Thư Viện Linh Quy
← Danh sách

Thiền Quán - Hỷ Vô Lượng Tâm ( trích Quyển Cửa Vào Bất Tử )

2026-03-03 00:54:02
Thiền Quán

HỶ VÔ LƯỢNG TÂM

Trích Quyển Cửa Vào Bất Tử

Thích Minh Thành

Chúng ta thực tập trải tâm hỷ. Tâm hỷ là tâm vui nhẹ, tâm có một cảm thọ vui nhè nhẹ, cảm giác hoan hỷ nhẹ trong tâm. Tâm hỷ vô lượng này cần phải được tu tập để tâm được nhẹ nhàng, an lạc, rộng lượng, vui vẻ, diệt trừ những tâm bức xúc, bị dục chi phối, diệt trừ những tâm ích kỷ, hẹp hòi, ganh tị, tật đố. Diệt trừ những tâm buồn phiền, thất vọng, mất mác, muốn nhưng không được, thích nhưng không có, thấy người được mà ta không được, diệt trừ những tâm đau buồn, sầu não vì hoạn nạn, vì sanh ly tử biệt. Dập tắt, diệt trừ những cảm xúc u buồn, những cảm giác lan man, mông lung, buông lung, bất an, bất ổn trong tâm. Đó là tác dụng của tâm hỷ.

Trước khi đi vào bài tập này chúng ta hít vào và thở ra nhẹ nhàng bốn lần. Và chúng ta khơi gợi cho tâm mình, làm cho cảm thọ của mình sanh khởi lên, theo chiều hướng vui vẻ, nhẹ nhàng, hân hoan, hoan hỷ.

Chúng ta hít vào và nói theo: “Nhẹ nhàng ơi.”

Thở ra: “Nhẹ nhàng ơi! An lạc ơi! An lạc ơi! Vui vẻ ơi! Vui vẻ ơi! Hoan hỷ ơi! Hoan hỷ ơi!”

Hãy an tịnh, lắng dịu và nghe tác ý:

Ta khơi dậy trong ta, tình thương và niềm vui. Ta khơi dậy trong ta niềm vui và tình thương. Tình thương sống trong ta, tình thương sống trong ta, niềm vui sống trong ta, tình thương có trong ta. Niềm vui có trong ta. Ta mở rộng tình thương đến các loài hữu tình. Ta mở rộng niềm vui đến các loài chúng sanh.

Bằng tình thương hữu tình, bằng hỷ tâm chân thật, bằng tấm lòng thương tưởng đến tất cả chúng sanh và thương cả chính mình hiện còn đang lặn hụp trong sống chết, khổ đau. Trong những tâm sầu não, những tâm buồn, bất an, những tâm buồn ganh tị, những tâm buồn mông lung.

Vì sự đau khổ này, của ta và hữu tình, ta thành tâm tha thiết tu tập trải hỷ tâm. Ta thành tâm tha thiết tu tập trải hỷ tâm. Tâm vui là tâm hỷ, tâm hoan hỷ hân hoan, tâm vui vẻ nhẹ nhàng, tâm thuận hòa an lạc. Ta vui vì người đẹp, ta vui vì người sang, ta vui vì người giàu, ta vui vì người trẻ, ta vui vì người khỏe, ta vui vì người tài, vui vì người may mắn, vui vì người an vui. Vui vì người dễ mến, vui vì người dễ thương, vì người được người mến, vì người được người thương. Vui vì người hòa hợp, vui vì người hòa đồng, vì người thân mến nhau, vì người tốt với nhau. Ta vui vì được ở chỗ núi rừng xa vắng. Ta rất vui khi ở một nơi không khí trong lành. Ta rất vui khi có thầy lành, bạn tốt. Ta rất vui có một hội chúng dễ mến, hiền lương. Ta rất vui khi hội chúng thanh tịnh, hòa hợp. Ta rất vui, rất vui.

Ta rất vui khi mọi người tu tập được an ổn. Ta rất vui khi đại chúng hòa đồng. Ta rất vui trong bảy ngày thực tập siêng năng, ta rất vui với gương mặt của mọi người đều dễ thương, dễ mến. Ta rất vui khi mỗi ngày ta được thực tập tâm hiền, tâm từ bi, hỷ xả. Ta rất vui khi ai cũng biết quay lại thân tâm của mình để nhận diện cấu nhiễm. Ta rất vui vì người được người mến, ta rất vui vì mọi người biết thương nhau để cùng tu.

Ta rất vui khi ai nấy cùng hòa hợp trong đạo tràng. Ta rất vui khi ai nấy đều hòa đồng với nhau. Ta rất vui sống trong đại chúng thân mến nhau. Ta rất vui vì người người tốt với nhau. Vui vì người được lợi ích, vui vì người được mọi người biết đến, vui vì người được cung kính, vui vì người được tôn vinh, vui vì người biết được mình có lỗi. Vui vì người biết nhận lỗi và vui vì người biết sửa lỗi.

Vui vì người biết nỗ lực tinh tấn tu học trong Chánh Pháp, trong Thánh Pháp. Vui an vui. Vui vì nay ta biết xả bỏ tánh ghét ganh, xả bỏ tâm tật đố, xả bỏ lòng hơn thua. Vui vì nay ta biết, tu tập tâm hiểu thương, tu tập tâm hiền thiện, tu tập tâm hiền vui.

Vui vì nay ta biết Chánh Pháp của Thế Tôn, vui vì nay ta biết Chánh Pháp của Thế Tôn. Quá vui, quá hoan hỷ, quá là hạnh phúc, may mắn. ta vui vì nay ta biết được Chánh Pháp, vui vì nay ta học lời dạy của Thế Tôn.

Vui vì nay ta được học, được hiểu, được tu Chánh Pháp của Thế Tôn.

Vui vì được nghe pháp. Vui vì được gặp bạn lành. Vui vì biết giữ giới hạnh. Vui vì biết tập nhìn tâm. Vui vì biết thực tập nhìn lại tâm của mình. Trước nay ta chỉ lo hướng ngoại. Bây giờ ta biết nhìn lại tâm của mình một cách rõ ràng, tường tận, minh bạch. Ta vui, ta thật là vui. Vui vì ta biết ngán nhân hỏa trả vay, ngán nghiệp lực thúc đẩy, sanh vào chỗ đắng cay.

Ngán tái sanh chỗ khổ, sanh chỗ chẳng bình an, ngán sanh vào địa ngục, chỉ còn đường khóc than. Ngán sanh làm súc vật, đời sống đầy bất an. Ngán sanh làm ngạ quỷ, đói khổ và lang thang. Ngán làm người khốn khổ, dị dạng và tật nguyền. Ngán làm người bất hạnh, nghèo, đói rách, lang thang.

Vui vì ta biết chán, nhàm chán thân xác vô thường. Vui vì ta biết chán luân hồi khổ đau, chán sanh tử tái sanh. Ta vui vì ta biết chàm chán, ta biết chán ngán, ta biết chán nản thân xác vô thường, dòng luân hồi sanh tử oan nghiệt này. Ta vui vì ta bắt đầu biết ngán, chán, sợ khổ nên ta vui. Thật là vui vì ta biết buông bỏ, bỏ thích cái vô thường, bỏ giận hờn chấp nhặt, bỏ bản ngã hư danh.

Ta vui vì ta biết bỏ bản ngã hư danh này, ta biết dập đầu quỳ lại, ta biết sám hối, ăn năn. Ta vui vì ta biết muốn dừng sự khổ đau, muốn cắt dòng sanh tử, muốn tâm được lặng yên. Vui vì ta biết muốn dừng sự đau khổ này, muốn cắt dòng sanh tử này, muốn tâm được bất động, lặng yên.

Ta vui vì ta biết tập các hạnh Thánh hiền, tập cho tâm yên lặng, đến gần với bình an. Ta thật là vui vì ta biết rõ ta có nhiều niềm vui, những niềm vui chân chánh của những người hiền lương. Vui vì ta tẩm ướt niềm vui của xả ly, niềm vui của an ổn, niềm vui của an vui.

Tâm vui này hiền thiện, tâm vui này hiền hòa, tâm vui này dễ mến, tâm vui này dễ thương. Tâm vui này lan tỏa, lan tràn khắp mọi nơi, tâm vui vẫy tay mời chúng sanh rời đau khổ. Tâm vui này lan tỏa, lan tràn khắp mọi nơi, tâm vui vẫy tay mời chúng sanh rời đau khổ. Tâm vui tràn thế giới, tâm vui tràn nhân gian, tâm vui vẻ nhẹ nhàng lan tràn mọi phương hướng.

Còn chúng sanh nào có tâm hoan hỷ vô lượng như chúng ta bây giờ hay không?

Đây là phương trước mặt, rộng lớn và bao la. Hòa lẫn khắp phương này, là tâm vui của ta. Tâm đầy tràn vui vẻ, tâm đầy ngập hân hoan, tâm khoan khoái nhẹ nhàng, tâm ngập tràn hỷ lạc.

Đây là phương bên phải, rộng lớn và bao la. Hòa lẫn khắp phương này, là tâm vui của ta. Tâm tràn đầy vui vẻ, tâm đầy ngập hân hoan, tâm khoan khoái nhẹ nhàng, tâm ngập tràn hỷ lạc. Tâm vui này rộng lớn, vô lượng và vô biên.

Đây là phương bên trái, rộng lớn và bao la. Hòa lẫn khắp phương này, là tâm vui của ta. Tâm vui này rộng lớn, vô lượng và vô biên.

Đây là phương phía sau, rộng lớn và bao la. Hòa lẫn khắp phương này, là tâm vui của ta. Tâm vui này rộng lớn, vô lượng và vô biên.

Đây là phương phía trên, rộng lớn và bao la. Hòa lẫn khắp phương này, là tâm vui của ta. Tâm tràn đầy vui vẻ, tâm đầy ngập hân hoan, tâm khoan khoái nhẹ nhàng, tâm ngập tràn hỷ lạc, vô lượng và vô biên.

Đây là phương phía dưới, rộng lớn và bao la. Hòa lẫn khắp phương này, là tâm vui của ta. Tâm tràn đầy vui vẻ, tâm đầy ngập hân hoan, tâm khoan khoái nhẹ nhàng, tâm ngập tràn hỷ lạc. Tâm vui này rộng lớn, vô lượng và vô biên.

Đây là phương bề ngang, rộng lớn và bao la. Hòa lẫn khắp phương này, là tâm vui của ta. Tâm vui này rộng lớn, vô lượng và vô biên.

Tâm vui này tỏa rộng, cùng khắp thế giới này, tâm vui này tỏa rộng, khắp trời đất bao la. Tâm vui này tỏa rộng, cùng khắp thế giới này, tâm vui này tỏa rộng, khắp trời đất bao la. Tâm vui này tỏa rộng, khắp trời đất bao la.

Giờ quý vị có thấy ai vui cỡ này không? Từ khi sinh ra đến chết có thấy ai vui cỡ này không? Chưa bao giờ có một niềm vui nào vĩ đại, bao la, rộng lớn, cùng khắp phía trước, phía sau, phía phải phía trái, bề ngang, bề dọc, bề trên, bề dưới, cùng khắp hư không giới. Có vui, hoan hỷ, hạnh phúc và an lạc không?

Từ khi cha sanh mẹ đẻ đến giờ, có bao giờ chúng ta có cảm giác vui mà rộng lớn như vầy không? Đó là Phật chỉ cho mình, Đức Thế Tôn đã ban cho mình.

Thầy Pháp Nghĩa:

Con kính bạch sư phụ, quý thầy, sư cô cùng toàn thể đạo tràng. Thấm thoát bảy ngày trong khóa tu Nikāya đã trôi qua. Có nhiều cảm xúc hoan hỷ, hân hoan và cũng là những dòng nước mắt của con cũng như quý vị đạo hữu đến đây tu học. Đó là những cảm xúc của Chánh Pháp, những vị đang muốn đi tìm con đường để giải thoát cho chính mình và cho người thân.

Thật là hạnh phúc thay khi bảy ngày trôi qua đem lại nhiều lợi lạc đến cả chính con và quý vị. Mặc dù đôi khi cũng có những sai sót và sư phụ bận bịu công việc trong pháp nên chúng con cũng cố gắng nỗ lực hết mình để đem đến sự tu học cho tất cả mọi người, cho đạo tràng được toàn vẹn.

Con kính chúc đạo tràng luôn luôn có sức khỏe và tiếp tục theo giáo pháp của Như Lai.

Kính bạch chư đại đức, tăng ni, kính thưa toàn thể đại chúng, đệ tử pháp danh Thích Minh Thành với một lòng tha thiết chân thành cầu pháp và chia sẻ Chánh Pháp. Tự xét thấy bản thân mình bản ngã, tham, sân, si vẫn còn rất nhiều. Hôm nay Minh Thành xin cúi lạy quý thầy, quý cô và đại chúng để Minh Thành xả bỏ bản ngã ngu si, vô minh, sân hận này.

Minh Thành xin cúi lạy đại chúng, Tăng Ni và Phật tử để Minh Thành xả bản ngã vô minh, sân hận, ngu si này. Minh Thành xin cúi lại quý thầy, quý cô và toàn thể đại chúng cho Minh Thành luôn luôn nhớ để xả bỏ bản ngã ngu si, vô minh, mê muội, chấp thủ này. Minh Thành xin cúi đầu kính lạy quý tăng, ni và toàn thể đại chúng cho Minh Thành xả bỏ bản ngã hư ảo, ác độc, ngu si và mê muội này.

Đệ tử Minh Thành cúi đầu cảm ơn Đức Phật, quý thầy, quý sư cô, tất cả đại chúng, tất cả quý vị đã hỗ trợ trong khóa tu, đến cô Bé Hai, đến tất cả Phật tử trong nhà chùa, tất cả chư vị nhân và phi nhân, chư thiên, vị thần, tất cả, Minh Thành xin cảm tạ ân đức của quý thầy, quý cô và toàn thể đại chúng. Kính mong tất cả đại chúng dù cho học hiểu đến đâu cũng luôn luôn nhận diện ngũ uẩn, an trú cảm giác toàn thân, nhiếp phục tham, sân, si, vô minh và bản ngã mới có thể chặn đứng được khổ đau, đi đúng theo con đường của Đức Thế Tôn, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác.