sự tu tập của mình còn yếu kém chưa thể dẫn dắt, hướng dẫn mẹ vào chánh pháp được, nhìn thấy cái cảnh sinh, già, bệnh, chết lòng con rất nhói đau. Con hứa với mẹ con sẽ nỗ lực tinh tấn để chứng đạt được pháp của Đức Thế Tôn. Mẹ đợi con, con sẽ hướng dẫn mẹ vào chánh pháp này để cho mẹ bớt cái khổ, pháp của Đức Thế Tôn là thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời.
Khi con nhìn vào sự thật đó thì con thật là bàng hoàng, chỉ mới đây thôi, một cái chớp mắt thôi, nửa đời người của mình đã trôi qua rồi, thật sự chỉ một cái chớp mắt thôi, không còn thời gian nữa, không ai biết mình sống được bao lâu. Chính bản thân con hiện tại huyết áp đôi lúc lên rất cao, những lúc con mệt con lại quán tưởng không còn thời gian nữa, hãy cố gắng tinh tấn tu học, an trú trong chánh pháp, lỡ như vô thường có đến thì mình cũng trọn đạo hiếu, không có lỗi với cha mẹ, không có lỗi với bản thân, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Con nguyện trong kiếp này con sẽ nỗ lực tinh tấn để chứng đạt những gì chưa chứng đạt, Để chứng đắc những gì chưa chứng đắc, để không phụ lòng công ơn nuôi dưỡng của cha mẹ, không phụ lòng công ơn giáo dưỡng của bậc ân sư và con nguyện nỗ lực để chánh pháp này được trường tồn, đây là những cảm thọ của con trong khi con nghe bài thiền quán về vị ngọt của sắc, sự nguy hại của sắc và sự xuất ly của sắc được sư phụ thuyết giảng trong giáo pháp của Đức Thế Tôn, con xin trình lên. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư cô Hiền Duyên: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con chân thành đảnh lễ trên sư phụ, con chân thành đảnh lễ trên chư tôn đức Tăng Ni cùng các bậc hiền trí, con pháp danh là Hiền Duyên, con xin được nhận diện ngũ uẩn trong bài thiền quán về sắc pháp ngày hôm nay mà sư phụ đã cho con nghe. Sắc uẩn trong buổi thiền quán, sắc thân tứ đại đang ngồi là sắc uẩn trong con, thọ; tưởng; hành trong con nó vận hành liên tục theo buổi thiền quán của sư phụ. Đầu bài thiền quán sư phụ có nhắc về hình ảnh già nua, thân còng về phía trước thì tưởng uẩn của con nhớ lại bài kinh già của Đức Phật, ngài Ananda cũng thấy là sắc thân của Đức Phật còn về phía trước. Khi đó con nhớ tới ba câu mà con thấy đặc biệt nhất trong bài kinh già đó chính là "tánh già nằm trong tuổi trẻ, tánh bệnh ở trong sức khỏe, tánh chết ở trong sự sống", con nhớ ba câu đó để con vận hành liên tục trong bài thiền quán của sư phụ.
Tiếp theo bài thiền quán là sư phụ có nói về cái sự sỉ nhục thay khi về già mình phải nằm trên cái đống phân, khi đó con liên tưởng tới chính bản thân con về già cũng vậy. Con thấy thật là một sự sỉ nhục, con thấy khổ, cái sắc pháp này nó vô thường, nó biến đổi, nó hoại diệt. Con đưa hình ảnh của con vào chính cái già đó, con thấy thật là sỉ nhục, thật là khổ, con liên tưởng con bị bệnh, con thấy mọi người đến hỏi thăm con nhưng sao con thấy không có vui nhiều mà con thấy là nó khổ, nó là một cái sự sỉ nhục gì đó trong con. Con xuống bếp con làm, con sợ là con không phụ được mọi người, mọi người kêu con tránh nước, tránh gió nhưng mà con sợ con không phụ thì sẽ bị những cái ánh mắt, những cái lời nói không hay. Con thấy sao khổ, mang cái thân vô thường này nó khổ.
Còn về sự mật ngọt của cái sắc thân này thì nó vô thường, con quán những cái vị ngọt sắc thân này chính là những cái thứ ràng buộc, cái thứ trói buộc, cái nỗi lo, nỗi sợ vì nó không có vĩnh hằng, nó sẽ biến đổi, chắc chắn một ngày nào đó nó sẽ biến đổi. Sau đó thọ uẩn trong con hạnh phúc, hỷ lạc vì nó biết được con đường mà Đức Thế Tôn chỉ dạy cho con để con có thể thực hành theo, để con có thể thoát khỏi được sự chấp thủ vào sắc uẩn, sắc pháp này. Con đường xuất ly, không còn chấp thủ nhiều những cái thứ vô thường nữa, lúc đó con cảm thấy trong con có một sự hỷ lạc rất là lớn. Ý hành trong con lúc đó khởi lên phải quyết tâm tu hành, ở đây tu học cùng sư phụ và đại chúng, chỉ có con đường này mới giúp cho nó thoát khổ, không có còn một con đường nào khác để đi nữa đâu. Thức của con là rõ biết cảm thọ, hình bóng và suy nghĩ trong con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Tâm thương này tỏ rộng
Cùng khắp thế giới này
Tâm thương này tỏa rộng
Khắp trời đất bao la.
./.
Vị Ngọt - Sự Nguy Hại & Xuất Ly Sắc
Thích Minh Thành
MỤC LỤC
TOC \o "1-3" \h \z \u I. Đảnh lễ Tam Bảo PAGEREF _Toc204009685 \h 1
II. Thánh trí về sắc PAGEREF _Toc204009686 \h 2
III. Trình pháp PAGEREF _Toc204009687 \h 7
I. Đảnh lễ Tam Bảo
Thầy Thiện Huệ:
Con chân thành đảnh lễ
Phật Thích Ca Mâu Ni
Đời này con xin nguyện:
“Thấy biết rõ ngũ uẩn,
Thấy biết rõ tự thân,
Thành tựu chánh tri kiến,
Thể nhập vào Thánh quả,
Con nguyện xứng đáng là
Người con Phật chân chánh”.
Con xin đảnh lễ Ngài
Phật Thích Ca Mâu Ni
Bậc đoạn tận tham ái,
Bậc đoạn tận sợ hãi,
Tâm Ngài không dao động,
Tâm không nhiễm thế gian.
Con xin đảnh lễ Ngài
Phật Thích Ca Mâu Ni
Bậc Vô Thượng giải thoát
Ngài là thầy của con
Ngài - vị dẫn đường con
Ngài - vị con quy ngưỡng
Con chân thành quy hướng
Đảnh lễ bậc Vô Thượng
Đảnh lễ bậc Chánh Giác
“Con xin quy phục Ngài,
Con xin làm đệ tử,
Làm con ngoan của Ngài”.
“Con xin quy phục Pháp,
Quy phục Pháp Tám Đúng,
Nguyện thành tựu Tám Đúng”.
“Con xin tôn kính Tăng,
Tôn kính đời Giới Đức,
Nguyện thành tựu Giới Đức”.
"Ai sống một trăm năm,
Không thấy pháp sinh diệt,
Tốt hơn sống một ngày,
Thấy được pháp sinh diệt"
(Kinh Pháp Cú 08 – Phẩm Ngàn, kệ 113)
Chánh niệm ở trước mặt, trở về hơi thở, cảm giác toàn thân, nội tâm tỉnh giác, sáng tỏ, rõ biết thọ; tưởng; hành trong tâm
II. Thánh trí về sắc
Sư Phụ:
"-- Này các Tỳ-kheo, y cứ sắc đẹp mỹ diệu ấy khởi lên lạc thọ và hỷ thọ, như vậy là vị ngọt các sắc pháp.
Và này các Tỳ-kheo, thế nào là sự nguy hiểm các sắc pháp? Này các Tỳ-kheo, ở đây người ta có thể thấy bà chị ấy trong một thời khác, khoảng tám mươi tuổi, chín mươi tuổi hay một trăm tuổi, già yếu, cong như nóc nhà, lưng còm, phải dựa gậy để chống đỡ, vừa đi vừa run rẩy, đau ốm, tuổi trẻ đã tận, râu rụng, tóc bạc, hư rụng, sói đầu, da nhăn, tay chân bị khô đét tái xám." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Tám mươi, chín mươi tuổi được người ta kêu bằng cụ, bằng bà, cả thân hình cong vòng xuống, cụp lưng xuống, còng lưng xuống như cái nóc nhà. Lưng còng về phía trước, phải dựa vào cây gậy chống đỡ, vừa đi vừa run, tay chân lều khều, cầm muỗng đũa rớt xuống, tô chén bể, có khi bị con cháu chửi mắng, đi té ngã, vừa đi vừa run rẩy đau đớn, đau ốm. Tuổi trẻ đã tận cùng rồi, đã hết thời của tuổi trẻ, tóc rụng, râu dài, có khi râu cũng hư rụng, hói đầu, da nhăn, tay chân khô đét, tái xám, trổ đồi mồi, gân guốc, da bọc xương lòi ra, những khớp xương lòi ra, những sợi gân nổi lên, trổ đồi mồi lốm đốm. Có khi tiểu giải một chỗ không hay không biết, nằm trong đống phân nước tiểu, đi phải có vịn, ngồi dậy phải có người nâng đỡ trong đống phân và nước tiểu, con cháu cười chê, mắng chửi vô tích sự, báo đời.
"Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của người đó nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Đó là sự thật bạch Đức Thế Tôn này.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp" (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Đó chính là sự nguy hiểm của thể xác này, của thân thể này, của sắc thân này. Đó là sự nguy hiểm của đời sống này.
"Lại nữa này các Tỳ-kheo, người ta có thể thấy bà chị ấy bị bệnh hoạn đau khổ, trầm bệnh, nằm đắm mình trong phân tiểu của mình, phải có người nâng dậy, phải có người đỡ nằm. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của người đó nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Cô gái ngày xưa đẹp đẽ kia bây giờ là một bà cụ, một bà già, bà lão bệnh hoạn, đau khổ, trầm bệnh, trầm kha, nằm đắm mình ở trong phân tiểu của mình, nằm trên một đống phân cứt, nước đái, nước tiểu của chính mình, phải có người nâng dậy, phải có người đỡ nằm. Có phải sự tươi đẹp, sự trẻ đẹp, sự trẻ trung, sắc đẹp, sự mỹ diệu về sắc đẹp của người kia thở xưa nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra. Sắc đẹp, tuổi trẻ, sức khỏe, sự mỹ diệu ngày xưa kia của họ nay đã biến mất biến và sự nguy hiểm hiện ra.
Kính bạch đấng tôn kính nhất đời, sự thật là vậy, sự thật quả là như vậy bạch Đức Thế Tôn. Sự thật là vậy, đó là sự thật kính thưa đấng tôn kính của thế gian, bậc tôn kính của chư thiên và loài người, bậc tối tôn tối thượng giữa cuộc đời, sự thật là vậy.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, một ngày hay hai ngày hay ba ngày, thi thể ấy trương phồng lên, xanh đen lại, nát thối ra. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu sắc đẹp xưa kia của cô gái đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Người ta thấy thi thể một cô gái tên là Võ Thị Sáu ngày xưa ấy, bà Diệu Hiền được bỏ vào một bao nilon.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, bị các loài quạ ăn, hay bị các loài diều hâu ăn, hay bị các chim kên ăn, hay bị các loài chó ăn, hay bị các loài giả can ăn, hay bị các loài côn trùng ăn. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Người ta nhìn thấy thân thể cô gái kia của chính mình sau này, người ta nhìn thấy thân thể của một chàng thanh niên nọ trở thành ông cụ già, bệnh tật, chết và đưa ra nghĩa trang, lò thiêu, bỏ vào trong nghĩa địa bị các loài quạ ăn, hay bị các loài diều hâu ăn, hay bị các loài chim kên kên ăn, hay bị các loài chó rừng ăn, giả can ăn, hay bị các loài côn trùng, ruồi, nhộng, giòi, những con quạ bay xuống mổ rỉa giật ra tầng miếng thịt, những con diều hâu đáp xuống mổ lấy, ngoạm lấy, giật ra từng miếng thịt, từng cục thịt, từng thớ thịt. Những con chó rừng những con giả can nghe được mùi hôi thối đó nên nó đi đến ngoạm lấy, nó xé lấy, nó xơi lấy cái thân xác đó, ruồi bi kiến đậu, giòi sanh ra.
Từ trong thân xác sanh ra những con giòi, những con giòi này ăn các bộ phận, ăn cái phần mềm trước, từ trong bộ đồ lòng nó ăn ra, nó bò lúc nhúc, nó ăn ở trong hai cái tròng con mắt, tuôn ra, tràn ra những con giòi trong hai khóe mắt, một đống giòi bò lúc nhúc, nheo nhúc đầy hết trơn. Các vị nghĩ như thế nào, tất cả chư thiên, chư thần, thần rừng, thần núi, thần cây, sơn thần, địa thần, tất cả các vị nghĩ như thế nào, tất cả phi nhân, hữu tình chúng sanh nghĩ như thế nào nghĩ như thế nào, có phải sự đẹp đẽ, sự mỹ diệu của sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra. Dạ vâng, bạch bậc tôn kính nhất đời đúng vậy, sự thật là như vậy, bạch Đức Thế Tôn sự thật là như vậy, bạch đấng Thiện Thệ sự thật là như vậy, bạch Đức Như Lai đó là sự nguy hiểm của sắc pháp, đó là sự nguy hiểm có mấy chục kí lô thịt đang ngồi đây. Sự tàn lụi, sự huỷ hoại, sự tan nát, sự biến hoại của xác thịt đang ngồi đây.
"Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng trong nghĩa địa, với các bộ xương còn liên kết với nhau, còn dính thịt và máu, còn được các đường gân cột lại... với các bộ xương còn liên kết với nhau, không còn dính thịt nhưng còn dính máu, còn được các đường gân cột bộ xương, không còn thịt, không có máu, còn được gân cột lại, chỉ còn có xương không dính lại với nhau, rải rác chỗ này chỗ kia, ở đây là xương tay, ở đây là xương chân, ở đây là xương ống, ở đây là xương bắp vế, ở đây là xương mông, ở đây là xương sống, ở đây là xương đầu. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm đã hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Lần lần thịt cũng khô, máu cũng cạn, gân lần lần cũng hoại, chỉ còn có xương không dính lại với nhau nữa, rời rạc, rải rác chỗ này chỗ kia. Đây là xương tay, xương chân, xương ống, kia là xương bắp vế, xương mông, xương sống, xa xa là cái đầu lâu, cái sọ đầu nằm phơi sướng gió và nắm, hòa lẫn với cát bụi. Các vị nghĩ như thế nào, các vị suy nghĩ như thế nào, có phải sự mỹ diệu và sắc đẹp xưa kia của cô gái, chàng trai ấy nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra. Bạch Đức Thế Tôn, bạch bậc tôn kính nhất sự thật là như vậy, dạ thưa đó là sự thật, Thế Tôn nói sự thật.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, chỉ có toàn xương trắng màu vỏ ốc... chỉ còn một đống xương lâu hơn một năm... chỉ còn các xương thối trở thành bột. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Đó là sự nguy hiểm mà không ai nhìn ra vì sự thật đó bị che đậy, bị giấu kín, nó bị gói lại, bao lại, bọc lại, bị một cái hộp cẩn ốc xà cừ vẽ những màu sắc che lại, đậy lại, giấu đi. Thế Tôn là người phơi bài những gì bị che kín.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỳ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, chỉ có toàn xương trắng màu vỏ ốc... chỉ còn một đống xương lâu hơn một năm... chỉ còn các xương thối trở thành bột. Này các Tỳ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm hiện ra?
-- Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Thi thể cô gái ấy, chàng trai kia bị quăng vào nghĩa địa, chỉ toàn xương trắng màu vỏ ốc, chỉ còn có đống xương, lâu hơn một năm, hai năm, ba năm và các xương đó cũng rã rời, tan nát ra trở thành bột, thành cát bụi. Chúng ta nhìn mâm tro cốt đó, mâm cát bụi đó trước đây là một cô gái rất đẹp nhưng giờ lại thành cát bụi. Các vị nghĩ như thế nào, các thầy, các cô, các Phật tử nghĩ như thế nào, có phải sự mỹ diệu và sắc đẹp xưa đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra. Bạch bậc tôn kính nhất trên đời, dạ đúng là như vậy, sự thật là như vậy, bạch Thế Tôn.
"-- Này các Tỳ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Còn có ai giảng cái sự nguy hiểm của sắc pháp đầy đủ như vậy nữa không? Còn có một người thứ hai nào trên khắp hành tinh này có thể nói được sự nguy hiểm của sắc thân này tới như vậy nữa không? Đầy đủ như vậy, tường tận như vậy không? Còn có ai nói tất cả những góc độ, khía cạnh, những phương diện nguy hiểm của thân xác đầy đủ như vậy nữa hay không? Đó là thánh trí tuệ, tri kiến của bậc thánh, là bậc thấy biết cùng tột, bậc tri giả, bậc kiến giả, bậc A-la-hán Chánh Đẳng Giác, bậc à nói ra để cho chúng sanh tràn nước mắt, nói ra chúng sanh xúc cảm, rung động, chấn động, thân tâm ngỡ ngàng và bàng hoàng, sửng sốt trước sự thật của đời sống, thân xác này, hình hài, trí tuệ này chúng ta phải quán chiếu ngàn lần, vạn lần, mười vạn lần để chúng ta thể nhập, chứng nhập, thâm nhập.
Đó là Thế Tôn giảng xong về sự nguy hiểm của sắc pháp, còn phải đi học với ai nữa? Còn phải đi tìm thầy cô nào nữa? Đó là bậc đại đạo sư của chúng ta.
"Này các Tỳ-kheo và thế nào là sự xuất ly các sắc pháp? Này các Tỳ-kheo, đây là sự điều phục dục tham đối với các sắc pháp, sự đoạn trừ dục tham, như vậy là sự xuất ly các sắc pháp." (Trung Bộ Kinh, 13. Ðại kinh Khổ uẩn)
Thế nào là sự thoát ra, sự vượt ra, sự bước ra, không còn bị ở trong cái sự nguy hiểm đó nữa, không còn bị dục, tham, ái trong cái đống sắc đó nữa, không còn bị vô minh, bị sầu, bi, khổ, ưu, não trong cái thân xác đầy bất tịnh, hiểm nguy đó nữa. Điều phục, chế ngự, đoạn trừ các sự thúc giục, ham muốn, say đắm, đam mê, khao khát trong đó, đó chính là sự thoát ra khỏi nó, không còn say mê, không còn tham đắm, không còn khao khát những thân xác nữa, không còn dục, không còn tham đối với những thân xác này nữa, đó là sự thoát ra khỏi nó, xuất ly sắc pháp.
Đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc Chánh Biến Tri, Vô Thượng Giác.
Đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc chí chơn Chánh Đẳng Giác.
Đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán Chánh Đẳng Giác.
Đảnh lễ thánh pháp ly tham tối thượng giải thoát.
Đảnh lễ bốn đôi tám chúng hiền thánh Tăng là ruộng phước vô thượng ở trên đời.
Đảnh lễ thánh giới tối thượng thù thắng đưa đến an lạc cho muôn loài.
III. Trình pháp
Cung thỉnh chư tôn thiền đức, chư hiền trí nhân diện ngũ uẩn trong khi thiền quán.
Cô Hiền Nguyệt: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính bạch trên sư phụ, con kính bạch trên quý thầy, con kính bạch trên quý Ni sư, quý sư cô cùng tất cả các bậc hiền trí. Giới tử con pháp danh là Hiền Nguyệt, con xin trình pháp, qua bài thiền quán về sự thật sắc thân tứ đại này con có một cảm thọ, con nhớ cách đây hai mươi năm con có đọc cuốn sách là vô thường. Con rất nhớ câu "trần gian chỉ là chỗ dựa nương, cũng như quán trọ ở ven đường, mỗi người là khách dừng chân tạm, rồi sẽ đi về chốn viễn phương"
Ngày đó con mới bước chân vào đạo, con cảm thấy sao nó buồn và con cũng có suy nghĩ không biết rồi tới ngày ấy mình sẽ về đâu, nhưng vì danh, vì lợi cũng như mật ngọt trên lưỡi dao mà con đã quên đi, con đã chìm đắm trong danh lợi để rồi con nhìn lại một cuộc đời của con thật là nhiều sự đau khổ. Một sự thật phũ phàng làm kết cuộc của mình chỉ là một bộ xương, một nắm tro mà con đã quên đi, con đã làm cho mình biết bao nhiêu điều để bây giờ con nhìn lại không biết mai mốt mình được sẽ về đâu khi mình đã quá nhiều tội lỗi. Hôm nay được sư phụ soi sáng cho chúng con, con đã hiểu và con cũng đã biết tìm về một con đường của mình. Một cuộc đời nhiều đau khổ như vậy mà con cứ băn khoăn sao người lại không biết thương người, sao người chỉ biết đem đau khổ đến cho người, sao đối với nhau toàn là những ganh tỵ, hơn thua để cho cái kiếp người của mình thật là khổ.
Như một phước lành thay hôm nay con đã biết được sư phụ dạy, được quý thề dẫn dắt, được Ni sư ân cần chỉ dạy, con đã biết con đường đi của con và con xin nguyện từ đây về sau con sẽ cố gắng, cố gắng thật nhiều trong tu tập cũng như trong mọi hành trì của con để không phụ lòng trên của sư phụ, của quý thầy, quý Ni sư, quý sư cô cùng tất cả các bậc hiền trí, con xin hết ạ. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Cô Hiền Linh: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con kính lễ trên sư phụ, con kính lễ trên quý thầy, quý sư Ni, quý sư cô cùng các bậc hiền trí, con giới tử Hiền Linh xin trình bài cảm thọ của con trong bài thiền quán sự nguy hoại về sự vô thường. Qua bài thiền quán cảm thọ trong con là một nỗi xót xa và khổ, khi con nghe lời dẫn thiền của sư phụ về sự vô thường, trước đây con chỉ hiểu về vô thường chỉ một cách đơn giản như sáng nắng chiều mưa, hay hoa nở hoa tàn, hay là những cảnh vật thay đổi, đó là sự vô thường, chỉ là một chuyện bình thường nó xảy ra hàng ngày không có gì, chỉ là bình thường thôi.
Nhưng khi con được về đây tu học nghe được những lời giảng của sư phụ con hiểu sâu hơn về sự vô thường và sự nguy hại của nó. Trước đây con nghĩ nó chỉ diễn ra bên ngoài nhưng giờ con mới hiểu nó vận hành trong con từng giây, từng phút, từng giờ, hằng ngày mà con không hề hay, không hề biết, nó vận hành từ làn da, từ mái tóc, từ ánh mắt, từ bước chân. Con không muốn nó già nhưng nó vẫn cứ già, con không muốn nó bệnh nhưng nó vẫn cứ bệnh và cái chết là điều hiển nhiên, không thể thoát khỏi. Lúc đó trong tưởng con có hình bóng khi nó nằm xuống, nó nằm trơ ra như một khúc cây, như một khúc gỗ, nếu mà so sánh nó còn vô giá trị hơn khúc gỗ bởi vì khúc gỗ tốt thì còn có giá trị kinh tế, người ta đi làm vật dụng, đi làm những đồ gia dụng, hay tạc tượng, còn nếu như củi mục thì còn có thể nấu cơm, nấu nước, còn nó vô giá trị, nó thật kinh tởm, nó chỉ có giá trị cho mấy con giòi, chỉ làm hang, làm ổ cho con giòi sinh sôi nẩy nở.
Thật kinh tởm! Thậm khi con nhìn thấy hình ảnh đó con rất là sợ bởi vì bao năm chạy ngược chạy xuôi lo bồi bổ, lo tạo nghiệp cũng vì cái sắc thân này, nhưng cuối cùng chỉ có giá trị cho con giòi sinh xôi nẩy nở thôi chắc không có giá trị gì cả. Qua buổi thiền quán hôm nay, qua những lời sư phụ dạy con rất trân quý những giờ phút con được về núi tu học, bởi vì con hiểu được hằng ngày mỗi bước chân con đi là đưa con về đến huyệt mộ, nó đưa con về với lò thiêu, bởi vì quỹ thời gian của con không còn nhiều nữa. Con nguyện với lòng phải thật là cố gắng, cố gắng thật nhiều, nếu không thì tự bản thân con tự đào thải con chứ không ai đào thải con cả. Con xin tri ân trên đức từ phụ Thích-ca Mâu-ni, con tri ân trên bậc đạo sư, con tri ân trên sư phụ đã phơi bài ra những sự thật mà trước giờ nếu ở dưới núi con không hề học, con không hề biết những sự thật này, con sống trong si mê, con sống trong vô minh. Con thành kính ngàn lời gửi lời tri ân trên sư phụ. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Phật tử 1: Con chân thành đảnh lễ Phật bổn sư Thích-ca Mâu-ni, con chân thành đảnh lễ trên sư phụ tôn kính, con chân thành đánh lễ trên quý thầy, quý Ni sư, quý sư cô và tất cả các bạc hiền trí. Tối nay con được nghe sư phụ dẫn thiền, sư phụ nói rõ về vị ngọt của sắc, sự nguy hại của sắc và sự xuất ly của sắc, thọ trong con thật là rúng động, tưởng của con hiện về sự vô thường và hành suy nghĩ về những bài giảng khổ của sư phụ, thức của con rõ biết con muốn trình pháp lên trên sư phụ. Con thấy được sự thật sự thật của vị ngọt của sắc, mới đây sắc uẩn của con ngày nào, hiện giờ con quỳ là một sắc uẩn mà trước đây hai mươi năm về trước, bây giờ đã ba mươi năm.
Ba mươi năm nay con đi tìm kiếm do những sự thúc giục bên trong, lúc đó nó còn trẻ mạnh, nó còn khỏe mạnh, cái sắc này nó hăng say, nó không có hề biết bên trong là sự thúc giục, bắt cái sắc này phải chạy đi tìm kiếm chỗ này chỗ kia, con phải bôn ba ngược xuôi, gom góp tìm cầu bắt chấp mọi thứ để tìm cho có, không hề biết sắc này nó phải như thế nào. Bây giờ con nhìn lại hiện giờ sắc này đã tàn lụi, bệnh hoạn, đã ốm đau, sự vô thường đang hiện hữu trước mặt con là sự đột quỵ, đột tử, nằm đêm tới sáng là sự tai biến, ra đường là tai nạn, sập hố, sập hầm. Mỗi ngày ra đường con thấy những cái tai nạn phải banh thây, lòi ra những cái thứ trong cái thân này, cái sắc này nguy hại như vậy nhưng mà bên trong của nó nó luôn xúi giục con phải tìm kiếm, nó không có ngừng nghỉ.
Từ khi con học được nhận diện ngũ uẩn con mới thấy bộ mặt thật của nó bên trong là thọ; tưởng; hành, nó thúc giục cái sắc này, nó bắt cái sắc này phải nô lệ cho nó. Khi con học được thánh pháp này của sư phụ con biết mình không có làm nô lệ cho nó nữa, bắt cái sắc này phải hiểu rằng cái sự khổ này một ngày nào đó, cái sự vô thường nó tới rồi những thứ mình tìm cầu, mình tìm kiếm đều để lại hết, chỉ mang theo nghiệp mà thôi. Cái sắc này cũng phải nằm xuống rồi lụi tàn xuống, con luôn tác ý mỗi ngày đừng có thúc giục nữa, đừng có tìm cầu nữa, mỗi lần nó thúc giục, nó thúc đẩy trong này là con nói "ra ngoài kia rồi tai nạn sẽ banh xác mày, mày còn hơn thua, còn tranh giành, mày còn giành giật, còn muốn đấu đá để cho mày có những cái sắc uẩn bên ngoài thì cái sắc này cũng không có làm gì được hết, một khi vô thường tới sắc này sẽ nằm xuống".
Con luôn tác ý vì cái sự vận hành của ngũ uẩn bên trong không bao giờ cho con yên nghỉ. Khi con thấy được sự vận hành của thọ; tưởng; hành; thức này thì con tác ý chắc chắn sự thật là khổ, sự thật đến một lúc nào đó sắc thân này cũng nằm xuống nhưng cái nghiệp quả con mang theo sẽ tiếp tục đời sau. Sắc này sẽ thay đổi, sẽ làm những cái con bò, những con vật rồi nó sẽ tiếp tục đầu thai, tái sanh liên tục. Khi con nghĩ tới đó trong con rất là rùng rợn và sợ hãi, v mỗi ngày con cũng thiền quán nghĩ về những bộ xương, con nghĩ những cái thi thể đang nằm dài để mổ mà cái sắc này nó nói rằng nó bị đau, nó không có chịu ngừng nghỉ, nó còn thương cái sắc này, nó biết rằng chắc chắn là nó sẽ nằm xuống nó chết, nó chắc chắn là nó bệnh nhưng mà nó vẫn thương, bên trong của nó vẫn có một cái cảm thọ yêu thích cái sắc này, nó mong cái sắc này phải được trường tồn, phải được mạnh khỏe.
Khi con mở ra những cái bài mà con thiền quán, con coi những cái bộ tử thi người ta mổ xuống, người ta cưa cái đầu ra, lôi cái não ra con cũng tác ý nói rằng "cái não, cái đầu của mày một ngày cũng phải nằm xuống như vậy đó, mày đau rồi người ta cũng mổ cái đầu mày ra, cái não này nè, cái não mày hơn thua, mày tranh giành, mày danh lợi, mày tạo nghiệp, mày tạo những cái lợi mình hại người nè". Con thấy người ta mổ xuống lôi cái nóc họng, con thấy người ta lôi nguyên một cái bộ lưỡi ra, con tác ý "cái lưỡi của mày nè, sắc của mày là cái lưỡi này nè, lưỡi mà lưu manh, lanh lẹo nè, lưỡi mà tranh giành, hơn thua, đấu đá nè". Khi con nhìn những cái sắc nằm đó, những cái cổ mà bầm đen, nó tím tái, con biết rằng khi người ta mổ dài xuống tự nhiên trong con có một cái thọ thương cái thân này.
Ngày xưa con quán thì con thấy những cái sườn non mà con từng ăn, những cái gan mà con từng ăn là con ăn những cái sắc đó, khi mà con thấy người ta mổ thẳng ra trong con vậy mà nó vẫn có một cái thọ thương vì con đã từng bị những cái cảm thọ này. Không phải là con cống hiến cho khoa học mà con từng bị những cái ác nghiệp nó đầu thai, nó tái sanh lại trong đời sau này khi mà con nằm dài cho người ta mổ. Con thiền quán nghĩ như vậy thì con rất là sợ hãi, con không muốn mang một cái thân nào nữa cả, dù cái thân đó là ai rồi cũng bị mổ xẻ, rồi cũng bị banh thây. Con coi mà con rất là sợ vậy mà hiện đời nó vẫn trơ trơ ra, nó vẫn chưa có cảm thọ, sư phụ ơi con biết chắc chắn cái sắc này cũng phải lụi tàn, cũng phải tan rã nhưng thọ; tưởng; hành trong con vẫn luôn hoạt động, dẫn dắt.
Con nguyện trong lòng mình sẽ cố gắng mỗi ngày từ bỏ, phải nghe những bài thiền quán sâu sắc của sư phụ để cho con nhàm chán, ngán ngẩm cái sắc này để con được thoát ra sắc thân này, đời sau rồi mình cũng mang tiếp tục cái sắc này nữa, đó là tối nay con nghe bài thiền quán của sư phụ. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư thầy 1: Con chân thành đảnh lễ Phật Thích-ca Mâu-ni, con kính bạch trên sư phụ, kính bạch trên chư tôn thiền đức Tăng Ni cùng toàn thể chư vị hiền trí. Kính thưa sư phụ sắc thân tứ đại đang quỳ đây con xin được nhận diện ngũ uẩn, trong lúc con đang ngồi thiền bằng sự chánh niệm tỉnh giác, cảm giác toàn thân và nội tâm tỉnh giác con nghe hết được bài thiền quán của sư phụ, lúc đó cảm thọ trong con sanh khởi lên là một cảm thọ đau khổ. Khi cái tưởng hiện khởi lên giống như một cuốn phim được dựng lại, con nhìn thấy tuổi trẻ của con và nhìn thấy được sự kiêu ngạo trong tuổi trẻ, cho rằng mình có sức khỏe, thời gian còn dài, vì sự vô minh mà không thấy được sự nguy hại của sắc thân tứ đại này.
Có những lúc con ngồi lật ra những hình ảnh của con hồi còn trẻ, khi con xem một hồi con chợt tỉnh ra rằng cái sắc thân tứ đại này nó đang dần đi đến sự hoại diệt mà con vô minh, con lại không thấy, không biết điều đó. Rồi những hình ảnh lúc con bị đau lưng, những hình ảnh lúc con bị bệnh cho đến hiện tại thì sức khỏe này đang dần yếu đi. Có nhân duyên một lần khi con nhận được tin mẹ bị té gãy xương, con phải đi về ngay trong đêm vì sức khỏe của mẹ con đang rất yếu, trong một khoảng thời gian rất là dài con không liên hệ gọi điện về cho mẹ, nếu có hỏi thăm thì chỉ hỏi qua người em gái mới biết tình hình của mẹ.
Khi về tới, hình ảnh đập vào trong mắt con là một người mẹ trẻ trung ngày nào, sức khỏe lo lắng cho gia đình, cho anh chị em, lo toan hết tất cả mọi việc còn đâu nữa. Khi đó là một hình ảnh một người mẹ tàn úa, bệnh tật, không biết rằng mẹ còn sống với chúng con được bao lâu nữa. Con thật là bất hiếu khi bản thân con biết đến chánh pháp nhưng vì sự tu tập của mình còn yếu kém chưa thể dẫn dắt, hướng dẫn mẹ vào chánh pháp được, nhìn thấy cái cảnh sinh, già, bệnh, chết lòng con rất nhói đau. Con hứa với mẹ con sẽ nỗ lực tinh tấn để chứng đạt được pháp của Đức Thế Tôn. Mẹ đợi con, con sẽ hướng dẫn mẹ vào chánh pháp này để cho mẹ bớt cái khổ, pháp của Đức Thế Tôn là thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời.
Khi con nhìn vào sự thật đó thì con thật là bàng hoàng, chỉ mới đây thôi, một cái chớp mắt thôi, nửa đời người của mình đã trôi qua rồi, thật sự chỉ một cái chớp mắt thôi, không còn thời gian nữa, không ai biết mình sống được bao lâu. Chính bản thân con hiện tại huyết áp đôi lúc lên rất cao, những lúc con mệt con lại quán tưởng không còn thời gian nữa, hãy cố gắng tinh tấn tu học, an trú trong chánh pháp, lỡ như vô thường có đến thì mình cũng trọn đạo hiếu, không có lỗi với cha mẹ, không có lỗi với bản thân, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Con nguyện trong kiếp này con sẽ nỗ lực tinh tấn để chứng đạt những gì chưa chứng đạt, Để chứng đắc những gì chưa chứng đắc, để không phụ lòng công ơn nuôi dưỡng của cha mẹ, không phụ lòng công ơn giáo dưỡng của bậc ân sư và con nguyện nỗ lực để chánh pháp này được trường tồn, đây là những cảm thọ của con trong khi con nghe bài thiền quán về vị ngọt của sắc, sự nguy hại của sắc và sự xuất ly của sắc được sư phụ thuyết giảng trong giáo pháp của Đức Thế Tôn, con xin trình lên. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Sư cô Hiền Duyên: Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật, con chân thành đảnh lễ trên sư phụ, con chân thành đảnh lễ trên chư tôn đức Tăng Ni cùng các bậc hiền trí, con pháp danh là Hiền Duyên, con xin được nhận diện ngũ uẩn trong bài thiền quán về sắc pháp ngày hôm nay mà sư phụ đã cho con nghe. Sắc uẩn trong buổi thiền quán, sắc thân tứ đại đang ngồi là sắc uẩn trong con, thọ; tưởng; hành trong con nó vận hành liên tục theo buổi thiền quán của sư phụ. Đầu bài thiền quán sư phụ có nhắc về hình ảnh già nua, thân còng về phía trước thì tưởng uẩn của con nhớ lại bài kinh già của Đức Phật, ngài Ananda cũng thấy là sắc thân của Đức Phật còn về phía trước. Khi đó con nhớ tới ba câu mà con thấy đặc biệt nhất trong bài kinh già đó chính là "tánh già nằm trong tuổi trẻ, tánh bệnh ở trong sức khỏe, tánh chết ở trong sự sống", con nhớ ba câu đó để con vận hành liên tục trong bài thiền quán của sư phụ.
Tiếp theo bài thiền quán là sư phụ có nói về cái sự sỉ nhục thay khi về già mình phải nằm trên cái đống phân, khi đó con liên tưởng tới chính bản thân con về già cũng vậy. Con thấy thật là một sự sỉ nhục, con thấy khổ, cái sắc pháp này nó vô thường, nó biến đổi, nó hoại diệt. Con đưa hình ảnh của con vào chính cái già đó, con thấy thật là sỉ nhục, thật là khổ, con liên tưởng con bị bệnh, con thấy mọi người đến hỏi thăm con nhưng sao con thấy không có vui nhiều mà con thấy là nó khổ, nó là một cái sự sỉ nhục gì đó trong con. Con xuống bếp con làm, con sợ là con không phụ được mọi người, mọi người kêu con tránh nước, tránh gió nhưng mà con sợ con không phụ thì sẽ bị những cái ánh mắt, những cái lời nói không hay. Con thấy sao khổ, mang cái thân vô thường này nó khổ.
Còn về sự mật ngọt của cái sắc thân này thì nó vô thường, con quán những cái vị ngọt sắc thân này chính là những cái thứ ràng buộc, cái thứ trói buộc, cái nỗi lo, nỗi sợ vì nó không có vĩnh hằng, nó sẽ biến đổi, chắc chắn một ngày nào đó nó sẽ biến đổi. Sau đó thọ uẩn trong con hạnh phúc, hỷ lạc vì nó biết được con đường mà Đức Thế Tôn chỉ dạy cho con để con có thể thực hành theo, để con có thể thoát khỏi được sự chấp thủ vào sắc uẩn, sắc pháp này. Con đường xuất ly, không còn chấp thủ nhiều những cái thứ vô thường nữa, lúc đó con cảm thấy trong con có một sự hỷ lạc rất là lớn. Ý hành trong con lúc đó khởi lên phải quyết tâm tu hành, ở đây tu học cùng sư phụ và đại chúng, chỉ có con đường này mới giúp cho nó thoát khổ, không có còn một con đường nào khác để đi nữa đâu. Thức của con là rõ biết cảm thọ, hình bóng và suy nghĩ trong con. Nam mô bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
Tâm thương này tỏ rộng
Cùng khắp thế giới này
Tâm thương này tỏa rộng
Khắp trời đất bao la.
./.